Υπεγράφη η σύμβαση για το Εθνικό Μουσείο 1821: Δωρεά 12 εκατ. για την αποκατάσταση του Παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου στο Γουδί

Με στόχο τη λειτουργία μουσείου για την Ελληνική Επανάσταση και τη διάσωση της   ιστορικής μνήμης και  πολιτιστικής κληρονομιάς, υπεγράφη στις 9 Ιουλίου 2026 η σύμβαση δωρεάς για τη δημιουργία του Εθνικού Μουσείου για το 1821. Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», σηματοδοτεί την έναρξη ενός έργου που φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πρώτο αποκλειστικά αφιερωμένο χώρο στην εικαστική και ιστορική αποτύπωση της Ελληνικής Επανάστασης.

Η σύμβαση δωρεάς και το εύρος του έργου

Τη σύμβαση υπέγραψαν ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ενώ εκ μέρους του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός» υπέγραψε ο πρόεδρος Αντώνιος Κομνηνός. Από την πλευρά της Εθνικής Πινακοθήκης, η πρόεδρος του Δ.Σ. Όλγα Μεντζαφού επικύρωσε τη συμμετοχή του Μουσείου στο εγχείρημα. Η δωρεά, ύψους έως 12 εκατομμυρίων ευρώ, καλύπτει αποκλειστικά τις μελέτες και την αποκατάσταση του ιστορικού κτιριακού συγκροτήματος του Παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου στο Άλσος Στρατού, το οποίο θα αποτελέσει τη μόνιμη έδρα του νέου Μουσείου.

Το Παλαιό Στρατιωτικό Αρτοποιείο Αθηνών βρίσκεται στον κεντρικό πυρήνα του Πάρκου Στρατού στο Γουδή και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα βιομηχανικής μεσοπολεμικής αρχιτεκτονικής. Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε σε φάσεις κατά την περίοδο 1907-1930. Στο ίδιο ακριβώς σημείο προϋπήρχε παλαιότερο αρτοποιείο, από το οποίο διασώζεται μέχρι σήμερα μια ιστορική σειρά παραδοσιακών ελληνικών φούρνων. Λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και ιστορικής του αξίας, το κτίριο έχει χαρακτηριστεί επισήμως ως διατηρητέο μνημείο μαζί με άλλα εννέα κτίσματα των αρχών του 20ου αιώνα που κοσμούν το Μητροπολιτικό Πάρκο.

Το σχέδιο μετατροπής σε μουσείο

Το συγκρότημα των Πρώην Στρατιωτικών Αρτοποιείων, το οποίο εκτείνεται σε οικόπεδο 16,7 στρεμμάτων, πρόκειται να ανακατασκευαστεί πλήρως για να στεγάσει το Εθνικό Μουσείο για το 1821. Το φιλόδοξο αυτό έργο, που υλοποιείται βάσει αρχιτεκτονικής μελέτης του Ευάγγελου Στυλιανίδη, στοχεύει να αποτελέσει το πρώτο μουσείο της χώρας αποκλειστικά αφιερωμένο στην Ελληνική Επανάσταση. Ο νέος πολιτιστικός χώρος θα συγκεντρώσει πολύτιμα κειμήλια, αυθεντικά όπλα, σημαίες, στολές αγωνιστών και σπάνια αρχειακά τεκμήρια που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε διάφορες συλλογές, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη ψηφιακή και φυσική εμπειρία της πορείας προς την εθνική ανεξαρτησία.

Παράλληλα, θα παρουσιάζεται η εικαστική αποτύπωση της Επανάστασης θα συνομιλεί με την ιστορία. Με την ολοκλήρωση του έργου, το Μουσείο θα υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ενισχύοντας τη συνεργασία του με το Υπουργείο Πολιτισμού σε θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς.

ΦΩΤΟ https://www.geocaching.com/geocache/GCAMA7J_old-military-bakery

«195 Χρόνια Χωρίς…»: Μουσικό αφιέρωμα στον Ιωάννη Καποδίστρια στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

 H ιστορία συναντά τη μνήμη και το ελληνικό τραγούδι: Η μουσική δεν λειτουργεί απλώς ως τέχνη, αλλά ως γέφυρα με το συλλογικό μας παρελθόν. Μια τέτοια στιγμή υπόσχεται το αφιέρωμα των Σπύρου και Μάκη Καραβιώτη, που επιστρέφουν στη σκηνή με μια παράσταση αφιερωμένη στον Ιωάννη Καποδίστρια, τον άνθρωπο που σφράγισε την πορεία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Με τίτλο «195 χρόνια χωρίς…», η εκδήλωση φωτίζει μουσικά μια εποχή αγώνων, ιδεών και βαθιάς συγκίνησης.

Μουσική περιπλάνηση στην εποχή της Επανάστασης

Το Σάββατο 21 Μαρτίου 2026, στις 20:00, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης των Φίλων της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, οι δύο τροβαδούροι παρουσιάζουν ένα πρόγραμμα που συνδέει την ιστορική μνήμη με το σύγχρονο ακροατήριο.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται αποσπάσματα από τα έργα:

• «Γράμματα στον Μακρυγιάννη» του Ηλία Ανδριόπουλου, σε ποίηση Μάνου Ελευθερίου

• «Η Καντάτα της Ελευθερίας» του Χρήστου Λεοντή, σε ποίηση Διονυσίου Σολωμού και Ρήγα Φεραίου

Παράλληλα, παραδοσιακά δημοτικά και κλέφτικα τραγούδια αναβιώνουν το ιδεολογικό και συναισθηματικό κλίμα της Ελληνικής Επανάστασης, από το «Θούριο» μέχρι τα «Δέκα παλικάρια».

