Επιστροφή κλεμμένου αγάλματος Αγγέλου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο

Σε επίσημη τελετή στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινούπολης επιστράφηκε στο  Οικουμενικό Πατριάρχείο το άγαλμα Αγγέλου που είχε κλαπεί πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Το γλυπτό είχε εντοπιστεί το 2004 σε αστυνομική επιχείρηση στο Ντενιζλί. Η έρευνα αποκάλυψε ότι προερχόταν από τον κήπο της Μονής Αγίου Γεωργίου στη Χάλκη. Μετά την ολοκλήρωση των δικαστικών διαδικασιών φυλάχθηκε επί χρόνια σε ασφαλείς συνθήκες. 

Από την πλευρά του Υπουργείου Πολιτισμού της Τουρκίας χαρακτηρίστηκε η κίνηση αυτή ως  αποκατάσταση ενός πολιτιστικού αντικειμένου στη φυσική του θέση, αλλά και επιβεβαίωση της δέσμευσης της Τουρκίας στην προστασία της κοινής ιστορίας.  Ο υπουργός υπενθύμισε την επιστροφή, το 2021, 12 εικόνων που είχαν κλαπεί από εκκλησίες της Ίμβρου και παραδόθηκαν στο Πατριαρχείο σε τελετή στο Μουσείο Τροίας.

Η επιστροφή του αγάλματος του Αγγέλου αποτελεί, όπως τόνισε ο υπουργός, απτό αποτέλεσμα της πολιτικής προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και πράξη ιστορικής δικαιοσύνης. 

13.451 αντικείμενα επαναπατρισμένα από το 2002  

Σύμφωνα με τον υπουργό, από το 2002 έως σήμερα έχουν επιστραφεί 13.451 πολιτιστικά αντικείμενα στην Τουρκία, αποτέλεσμα συνδυασμού επιστημονικής έρευνας, διεθνούς συνεργασίας και νομικών ενεργειών. Παράλληλα, έχουν ενισχυθεί οι μηχανισμοί πρόληψης της αρχαιοκαπηλίας, με συνεργασίες με την Interpol και την UNESCO, αλλά και με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό αντικειμένων τουρκικής προέλευσης στο εξωτερικό.

Ο  υπουργός Πολιτισμού της Τουρκίαςπαρουσίασε το εύρος των αρχαιολογικών και αναστηλωτικών δράσεων της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος Heritage to the Future, που τοποθετεί Τούρκους συντονιστές σε ξένες ανασκαφές και επιταχύνει τις εργασίες συντήρησης. Το 2025, αναλυτικά  776 αρχαιολογικοί χώροι βρίσκονταν υπό έρευνα, εκ των οποίων οι 255 σε ενεργές ανασκαφές σε 65 επαρχίες. Την προηγούμενη χρονιά, 219 μουσεία και 147 ιστορικοί χώροι προσέλκυσαν πάνω από 33 εκατομμύρια επισκέπτες.

Μεγάλα έργα αποκατάστασης και οι πληγές των σεισμών του 2023  

Στα μεγάλα έργα περιλαμβάνονται οι αποκαταστάσεις του Πύργου του Λεάνδρου, του Πύργου του Γαλατά και της Βιβλιοθήκης Ραμί, καθώς και μνημείων όπως ο Καθεδρικός της Άνι, η Μονή Αλαχάν και τα τείχη του Ντιγιάρμπακιρ. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αποκατάσταση των ζημιών από τους σεισμούς του Φεβρουαρίου 2023 σε Χατάι. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη αστικές παρεμβάσεις σε ιστορικούς σταθμούς όπως το Χαϊντάρπασα και το Σιρκεντζί.

