Εγκαταλελειμμένο εκκλησάκι στo Τσεσμέ μετατράπηκε σε πάρκινγκ: Κλάπηκε ιστορικό άγαλμα 300 ετών

Στην περιοχή Αλτινγιουνούς του Τσεσμέ, στη Σμύρνη, ένα μικρό εκκλησάκι  έχει αφεθεί στην τύχη του, μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης. Το μνημείο, που φιλοξενούσε ένα σπάνιο άγαλμα του Ιησού ηλικίας 300 ετών, έχει λεηλατηθεί, βανδαλιστεί και πλέον χρησιμοποιείται ως άτυπος χώρος στάθμευσης.

Η ξεχασμένη πολιτιστική κληρονομιά του Αιγαίου

Το εκκλησάκι, που εκτιμάται ότι χτίστηκε πριν από περίπου 160 χρόνια, βρίσκεται σήμερα σε ερείπωση. Κατεστραμμένοι τοίχοι, αγριόχορτα και γκράφιτι μαρτυρούν χρόνια εγκατάλειψης. Οι κάτοικοι της περιοχής το χαρακτηρίζουν ως «ξεχασμένη κληρονομιά του Τσεσμέ» και ζητούν άμεση παρέμβαση των αρχών πριν χαθεί οριστικά.

Αγνοημένες προειδοποιήσεις από ειδικούς

Ήδη από το 2018, ομάδα ειδικών στην πολιτιστική κληρονομιά, μεταξύ των οποίων οι Νεζίχ Μπασγκελέν, καθηγητής Ισμαήλ Γκεζγκίν, ο πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Τσεσμέ Ομέρ Ονάλ και ο Δρ. Αχμέτ Γκιουλέρ, είχαν συντάξει έκθεση επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσης προστασίας του μνημείου. Παρά τις προειδοποιήσεις, δεν ελήφθησαν μέτρα τα τελευταία επτά χρόνια.

Η κλοπή του ιστορικού αγάλματος

Το πιο πολύτιμο στοιχείο του εκκλησιαστικού χώρου του 19ου αιώνα ήταν ένα μοναδικό γλυπτό-κλειδί: άγαλμα του Ιησού Χριστού ηλικίας 300 ετών, το οποίο θεωρείται μοναδικό στην αρχιτεκτονική των εκκλησιών της περιοχής. Το έργο τέχνης εκλάπη πριν από χρόνια από αγνώστους και δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα.

Βανδαλισμός και κοινωνική κατακραυγή

Σήμερα, ο χώρος απειλείται συνεχώς από κυνηγούς θησαυρών και βανδάλους. Οχήματα σταθμεύουν εντός των ερειπίων, ενώ τα εναπομείναντα τμήματα του μνημείου έχουν καλυφθεί με σπρέι. Ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος Τσεσμέ εξέδωσε αυστηρή ανακοίνωση, τονίζοντας ότι τα ιστορικά σημεία που διαμορφώνουν την ταυτότητα της περιοχής εξαφανίζονται μπροστά στα μάτια μας λόγω της απουσίας συντήρησης και αποκατάστασης.

Το εκκλησάκι, άλλοτε σύμβολο της πολυπολιτισμικής ιστορίας του Τσεσμέ, αποτελεί πλέον ένα τρανταχτό παράδειγμα του πώς η αδιαφορία και η λεηλασία μπορούν να σβήσουν τη συλλογική μνήμη.

πηγή : anatolianarcheology.net

Ανακαλύφθηκε xαμένο έργο Τέχνης των Ναζί στην Αργεντινή

 

Περισσότερα από ογδόντα χρόνια μετά τη λεηλασία του από τους Ναζί, ένα χαμένο έργο τέχνης εντοπίστηκε απροσδόκητα σε φωτογραφία αγγελίας ακινήτου στην Αργεντινή. Το Portrait of a Lady (Contessa Colleoni) του Ιταλού ζωγράφου Giuseppe Ghislandi, γνωστού ως Fra’ Galgario, εμφανίζεται να κρέμεται πάνω από έναν καναπέ σε παραθαλάσμια κατοικία κοντά στο Μπουένος Άιρες.