Οι καλλιτέχνες που δίνουν φωνή στην ιστορία

Συμμετέχουν οι μουσικοί:

Σπύρος & Μάκης Καραβιώτης – κιθάρες, φωνές

Πάρης Μαμμάς – κλαρινέτο

Γρηγόρης Κακούρης – παραδοσιακό τραγούδι

Λεωνίδας Αντύπας – βαρύτονος

Παναγιώτης Καριώτης – μπάσος

Τα περισσότερα τραγούδια παρουσιάζονται χορωδιακά, σε εναρμονίσεις του μουσικολόγου και υποψήφιου διδάκτορα Σπυρίδωνος Καραβιώτη.

33 χρόνια μουσικής πορείας

Τα αδέλφια Καραβιώτη συμπληρώνουν φέτος 33 χρόνια συνεχούς παρουσίας στο ελληνικό τραγούδι, υπηρετώντας με συνέπεια την πεποίθηση ότι η μουσική μπορεί να ενώνει και να θεραπεύει. Με σεβασμό στην παράδοση και βαθιά αγάπη για την ιστορία, συνεχίζουν να προβάλλουν το καλό ελληνικό τραγούδι και τις αξίες που το συνοδεύουν.

Ιστορικός περίπατος στην Πλάκα για την Επανάσταση του ’21

Η Πλάκα, μια από τις παλαιότερες γειτονιές της Αθήνας, κρύβει ακόμη ζωντανά ίχνη από την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης. Ένας νέος ιστορικός περίπατος επιχειρεί να φωτίσει γεγονότα, πρόσωπα και άγνωστες ιστορίες που σημάδεψαν την πόλη το 1821.

Περιήγηση στα επαναστατικά ίχνη της Αθήνας

Την Τετάρτη 25 Μαρτίου, διοργανώνεται ιστορικός περίπατος στην Πλάκα με θέμα «Η Πλάκα στην Επανάσταση του ’21». Η δράση προσκαλεί το κοινό να γνωρίσει από κοντά πώς έζησε η Αθήνα τα χρόνια του Αγώνα, ποια γεγονότα διαδραματίστηκαν στα στενά της και ποιοι άνθρωποι διαμόρφωσαν την πορεία της πόλης.

Η περιήγηση αναδεικνύει σημεία που συνδέονται με κρίσιμες στιγμές της Επανάστασης, φωτίζοντας λιγότερο γνωστές πτυχές της αθηναϊκής ιστορίας. Από τόπους συγκρούσεων και οχυρώσεων έως σπίτια αγωνιστών και σημεία στρατηγικής σημασίας, ο περίπατος επιχειρεί να μεταφέρει τους συμμετέχοντες στο κλίμα της εποχής.

Στόχος της δράσης

Η πρωτοβουλία επιδιώκει να ενισχύσει τη γνώση γύρω από την ιστορία της πόλης, αλλά και να αναδείξει τον ρόλο της Πλάκας ως ζωντανού μνημείου της νεότερης Ελλάδας. Μέσα από ιστορικές αναφορές, αφηγήσεις και τεκμηριωμένα στοιχεία, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν καλύτερα:

• πώς επηρέασε η Επανάσταση την καθημερινότητα των Αθηναίων,

• ποια γεγονότα καθόρισαν την πορεία της πόλης,

• ποιοι αγωνιστές και προσωπικότητες συνδέονται με την περιοχή,

• πώς διαμορφώθηκε η Πλάκα μετά την απελευθέρωση.

Πρακτικές πληροφορίες για τους συμμετέχοντες

• Σημείο συνάντησης: Μνημείο Λυσικράτους, Πλάκα

• Ημερομηνία: Τετάρτη 25 Μαρτίου

• Ώρα: 11:30

Η συμμετοχή είναι ανοιχτή στο κοινό και απευθύνεται σε όσους επιθυμούν να γνωρίσουν την ιστορία της Αθήνας μέσα από μια βιωματική, περιπατητική εμπειρία.

Μουσείο Μπενάκη – Μεσολόγγι 1826: Μια νέα ματιά στα 200 χρόνια από την Έξοδο

Το Μουσείο Μπενάκη τιμά τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου με μια μεγάλη, ερευνητικά τεκμηριωμένη έκθεση που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο ο ηρωικός αγώνας των «ελεύθερων πολιορκημένων» αναζωπύρωσε το φιλελληνικό κίνημα και συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή στήριξη της Ελληνικής Επανάστασης. Πάνω από 130 έργα και τεκμήρια, πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά, συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο αφήγημα για την πόλη-σύμβολο του Αγώνα.

Μια φιλόδοξη επιστροφή στη δισεκατονταετηρίδα της Επανάστασης

Η έκθεση «Μεσολόγγι 1826: 200 χρόνια από την Έξοδο» εντάσσεται στη σειρά δράσεων του Μουσείου Μπενάκη για τη δισεκατονταετηρίδα της Ελληνικής Επανάστασης. Ζωγραφικά έργα, χαρακτικά, χάρτες, φυλλάδια, θεατρικά προγράμματα και προπαγανδιστικά μονόφυλλα αναδεικνύουν τη ματιά των φιλελλήνων καλλιτεχνών που μετέτρεψαν το Μεσολόγγι σε παγκόσμιο σύμβολο θυσίας και ελευθερίας. Όπως σημείωσε η συνεπιμελήτρια Σπυριδούλα Δημητρίου, η έκθεση παρακολουθεί την εικαστική παράδοση που διαμορφώθηκε γύρω από την πόλη και τους ανθρώπους της.