.Από το 2020 έως το 2025 κατασχέθηκαν πάνω από 1,3 εκατομμύρια πολιτιστικά αντικείμενα εντός της χώρας, ενώ συστήματα τεχνητής νοημοσύνης παρακολουθούν παράνομες πωλήσεις σε διαδικτυακές πλατφόρμες και κοινωνικά δίκτυα. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο σύστημα TraceArt, το οποίο εφαρμόζει αόρατους χημικούς δείκτες σε περισσότερα από 600.000 καταγεγραμμένα αντικείμενα, δημιουργώντας μοναδικά, μη παραποιήσιμα ίχνη που λειτουργούν ως «DNA» ταυτότητας. Η  τεχνολογία αυτή ενισχύει την ασφάλεια και την αυθεντικότητα της πολιτιστικής κληρονομιάς .

Πηγές: https://www.hurriyetdailynews.com/

Ανακατασκευή του Ναού Αγίου Νικολάου στη Χάλκη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου

 

Σημαντική παρέμβαση πραγματοποίησε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου στο μεγαλύτερο ναό της ιπποτοκρατίας στο νησί της Χάλκης με στόχο τη διατήρηση της ιστορικής και καλλιτεχνικής του αξίας.

Ειδικότερα, ολοκλήρωσε την ανακατασκευή του ναού του Αγίου Νικολάου στο κάστρο του Χωριού στη Χάλκη, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007–2013. Το έργο αποκατάστασης αφορά ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της περιόδου της ιπποτοκρατίας στο νησί, με στόχο τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας και του πλούσιου εσωτερικού του διακόσμου.

Ο Ναός Αγίου Νικολάου ως μνημείο της Ιπποτοκρατίας και της Βυζαντινής Τέχνης

Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι ο μεγαλύτερος σε διαστάσεις ναός της ιπποτικής περιόδου στη Χάλκη. Η παλαιότερη οικοδομική του φάση χρονολογείται πιθανότατα στον 13ο αιώνα, όπως τεκμηριώνεται από την ανακάλυψη τοιχογραφίας αγίου σε μονολιθικό πεσσό στη θεμελίωση του νοτιοδυτικού τμήματος. Στην ίδια περίοδο ανήκουν και τα λείψανα τοιχογραφιών πίσω από το ενισχυτικό τόξο του Ιερού Βήματος, καθώς και στις γωνίες του κυρίως ναού. Το μεταγενέστερο ζωγραφικό στρώμα, που σώζεται στον κυρίως ναό, χρονολογείται στον 15ο αιώνα και περιλαμβάνει σκηνές από τον βίο του Αγίου Νικολάου και μορφές ολόσωμων αγίων.

Αναφορές περιηγητών και Ιστορικών για την κατάσταση του μνημείου

Ο ναός μνημονεύεται από τον Cristoforo Buondelmonti στις αρχές του 15ου αιώνα και από τον Benedetto Bordone σε isolario του 16ου αιώνα. Σύμφωνα με τον Ιταλό ιστορικό Giusepe Gerola, στις αρχές του 20ού αιώνα ο θόλος του ναού είχε καταρρεύσει, χωρίς όμως να επηρεαστεί η κατάσταση των τοιχογραφιών. Την ίδια πληροφορία επιβεβαιώνει και η Αθηνά Ταρσούλη, η οποία μετά την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων επιχείρησε να καταγράψει τον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής.

Αποκατάσταση της αρχικής μορφής και συντήρηση του εσωτερικού διακόσμου

Η ανακατασκευή του ναού πραγματοποιήθηκε με ενιαία ελαφρά οξυκόρυφη στέγαση, επιλογή που βασίστηκε σε εμπεριστατωμένη μελέτη και τεκμηρίωσε την αρχική μορφή του μνημείου. Παράλληλα, συντηρήθηκε ο τοιχογραφικός διάκοσμος και στερεώθηκε το ψηφιδωτό δάπεδο στο εσωτερικό του ναού, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της ιστορικής και καλλιτεχνικής του αξίας.

Η παρέμβαση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου αποτελεί σημαντικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Χάλκης, ενισχύοντας τη σύνδεση του νησιού με την ιστορική του ταυτότητα και την πνευματική του παράδοση.

Πηγή: https://www.facebook.com/Efadod