Το πορτρέτο που λεηλατήθηκε από τους Ναζί και επανεμφανίστηκε στο Διαδίκτυο

Το έργο ανήκε στον Jacques Goudstikker, κορυφαίο Ολλανδό έμπορο τέχνης, ο οποίος πέθανε το 1940 προσπαθώντας να διαφύγει από την εισβολή των Ναζί. Η συλλογή του, με περισσότερα από 1.100 έργα, αγοράστηκε σε εξαναγκασμένη πώληση από τον Hermann Göring. Αν και εκατοντάδες έργα επιστράφηκαν στην οικογένεια Goudstikker το 2006, το συγκεκριμένο πορτρέτο παρέμενε αγνοούμενο.

Η σκιά του Ναζιστικού παρελθόντος και η Αργεντινή σύνδεση

Έγγραφα της εποχής υποδεικνύουν ότι το έργο βρισκόταν στην κατοχή του Friedrich Kadgien, αξιωματικού των SS και στενού συνεργάτη του Göring, ο οποίος διέφυγε στην Αργεντινή μετά τον πόλεμο. Η εφημερίδα AD εντόπισε το έργο μετά από πολυετή έρευνα, με τη βοήθεια φωτογραφίας από μεσιτική ιστοσελίδα. Ιστορικοί τέχνης επιβεβαιώνουν ότι το πορτρέτο φέρει όλα τα χαρακτηριστικά του αυθεντικού πίνακα του Ghislandi, ενός από τους σημαντικότερους Ιταλούς πορτρετίστες του 17ου και 18ου αιώνα.

πηγή : theguardian.com

Γαλλία: Νομοσχέδιο για την επιστροφή λεηλατημένων έργων Τέχνης – Η Ηθική των Μουσείων

 

Μακάρι το νέο αυτό νομοσχέδιο να περιλάμβανε και τις κλεμμένες ελληνικές και άλλες αρχαιότητες, και όχι μόνο τα λάφυρα της αποικιοκρατίας. Αν εφαρμοζόταν μια τέτοια καθολική ηθική στάση, πολλά δυτικά μουσεία –όπως το Λούβρο και το Βρετανικό Μουσείο– ίσως έπρεπε να αδειάσουν τα ράφια τους.

Στις 31 Ιουλίου 2025, η κυβέρνηση της Γαλλίας εισήγαγε στη Βουλή νομοσχέδιο που αποσκοπεί στην επιτάχυνση της επιστροφής πολιτιστικών αγαθών τα οποία αποκτήθηκαν με αθέμιτο τρόπο κατά την αποικιοκρατική περίοδο. Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με το γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού, αφορά αντικείμενα που βρέθηκαν στις εθνικές συλλογές της Γαλλίας και αφαιρέθηκαν από τις χώρες προέλευσής τους μέσω λεηλασίας, κλοπής, καταναγκαστικών μεταβιβάσεων ή δωρεών υπό απειλή.

Τι περιλαμβάνει

Αν ψηφιστεί, η νέα νομοθεσία θα καλύπτει περιπτώσεις από το 1815 έως το 1972 και θα καταστήσει ευκολότερη τη διαδικασία επαναπατρισμού έργων τέχνης στις χώρες που τα έχασαν υπό συνθήκες αποικιακής επιβολής ή έλλειψης νομικής εξουσίας.

Η συζήτηση γύρω από την επιστροφή των πολιτιστικών θησαυρών έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς πρώην αποικιακές δυνάμεις της Ευρώπης αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση για να αποκαταστήσουν την πολιτιστική αδικία. Ωστόσο, η γαλλική νομοθεσία, μέχρι πρότινος, αποτελούσε εμπόδιο σε τέτοιες επιστροφές, δεδομένου ότι ο εθνικός πολιτιστικός πλούτος θεωρούνταν ανεπίδεκτος μεταβίβασης.

Το νέο σχέδιο νόμου θα συζητηθεί στη Γερουσία τον Σεπτέμβριο, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η έννοια της ηθικής ευθύνης των μουσείων αναθεωρείται ριζικά.