Μια ελληνοαυστραλιανή συνεργασία με σπάνια τεκμήρια

Τα εκθέματα προέρχονται από τη συλλογή του αυστραλού συλλέκτη John Robertson, από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη και από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές. Πολλά από τα τεκμήρια –κυρίως περιοδικές εκδόσεις και εφήμερα της εποχής της Επανάστασης– εκτίθενται για πρώτη φορά, προσφέροντας μια σπάνια ευκαιρία να μελετηθεί η διάδοση των φιλελληνικών ιδεών στην Ευρώπη.

Από το προεπαναστατικό Μεσολόγγι έως την ηρωική Έξοδο

Η έκθεση αναπτύσσεται σε έξι θεματικές ενότητες. Η πρώτη παρουσιάζει το Μεσολόγγι πριν από την Επανάσταση, μέσα από σχέδια περιηγητών και χαρακτικά που αποτυπώνουν την καθημερινότητα και την ενδυμασία των κατοίκων, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα σχέδια του Simone Pomardi από το 1805.

Η δεύτερη ενότητα εξετάζει την άνοδο του φιλελληνισμού, που από τον θαυμασμό για την αρχαιότητα μετατοπίζεται στη στήριξη του Αγώνα. Ακολουθεί η ενότητα που αφορά τους θανάτους του Μάρκου Μπότσαρη και του Λόρδου Βύρωνα, γεγονότα που ενίσχυσαν τη διεθνή απήχηση της πόλης.

Η τέταρτη ενότητα επικεντρώνεται στην πολιορκία και την Έξοδο, παρουσιάζοντας την πλούσια παραγωγή ευρωπαίων καλλιτεχνών που εμπνεύστηκαν από τα γεγονότα. Η πέμπτη ενότητα αναφέρεται στη ναυμαχία του Ναβαρίνου και στη συμβολή της στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Τέλος, η έκτη ενότητα εξετάζει πώς το Μεσολόγγι καθιερώθηκε ως διαχρονικό σύμβολο του Αγώνα.

Έκδοση και επετειακές δράσεις

Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος κατάλογος, χρηματοδοτημένος από τον Δήμο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, με κείμενα σημαντικών ερευνητών και συγγραφέων. Παράλληλα, προγραμματίζονται ξεναγήσεις, διάλεξη του Παντελή Μπουκάλα για τα δημοτικά τραγούδια της Έξοδος, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και δράσεις προσβασιμότητας για άτομα με απώλεια όρασης ή ήπια γνωσιακή διαταραχή.

Βυρωνικός Κώδιξ: Μια εικαστική βιογραφία του Λόρδου Βύρωνα στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων

 Ο Λόρδος Βύρων ήταν μαχητικός, ρομαντικός και ιδεαλιστής; Μήπως φιλήδονος, τυχάρπαστος και εγωκεντρικός;  Πολλοί ερίζουν για την προσωπικότητά του. Σίγουρο όμως είναι ότι πίστεψε στην Ελληνική Επανάσταση  και στην  διεκδίκηση της Ελευθερίας, στήριξε τους εξεγερμένους Έλληνες και ταύτισε το όνομά του με την αυτοθυσία των πολιορκημένων του Μεσολογγίου.

«Φόβος, ελπίδες, πόνοι, ζάλαι την καρδιά μου δεν κινούν

Δεν ισχύει μήτε η αγάπη, στον ζυγόν πλην με κρατούν.

Μακρυά τώρα απ’ την ψυχή μου, μακρυά τέτοιοι στοχασμοί

Εις τον τάφο τώρα η δόξα τον ανδρείον ξεπροβοδεί.

Και του κλεί τα μάτια αν πέση θύμα της ελευθεριάς.

Τώρα γύρω μας τουφέκι, φλάμπουρο, δόξα, Ελλάς!

Ο Σπαρτιάτης βασταμένος στην ασπίδα ένα καιρόν

Πλειό ελεύθερος δεν ήτον απ’ τον τωρινό Γραικόν!

Ψυχή, ξύπνησε, ψυχή μου! Την Ελλάδα δεν ξυπνώ

Έξυπνη είνε η Ελλάς μου! Ψυχή, ξύπνα απ’ το βυθό.

Την αθάνατη στοχάσου, την ουράνια πηγή

Που ποτίζει το κορμί σου. Όθεν ήρθες τρέχα εκεί»

 

200 χρόνια μετά ο Λόρδος Βύρων εμπνέει … Η γνωστή εικαστικός Λυδία Βενιέρη σχεδόν μια δεκαετία τώρα  δημιουργεί μια σειρά ζωγραφικών έργων σε χαρτί, με θέμα τη ζωή του Λόρδου Βύρωνα. Περισσότερα από 720 έργα  προέκυψαν από την μελέτη ιστορικών πηγών και των πληροφοριών για την πολυτάραχη ζωή του.  Μέσα από τα δημιουργήματά της πλέον έχει συνθέσει μια εικαστική βιογραφία που θα παρουσιάσει ως μια εγκατάσταση και ταινία στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων από τις 11 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου.

