Σημαντική παρέμβαση πραγματοποίησε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου στο μεγαλύτερο ναό της ιπποτοκρατίας στο νησί της Χάλκης με στόχο τη διατήρηση της ιστορικής και καλλιτεχνικής του αξίας.
Ειδικότερα, ολοκλήρωσε την ανακατασκευή του ναού του Αγίου Νικολάου στο κάστρο του Χωριού στη Χάλκη, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007–2013. Το έργο αποκατάστασης αφορά ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της περιόδου της ιπποτοκρατίας στο νησί, με στόχο τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας και του πλούσιου εσωτερικού του διακόσμου.
Ο Ναός Αγίου Νικολάου ως μνημείο της Ιπποτοκρατίας και της Βυζαντινής Τέχνης
Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι ο μεγαλύτερος σε διαστάσεις ναός της ιπποτικής περιόδου στη Χάλκη. Η παλαιότερη οικοδομική του φάση χρονολογείται πιθανότατα στον 13ο αιώνα, όπως τεκμηριώνεται από την ανακάλυψη τοιχογραφίας αγίου σε μονολιθικό πεσσό στη θεμελίωση του νοτιοδυτικού τμήματος. Στην ίδια περίοδο ανήκουν και τα λείψανα τοιχογραφιών πίσω από το ενισχυτικό τόξο του Ιερού Βήματος, καθώς και στις γωνίες του κυρίως ναού. Το μεταγενέστερο ζωγραφικό στρώμα, που σώζεται στον κυρίως ναό, χρονολογείται στον 15ο αιώνα και περιλαμβάνει σκηνές από τον βίο του Αγίου Νικολάου και μορφές ολόσωμων αγίων.
Αναφορές περιηγητών και Ιστορικών για την κατάσταση του μνημείου
Ο ναός μνημονεύεται από τον Cristoforo Buondelmonti στις αρχές του 15ου αιώνα και από τον Benedetto Bordone σε isolario του 16ου αιώνα. Σύμφωνα με τον Ιταλό ιστορικό Giusepe Gerola, στις αρχές του 20ού αιώνα ο θόλος του ναού είχε καταρρεύσει, χωρίς όμως να επηρεαστεί η κατάσταση των τοιχογραφιών. Την ίδια πληροφορία επιβεβαιώνει και η Αθηνά Ταρσούλη, η οποία μετά την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων επιχείρησε να καταγράψει τον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής.
Αποκατάσταση της αρχικής μορφής και συντήρηση του εσωτερικού διακόσμου
Η ανακατασκευή του ναού πραγματοποιήθηκε με ενιαία ελαφρά οξυκόρυφη στέγαση, επιλογή που βασίστηκε σε εμπεριστατωμένη μελέτη και τεκμηρίωσε την αρχική μορφή του μνημείου. Παράλληλα, συντηρήθηκε ο τοιχογραφικός διάκοσμος και στερεώθηκε το ψηφιδωτό δάπεδο στο εσωτερικό του ναού, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της ιστορικής και καλλιτεχνικής του αξίας.
Η παρέμβαση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου αποτελεί σημαντικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Χάλκης, ενισχύοντας τη σύνδεση του νησιού με την ιστορική του ταυτότητα και την πνευματική του παράδοση.
Πηγή: https://www.facebook.com/Efadod