 Πέρα από την Αποικιοκρατία: Το Αίτημα για Καθολική Ηθική

Η παγκόσμια πολιτιστική κοινότητα παρακολουθεί με ενδιαφέρον την κίνηση της Γαλλίας, αν και πολλοί επισημαίνουν πως ο διάλογος περί αποκατάστασης δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην αποικιοκρατία.

Εκατοντάδες ελληνικά, αιγυπτιακά, ασσυριακά και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα βρίσκονται ακόμη σε μουσεία της Δύσης, όπως  είναι το Βρετανικό Μουσείο και το Λούβρο, με αμφισβητούμενη προέλευση ή υπό συνθήκες αποικιοκρατικής ή αυτοκρατορικής επιβολής.

Η ψήφιση του νομοσχεδίου μπορεί να λειτουργήσει ως πιλότος ηθικής αλλαγής. Ωστόσο, εάν εφαρμοζόταν οριζόντια και χωρίς πολιτικές εξαιρέσεις, θα σήμαινε ότι ολόκληρες συλλογές δυτικών μουσείων θα έπρεπε να επανεξεταστούν, ή και να επιστραφούν στους νόμιμους πολιτισμικούς τους φορείς.

Όπως δήλωσε ο συγγραφέας Gareth Harris στο Art Newspaper, το θέμα της προέλευσης είναι «το σημαντικότερο και πιο πιεστικό ηθικό δίλημμα» που αντιμετωπίζουν σήμερα τα μεγάλα μουσεία. Στο νέο του βιβλίο Towards the Ethical Art Museum, υποστηρίζει ότι οι πολιτιστικοί θεσμοί πρέπει να αναπτύξουν νέους, ανεξάρτητους κώδικες ηθικής, και να μεταβάλλουν ριζικά τη στάση τους απέναντι στην επιστροφή έργων τέχνης.

Τι θα γίνει με την επιστροφή των αρχαιοτήτων;

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αυτής της συζήτησης αποτελεί η επιστορφή των Μαρμάρψβ του Παρθενώνα, τα οποία αφαιρέθηκαν από την Ακρόπολη της Αθήνας στις αρχές του 19ου αιώνα από τον λόρδο Έλγιν και εκτίθενται μέχρι σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο. Η Ελλάδα διεκδικεί την επιστροφή τους επί δεκαετίες, επικαλούμενη όχι μόνο ιστορικά και πολιτιστικά δικαιώματα, αλλά και ηθικά επιχειρήματα περί σεβασμού της πολιτιστικής ταυτότητας. Η υπόθεση αυτή —όπως και η τύχη της περίφημης Στήλης της Ροζέτας ή των αιγυπτιακών σαρκοφάγων στο Λούβρο— δείχνει ότι ο διάλογος για τον επαναπατρισμό δεν μπορεί να σταματά στη γραμμή του αποικιοκρατικού χάρτη, αλλά πρέπει να φτάνει βαθύτερα: στη συνείδηση της πολιτιστικής δικαιοσύνης.

Όπως παρατηρεί η ιστορικός τέχνης Bénédicte Savoy, μέλος της επιτροπής Μακρόν για τον επαναπατρισμό έργων τέχνης: «η διατήρηση λεηλατημένων αντικειμένων σε εθνικά μουσεία δεν είναι ουδετερότητα – είναι στάση». Καθώς η κοινωνική πίεση αυξάνεται και η πρόσβαση στη γνώση γίνεται παγκόσμια, τα μουσεία του 21ου αιώνα καλούνται να περάσουν από το μοντέλο της κατοχής στο μοντέλο της συνεργασίας και του σεβασμού των κοινοτήτων καταγωγής. Αν πράγματι η νέα γαλλική νομοθεσία εφαρμοστεί με συνέπεια και αποτελέσει πρότυπο, τότε ίσως ανοίξει ο δρόμος για μια νέα εποχή πολιτιστικής ηθικής – μια εποχή που δεν φοβάται να επιστρέψει αυτό που δεν της ανήκει.

πηγή :artnews.com