Ο «Βυρωνικός Κώδιξ» σε επιμέλεια της Κατερίνας Κοσκινά παρουσιάζει ενότητες με εικαστικές αφηγήσεις από την ζωή, τις θέσεις, τον αγώνα και τον θάνατό του.  Το εγχείρημα αποτελεί μια καλλιτεχνική πραγματεία και ένα διάλογο της ιστορικής αυτής προσωπικότητας με έναν σύγχρονο καλλιτέχνη.

Η παρουσίαση της αφηγηματικής εικαστικής προσωπογραφίας με τη μορφή ταινίας, πλαισιώνεται και από τον έτερο «πρωταγωνιστή» της ταινίας, τα έργα της Λυδίας Βενιέρη. Η προβολή στη Δημοτική Πινακοθήκη στο Μεταξουργείο συνδυάζεται με ένα σημαντικό αριθμό εκ των έργων που τη συνθέτουν.

Η ταινία και η εγκατάσταση χρηματοδοτήθηκαν από το Culture is Athens/Πολιτισμός είναι η Αθήνα.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η καλλιτέχνης έχει μελετήσει και εμπνευστεί από  την επική ιστορία του Βύρωνα αλλά και την εποχή του. Έχει παρουσιάσει έργα της εμπνευσμένα από την Βυρωνική Εποχή στην PhotoBiennale 2021 της Θεσσαλονίκης αλλά και σε άλλες επετειακές εκθέσεις για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη - Παρασκευή 11:00 - 19:00,

Σάββατο - Κυριακή 10:00 - 15:00,

 Δευτέρα κλειστά

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη. Η είσοδος στον εκθεσιακό χώρο γίνεται σύμφωνα με τα ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα. Η χρήση ιατρικής μάσκας είναι υποχρεωτική κατά την παραμονή του κοινού στον εκθεσιακό χώρο.

Απογέυματα με την Ιστορία: Τέχνη και Ιστορική Συνείδηση στην Ελλάδα του 19ου αιώνα

 

Εικονογραφούν την ιστορική φαντασία μας, δίνουν χρώμα και μορφή στη συλλογική υπερηφάνεια μας, σφυρηλατούν τις ταυτοτικές βεβαιότητές μας. Τις θεωρούμε τόσο γνώριμες και οικείες, ώστε αμελούμε να τις ρωτήσουμε, να μάθουμε τα μικρά και μεγάλα μυστικά τους, να ανακαλύψουμε τον κόσμο στον οποίο γεννήθηκαν και έζησαν -όπως και τις πολλές ζωές που έζησαν μετέπειτα και εξακολουθούν να ζουν σήμερα. Οι εικόνες όμως δεν έχουν μόνο ιστορία. Έχουν και ιστορικότητα...

Με αφορμή το νέο βιβλίο του Άγγελου Παληκίδη, Αν. Καθηγητή Διδακτικής της Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης με τίτλο Τέχνη και Ιστορική Συνείδηση στην Ελλάδα του 19ου αιώνα: Εικόνα, ιστορία, εκπαίδευση. Gutenberg, Αθήνα, πραγματοποιείται διαδικτυακή συζήτηση στις 23 Φεβρουαρίου.

Με τον συγγραφέα θα συνομιλήσουν οι:

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Αν. Καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Παναγιώτης Γατσωτής, Δρ Διδακτικής της Ιστορίας ΣΕΕ ΠΕ02 1ου ΠΕΚΕΣ Αττικής

Και οι επιμελητές της επετειακής έκθεσης

«Αντικρίζοντας την Ελευθερία!

Στη Βουλή των Ελλήνων, δύο αιώνες μετά»

Θοδωρής Κουτσογιάννης,

Δρ Ιστορίας της Τέχνης, Έφορος της Συλλογής Έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, &

Μαρία Καμηλάκη,

Δρ Γλωσσολογίας, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Βιβλιοθήκης της Βουλής

Η εκδήλωση θα αρχίσει στις 7 μ.μ.

Μπορείτε να συνδεθείτε

[https://us02web.zoom.us/j/88025314035...](https://us02web.zoom.us/j/88025314035...)

Meeting ID: 880 2531 4035

Passcode: 068522

Νέα έκδοση: Η Ελληνική Επανάσταση από την οπτική της Ιατρικής

 Πως συγκροτήθηκε το ιατρικό σώμα στην Ελλάδα; Ποιο επιστημονικό παράδειγμα ακολουθήθηκε και πως προσαρμόστηκε στις τοπικές πολιτισμικές πραγματικότητες;

Η γνώση και η διαχείριση της Υγείας είναι δείγμα Πολιτισμού. Άλλωστε η παραδοσιακή ιατρική έχει μεγάλο ενδιαφέρον από την λαογραφική- πολιτισμική οπτική της. Μια από τις συντεταγμένες που θα πρέπει να εξεταστεί για την Ιατρική στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης  είναι και αυτή η πτυχή της λαϊκής παράδοσης σε συνδυασμό με τις ευρωπαϊκές επιρροές, την θεσμική ανάπτυξη των ιατρών και της ιατρικής σχολής αλλά και τις κρατικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν.

 

 

Φως στον μηχανισμό ικανοποίησης και εξυπηρέτησης των υγειονομικών και ιατρικών αναγκών τα επαναστατικά χρόνια ρίχνει ο Δρ Ιστορίας  και Πολιτισμού, μέλος του ερευνητικού κέντρου TELEMMe, AMU-CNRS (Μασσαλία, Γαλλία) Θανάσης Μπαρλαγιάννης στο έργο του «Ιατρική ιστορία της Επανάστασης του 1821. Οι απαρχές της συγκρότησης της ελληνικής δημόσιας υγείας 1790-1831», των εκδόσεων ΕΑΠ.

Σε μια ενιαία πολιτισμική αντίληψη της λαϊκής ιατρικής παρά τον κατακερματισμό των τοπικών κοινωνιών, ξεχωρίζει ο θεσμός της οικογένειας για την διαγενεακή διάδοση και διάσωση των ιατρικών συμβουλών. Ενδεικτική είναι η παρουσία της οικογένειας Γιατράκων στη Μάνη ή η οικογένεια του Διονυσίου Πετράκη (Μονή Ασωμάτων). Αξιομνημόνευτα είναι τα νυχτέρια, η μύηση των νεότερων από τις γηραιότερες γυναίκες στα μυστικά υγείας και υγιεινής καθώς και την ανατροφή των παιδιών. Αξιομνημόνευτοι είναι και οι βικογιατροί  από τα ορεινά της Πίνδου που ασχολούνταν με την παραγωγή φαρμάκων από βότανα, τα οποία συνέλεγαν την άνοιξη κατεβαίνοντας στις πεδιάδες.

 

Άλλωστε ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας του 1821 προσέφερε ευκαιρίες και πρακτικής κυρίως της χειρουργικής . Η συµµετοχή πολλών ως ιατρών στα πολεμικά γεγονότα θα δηµιουργήσει τις προϋποθέσεις για απαιτήσεις (για τη δηµιουργία ‘δικαίων’) συµµετοχής στο νέο κρατικό οργανισµό. Πολλά τέτοια ενδιαφέροντα στοιχεία αναδεικνύει ο ιστορικός στο έργο του.

Η  βαναυσότητα των πολεμικών συρράξεων  μέχρι την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους,  η ανάδειξη ενός δυναμικού ιατρικού και γραφειοκρατικού προσωπικού παρουσιάζονται στις σελίδες του βιβλίου. Οι επιδράσεις των φιλελλήνων αλλά και η ίδια η ιατρική των αρχών του 19ου αιώνα, που προωθούσε την αποϊεροποίηση του σώματος και του πολιτικού συνεισέφεραν στη θεσμοποίηση και την εδραίωση των  τροποποιήσεων για την συγκρότηση της ελληνικής δημόσιας υγείας.

 Η Ελληνική Επανάσταση μπορεί να ιδωθεί με μια άλλη οπτική μέσα από τις ιατρικές και υγειονομικές διαδικασίες που έλαβαν χώρα μέχρι τον θάνατο του Ιωάννη Καποδίστρια και φαίνεται ότι εκκίνησαν από το 1790, αν όχι νωρίτερα.

Περισσότερες πληροφορίες: www.houp.gr/product/ιατρική-ιστορία-της-επανάστασης-του-1821/

Διαδικτυακή συζήτηση με την Μαρία Ευθυμίου για την Ελληνική Επανάσταση

Σήμερα, στις 6 το απόγευμα θα  πραγματοποιηθεί διαδικτυακή συζήτηση με θέμα "200 χρόνια Ελεύθερης Ελλάδας: 1821-2021 // 1821. Τομές και συνέχειες."
Η ιστορικός 𝚳𝛂𝛒ί𝛂 𝚬𝛖𝛉𝛖𝛍ί𝛐𝛖 αποτιμά την ιστορική επέτειο.

Η 𝚷𝛐𝛌𝛊𝛕𝛊𝛔𝛕𝛊𝛋ή 𝚬𝛕𝛂𝛊𝛒𝛆ί𝛂 𝚬𝛑𝛊𝛘𝛆𝛊𝛒𝛈𝛍𝛂𝛕𝛊ώ𝛎 𝚩𝛐𝛒𝛆ί𝛐𝛖 𝚬𝛌𝛌ά𝛅𝛐ς συμμετέχει στον εορτασμό της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, οργανώνοντας ένα πλαίσιο συζήτησης τόσο για όσα συνέβησαν την εποχή της Επανάστασης, όσο και για όσα μεσολάβησαν έως σήμερα, με στόχο την αποτίμηση των ιστορικών γεγονότων στην πραγματική τους κλίμακα.

Στο πλαίσιο αυτό, η δεύτερη διαδικτυακή εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 23 Ιουνίου στις 18:00, με τίτλο «𝟏𝟖𝟐𝟏. 𝚻𝛐𝛍ές 𝛋𝛂𝛊 𝛔𝛖𝛎έ𝛘𝛆𝛊𝛆ς» και προσκεκλημένη ομιλήτρια την 𝚳𝛂𝛒ί𝛂 𝚬𝛖𝛉𝛖𝛍ί𝛐𝛖, Καθηγήτρια Ιστορίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η χαρισματική αφηγήτρια της παγκόσμιας και ελληνικής ιστορίας, μια «ακτιβίστρια της γνώσης» όπως έχει χαρακτηριστεί, θα αναλύσει τις σημαντικές τομές της ιστορίας του Ελληνικού Κράτους από την επανάσταση του 1821, την ίδρυση και τα πρώτα χρόνια πορείας του έως σήμερα, αναδεικνύοντας τις επιτυχίες, τις αποτυχίες του παρελθόντος και τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Θα ακολουθήσει συζήτηση και ερωτήματα από το κοινό.

Τη διαδικτυακή αυτή συζήτηση θα συντονίσει ο Δημήτρης Καιρίδης, Βουλευτής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά από την ιστοσελίδα της Πολιτιστικής Εταιρείας www.culturalsociety.gr και τη σελίδα στο facebook @PolitistikiEtaireia.

Τα Ακρόπρωρα των πλοίων της Ελληνικής Επανάστασης- Μια έκδοση που «μυρίζει» θάλασσα

 

Μνήμες από τις ένδοξες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης αναδύουν τα ακρόπρωρα των ελληνικών πλοίων. Σημάδια της Ιστορίας που συνδέθηκαν με τον ναυτικό αγώνα της Ανεξαρτησίας  καταγράφει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Πέτρος Θέμελης σε μια έκδοση που «μυρίζει» θάλασσα.

 Τα ακρόπρωρα είναι η προσωποποιημένη ψυχή του καραβιού, γράφει η ανακοίνωση της έκδοσης, καθώς αυτά απεικόνιζαν θεϊκές, μυθικές ή ηρωικές μορφές και καπώς έτσι περνούσαν στο συλλογικό ασυνείδητο των μαχητών τη συνέχεια του ελληνισμού. Ως μπροστάριδες του θαλασσινού «άρματος» ανάγονταν σε σύμβολα απελευθέρωσης. Άλλες φορές είχαν  μορφές κοινών θνητών, ολόσωμες γυναικείες μορφές ή μπούστα. Από ιστορικής και αισθητικής πλευρά πρόκειται για πολιτιστικά τεκμήρια που συνδέονται με την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό. Οι «φιγούρες», όπως αποκαλούσαν οι ναυτικοί τα ακρόπρωρα, που επέζησαν μέχρι σήμερα αποτελούν μια ζωντανή μαρτυρία του λαϊκού μας πολιτισμού.

 

Με βάση τα σωζόμενα ακρόπρωρα, καθώς και τις γραπτές πηγές  αλλά και τις απεικονίσεις τους στην Τέχνη, ο κ.Θέμελης μας προσφέρει  στο βιβλίο «Καραβοκύρηδες και Ακρόπρωρα του 1821» την εκδόσεων ΚΑΠΟΝ μια περιεκτική μελέτη του νεοελληνικού ακρόπρωρου. Τα λίγα σωζόμενα ακρόπρωρα που έφτασαν στις μέρες μας και τις ομάδες τους (υδραίικη, σπετσιώτικη και γαλαξειδιώτικη), μαζί με τις γραπτές πηγές και τις απεικονίσεις τους στην Τέχνη.

Το ακρόπρωρο πίστευαν πως διώχνει το κακό, προστατεύει το πλήρωμα, φέρνει πλούτο και χαρίζει νίκες σε ώρα πολέμου. Το νεοελληνικό ακρόπρωρο εμφανίζεται στα μέσα του 18ου με αρχές 19ου αιώνα, γέννημα του νέου οικονομικού και κοινωνικού κλίματος των χρόνων της Τουρκοκρατίας.

 

Σημειώνετααι  ότι τα νεοελληνικά ακρόπρωρα εντάσσονται το στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής και νεοελληνικής ναυτιλίας, καθώς και της νεοελληνικής αλλά και ευρωπαϊκής τέχνης. Τα ακρόπρωρα, έφτασαν σε ένα τέλος με την επικράτηση των σιδερένιων ατμοκίνητων πλοίων.

Ζήσε το 21'- Εφαρμογή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με βάση τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη

Την επέτειο των 200 χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης τιμά το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Αξιοποιώντας το εργαλείο επαυξημένης πραγματικότητας (augmented reality), δημιουργήθηκε η εφαρμογή e21, η οποία ζωντανεύει τους πίνακες των λαϊκών ζωγράφων Παναγιώτη και Δημήτρη Ζωγράφου, τους οποίους παράγγειλε ο Στρατηγός Μακρυγιάννης. Το Φεστιβάλ μετέτρεψε τους πίνακες σε 3D, τούς έδωσε κίνηση και ανέδειξε υπέροχες λεπτομέρειες που ίσως δεν είναι ορατές με την πρώτη ματιά. Τα τρισδιάστατα αυτά έργα είναι η πρώτη ύλη για την εφαρμογή e21.

Επιδίωξη είναι η πρωτοφανής αυτή εμπειρία να ζωντανέψει την ατμόσφαιρα της Επανάστασης του 1821 στο σήμερα.

Χάρη σε αυτή την εφαρμογή που είναι ελεύθερη για το κοινό, ο χρήστης  έχει τη δυνατότητα να πληροφορηθεί για την ιστορία του Μακρυγιάννη, τα Απομνημονεύματά του, την εικονογράφησή τους και μέσα από την οθόνη του κινητού ή του τάμπλετ του σε οποιοδήποτε σημείο βρίσκεται.

 Η επαυξημένη πραγματικότητα προσφέρει την εμπειρία στον χρήστη να περιηγηθεί σε κάθε έναν από τους πίνακες και να ζήσει τις μάχες. Παράλληλα, μπορεί να ακούσει αποσπάσματα από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, τα οποία διαβάζουν 10 Έλληνες ηθοποιοί της νεότερης γενιάς.

Στον χάρτη της εφαρμογής e21 όσοι δοκιμάσετε αυτή την εμπειρία, μπορείτε να βρείτε τις αληθινές τοποθεσίες των μαχών οι οποίες απεικονίζονται στα έργα, από την Ακρόπολη και το Χάνι της Γραβιάς μέχρι το Μεσολόγγι, την Άρτα, την Σάμο, την Κρήτη κ.ά.

Με αφετηρία τα έργα των λαϊκών ζωγράφων Παναγιώτη και Δημήτρη Ζωγράφο, τα οποία αποδίδουν  όσα θυμόταν ο στρατηγός από τις μάχες και γεγονότα της Επανάστασης, νιώθει την ένταση των στιγμών  του αγώνα και μέσα από την αφήγηση των υπομνημάτων του Μακρυγιάννη ταξιδέυει στον χρόνο.

Στα χρώματα της γαλανόλευκης το ΕΚΠΑ για τα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης

Την Επανάσταση του 1821 τιμά το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών όχι μόνο με την διακίνηση ιδεών μέσα από διεθνή συνέδρια, ημερίδες, εκδηλώσεις, εκθέσεις, καλλιτεχνικά δρώμενα,  αλλά και με μια ακόμη δράση. Στα χρώματα της γαλανόλευκης τυλίχθηκε το κεντρικό κτίριο  δίνοντας οπτικά και μη ερεθίσματα για σκέψη σχετικά με την ιστορία και την πορεία του ελληνικού κράτους από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών θα φωταγωγηθεί κατά τις βραδινές ώρες από  έως τις 7 Μαΐου με γαλάζιο και λευκό χρώμα, ενώ θα προβάλλεται σε ειδικά σημεία μια οπτικοακουστική παρουσίαση για τη συμβολή του Ιδρύματος στη διατήρηση, τη μελέτη και την προβολή της ιστορικής μνήμης του Αγώνα της Ανεξαρτησίας.

 

Επιδίωξη αποτελεί «η ανάδειξη της σημασίας της Επανάστασης ως ελληνικού και διεθνούς γεγονότος, η ενίσχυση της μελέτης της, και η εκλαΐκευση και η διάχυση της επιστημονικής γνώσης για το 1821 στο ευρύτερο κοινό» σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΚΠΑ.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή το γεγονός ότι η επέτειος των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821 συμπίπτει αυτές τις μέρες με την επέτειο ίδρυσης του ΕΚΠΑ και συγκεκριμένα την συμπλήρωση  184 χρόνων λειτουργίας, από την ίδρυσή του στις 3 Μαΐου 1837, αρχικά ως Οθώνειο Πανεπιστήμιο. Το ΕΚΠΑ διέγραψε στον χρόνο μια παράλληλη τροχιά με το ελληνικό κράτος αφού ιδρύθηκε λίγα μόλις χρόνια μετά την ανεξαρτητοποίηση του Ελληνικού Κράτους και αποτέλεσε το πρώτο Πανεπιστήμιο στην Βαλκανική Χερσόνησο. Αρχικά φιλοξενήθηκε στο κτήριο που είναι γνωστό ως «Οικία Κλεάνθους» ή «Παληό Πανεπιστήμιο», ένα κτίριο με ιστορία πιο μακρά από τον 18ο αιώνα και σήμερα αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα κτήρια της προ-οθωνικής περιόδου. Τώρα στεγάζει το Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο εγκαινιάστηκε το 1987 στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 150 χρόνια από την ίδρυση του Ε.Κ.Π.Α., προκαλώντας τον επισκέπτη να αναζητήσει πτυχές του πολιτισμού και της ακαδημαϊκής κληρονομιάς του πρώτου πανεπιστημίου της χώρας στο βάθος του χρόνου.

 

Το 1932 έλαβε την ονομασία «Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήµιον Αθηνών». Για πολλά χρόνια ήταν  ο μόνος εκφραστής του θεσμού του Δημόσιου Πανεπιστημίου στη χώρα μας. Το Ίδρυμα με το προσωπικό και τους φοιτητές του συμμετείχε σε όλους τους εθνικούς και κοινωνικούς αγώνες, ενώ καθοριστική υπήρξε η συμβολή του στη συγκρότηση και ανάπτυξη του ελληνικού κράτους.

Διαλέξεις του Μουσείου Γ.Γουναρόπουλου: Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 μέσα από τις εικαστικές τέχνες

 

Την επέτειο 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση (1821-2021) τιμά το Μουσείο Γ. Γουναρόπουλου  με την διοργάνωση ενός κύκλου διαλέξεων Ιστορίας της Τέχνης.

Με θέμα «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 μέσα από τις εικαστικές τέχνες», οι διαλέξεις θα παρουσιαστούν σε δύο μέρη, το πρώτο από 10 Απριλίου έως 5 Ιουνίου, σύμφωνα με το επισυναπτόμενο πρόγραμμα, και το δεύτερο το προσεχές φθινόπωρο.

 

Οι διαλέξεις θα πραγματοποιούνται Σάββατο πρωί 11:00-12:00, διαδικτυακά, στην πλατφόρμα zoom, στον σύνδεσμο

https://zoom.us/j/6413477611?pwd=czJBWkpQcjcxdHZyNGhmaTZNSW8rUT09.

Ο σύνδεσμος θα εμφανίζεται και στον ιστότοπο του μουσείου, στην ενότητα «Εκδηλώσεις».

Η συμμετοχή είναι δωρεάν και δεν απαιτείται προεγγραφή.

 

Έναρξη: Σάββατο 10 Απριλίου 2021 και ώρα 11:00 π.μ.

Το διεθνές πλαίσιο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821: κινήματα και ιδέες

από την Άννα Καρακατσούλη, Αναπληρώτρια Kαθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Φιλοσοφική Σχολή, ΕΚΠΑ

ΠΙΟΠ: Η εικαστικός καλλιγράφος Μαρία Γενιτσαρίου παρουσιάζει τις «Γραφές του '21»

Πως μάθαιναν οι Έλληνες προεπαναστατικά να γράφουν; Ποιος ήταν ο ρόλος των θρησκευτικών κειμένων; Είχαν υψηλή παιδεία οι ήρωες του 1821;

Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα σπεύδει να διασαφηνίσει το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς παρουσιάζοντας τις «γραφές του '21» σε ένα σύντομο video.

Η εικαστικός καλλιγράφος Μαρία Γενιτσαρίου με απλό και άμεσο τρόπο μας παρουσιάζει τα υλικά και τα εργαλεία γραφής την προεπαναστατική και την επαναστατική περίοδο.

Ο θεατής μπορεί να κατανοήσει το συγκείμενο εποχής και γιατί οι προσωπικότητες της νεοελληνικής πραγματικότητας όπως ήταν ο Μακρυγιάννης και ο Καποδίστριας μας άφησαν γραπτά με μελάνι.  Μάλιστα, ήταν πιο προνομιούχοι από τους μαθητές  που εκπαιδευόταν στην γραφή μόνο σε πλάκα σχιστολίθου και έγραφαν κονδύλι. Βέβαια, σε καλύτερη θέση όλων ήταν οι Φιλέλληνες όπως ο Λόρδος Μπάυρον που διέθεταν πένες, μελανοδοχεία και στυπόχαρτο.

Στην παρουσίαση αυτή μαθαίνουμε πως ασφαλιζόταν η αλληλογραφία των ηρώων και πως αναγνωρίζονταν μεταξύ τους, γιατί ξεχωρίζουν οι περγαμηνές του Πατριάρχη αλλά και το πώς γράφθηκαν όσα σήμερα αποτελούν τα γραπτά τεκμήρια της Ελληνικής Επανάστασης και της πρώτης διοίκησης του ελληνικού κράτους!

Διαδικτυακή ξενάγηση για την«Πολιορκία της Ακρόπολης (1826-1827)»

 

 

 

Παραμονές τις επετείου των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση που υπό κανονικές συνθήκες θα γιορτάζαμε με λαμπρότητα, ο αρχαιολόγος-ξεναγός Αριστοτέλης Κοσκινάς θα μας ταξιδέψει την προσεχή Κυριακή 21 Mαρτίου στις 7 μ.μ.  στην περίοδο της Πολιορκίας της Ακρόπολης.

Στην διαδικτυακή ξενάγηση που προσφέρει το Kerdos Travel δωρεάν με θέμα την «Πολιορκία της Ακρόπολης (1826-1827)» ο κ. Κόσκινας θα μας περιγράψει πως άντεξε το φρούριο της Ακρόπολης την επίθεση του οθωμανικού στρατού του Κιουταχή ενάντια στους υπερασπιστές του Ιερού βράχου, με επικεφαλής τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.
και πως ο ρόλος του οχυρού επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη μορφή του χώρου καθώς και τη διατήρηση των μνημείων του.

Ο ρόλος αυτός ατόνησε κατά την κλασσική εποχή, όμως από τον 3ο αιώνα μ.Χ. η Ακρόπολη οχυρώνεται ξανά. Από την ύστερη αρχαιότητα μέχρι και τους νεότερους χρόνους, ο ιερός βράχος βίωσε πολλές πολιορκίες που άφησαν τ’ αποτυπώματά τους στα μνημεία, ιδιαίτερα στα Προπύλαια και τον Παρθενώνα.

Η πολιορκία θεωρείται καθοριστική για την έκβαση της Ελληνικής Επανάστασης, καθώς παράλληλα διεξήχθησαν πολλές άλλες επιχειρήσεις στην περιοχή της Αττικής κι όχι μόνο. Είναι ενδεικτικό ότι η έκβαση της πολιορκίας αυτής δεν κρίθηκε από τις δυνάμεις και τη στρατηγική πολιορκητών ή πολιορκημένων, αλλά από την έκβαση της μάχης του Αναλάτου και την αποτυχία των ελληνικών δυνάμεων να συνδράμουν τους υπερασπιστές.

Κατά την ψηφιακή ξενάγηση πρώτα θα παρουσιαστεί η εξέλιξη της οχύρωσης της Ακρόπολης και η μορφή της την εποχή εκείνη. Στη συνέχεια θα παρακολουθήσουμε το χρονικό της πολιορκίας – θα δούμε τις τακτικές επιτιθέμενων και αμυνόμενων ενώ θα γίνει και μια σύντομη αναφορά στις επιχειρήσεις γύρω από την πόλη.

Κρατήσεις :
https://us02web.zoom.us/.../reg.../WN_LFozSmoOTyenuxiZwjzvlA

Μπορείτε να δείτε την διάλεξη από την σελίδα στο facebook https://www.facebook.com/kedrostraveling καθώς θα αναμεταδίδεται live

 

Η εκδήλωση τελεί  υπό την αιγίδα της επιτροπής "Ελλάδα 2021''.