Σίλλυον: Αρχαιολόγοι εντόπισαν το υπαίθριο ιερό του Θεού Μην

Στην αρχαία πόλη της Σίλλυον, ένα υπαίθριο ιερό λαξευμένο στο φυσικό βράχο έρχεται να εμπλουτίσει την εικόνα που έχουμε για τη θρησκευτική ζωή της Παμφυλίας. Το Ιερό Β, αφιερωμένο στον ανατολιακό θεό της Σελήνης Μην, αποτελεί μια σπάνια περίπτωση λατρευτικού χώρου όπου η φύση, η τοπογραφία και η πίστη συνυπάρχουν σε μια ενιαία, αδιαχώριστη εμπειρία. Η ανακάλυψη, που τεκμηριώθηκε από την ανασκαφική ομάδα του Πανεπιστημίου Παμούκκαλε, προσφέρει νέα στοιχεία για τη λατρεία και τις τοπικές παραδόσεις που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της Σίλλυον επί αιώνες.

Το Σίλλυον εξελληνίστηκε μετά τον 5ο–4ο αιώνα π.Χ., οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν την ελληνική γλώσσα - έχουν βρεθεί επιγραφές και νομίσματα-υιοθετήθηκαν ελληνικοί θεσμοί. Η πόλη εντάχθηκε στον ελληνιστικό κόσμο μετά τον Αλέξανδρο, απέκτησε ελληνική αστική οργάνωση και λατρείες που συνδυάζουν τοπικά και ελληνικά στοιχεία. Κατά την Ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο η πόλη Σίλλυον λειτουργεί ουσιαστικά ως εξελληνισμένη πόλη της Παμφυλίας, με ελληνική δημόσια ζωή, ελληνική παιδεία και ελληνική αρχιτεκτονική.

Ένα υπαίθριο ιερό διαμορφωμένο από τον ίδιο τον βράχο

Το Ιερό Β βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της πόλης Σίλλυον, που σήμερα ανήκει στον δήμο Σερικ της Αττάλειας. Το ιερός εντοπίστηκε περίπου 150 μέτρα βόρεια του αρχαίου σταδίου. Δεν πρόκειται για ναό με κίονες ή μνημειακή αρχιτεκτονική. Αντίθετα, ο χώρος ορίζεται από δύο παράλληλους φυσικούς βραχώδεις σχηματισμούς, ανάμεσα στους οποίους δημιουργούνται στενά περάσματα. Η ίδια η μορφολογία του τοπίου φαίνεται πως καθόριζε τη λατρευτική κίνηση, μετατρέποντας τη διέλευση μέσα από τον βράχο σε τελετουργική πράξη.

Το σημαντικότερο εύρημα είναι μια τετράστιχη ελληνική επιγραφή χαραγμένη στον τοίχο κοντά στην είσοδο. Η επιγραφή κατονομάζει τον χώρο ως ιερό αφιερωμένο στον θεό Μην, έναν από τους πιο διαδεδομένους ανατολιακούς θεούς κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Η επιγραφή επιβεβαιώνει ότι η λατρεία του Μην είχε ιδιαίτερη σημασία για τη Σίλλυον και ότι ο χώρος λειτουργούσε ως επίσημο σημείο λατρείας.

Η συνέχεια των τοπικών παραδόσεων μέσα στον χρόνο

Αρχαιολογικές ενδείξεις δείχνουν ότι ο χώρος μπορεί να χρησιμοποιούνταν ήδη από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως και την αυτοκρατορική ρωμαϊκή περίοδο. Αυτή η μεγάλη διάρκεια χρήσης καθιστά το ιερό πολύτιμο για την κατανόηση της συνέχειας των τοπικών θρησκευτικών παραδόσεων και του τρόπου με τον οποίο αυτές ενσωματώθηκαν αργότερα στο ελληνορωμαϊκό θρησκευτικό πλαίσιο.

Ο Μην, θεότητα συνδεδεμένη με τη σελήνη και συχνά απεικονιζόμενος με ημισέληνο στους ώμους, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στη Μικρά Ασία. Στη  πόλη Σίλλυον, η παρουσία του επιβεβαιώνεται από επιγραφές, νομίσματα και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, γεγονός που δείχνει ότι η λατρεία του είχε βαθιές ρίζες στην τοπική κοινωνία.

Η Σίλλυον και το ιερό της: μια νέα διάσταση της πόλης

Χτισμένη σε απότομο βραχώδες ύψωμα, η Σίλλυον ήταν μία από τις σημαντικές πόλεις της Παμφυλίας, γνωστή για την οχυρωματική της ισχύ. Αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι ακόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος δεν κατάφερε να την καταλάβει. Τα μνημεία της – το πραιτώριο, το στάδιο, οι οχυρώσεις – μαρτυρούν την πολιτική και στρατιωτική της δύναμη.

Το Ιερό Β, όμως, προσθέτει μια πιο ήσυχη, αλλά εξίσου αποκαλυπτική πτυχή: τον κόσμο της καθημερινής λατρείας, των προσφορών και της επαφής με το θείο μέσα από το φυσικό τοπίο. Στη Σίλλυον, το ιερό δεν ήταν πάντα κλειστό μέσα σε τοίχους. Μπορούσε να βρίσκεται κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, ανάμεσα σε δύο βράχους, σημαδεμένο από λίγες γραμμές ελληνικής γραφής και από αιώνες τελετουργικής μνήμης.

Πηγές: anatolianarcheology.net , britannica.com,academia.edu

Σίλλυον: Οι ελληνιστικοί οχυρωματικοί τοίχοι ξαναζωντανεύουν στην Αττάλεια

Η αναστήλωση των τειχών αναδεικνύει ξανά τον στρατηγικό χαρακτήρα της αρχαίας πόλης που για αιώνες παρέμενε απροσπέλαστη.Για αιώνες, το Σίλλυον υπήρξε μια πόλη σχεδόν αδύνατο να προσεγγίσει κανείς — πόσο μάλλον να κατακτήσει. Σήμερα, με την αποκατάσταση των ελληνιστικών του τειχών, η φήμη του ως φυσικού και τεχνητού οχυρού επανέρχεται στο προσκήνιο, φωτίζοντας μια από τις πιο εντυπωσιακές αμυντικές δομές της αρχαιότητας.

Σύμφωνα με τις ιστορικές και αρχαιολογικές αναφορές, το Σίλλυον (Σύλλιον) ήτανελληνική πόλη της Παμφυλίας, στη νότια Μικρά Ασία. Αναφέρεται με ελληνικά ονόματα ήδη από τον 5ο αιώνα π.Χ. και συμμετείχε στη Δηλιακή Συμμαχία, δηλαδή στο αθηναϊκό συμμαχικό δίκτυο. Υπάρχουν μάλιστα παραδόσεις που λένε ότι ιδρύθηκε είτε ως αποικία από το Άργος, είτε από τους μάντεις Μόψο, Κάλχα και Αμφίλοχο μετά τον Τρωικό Πόλεμο. 

Το όνομα σώζεται σε ελληνική μορφή (Σύλλιον, Σύλειον, Συλλαῖον), ενώ η πόλη είχε συνεχή νομισματοκοπία με ελληνικές επιγραφές και θεότητες όπως ο Απόλλων. Παράλληλα, η περιοχή είχε και παμφυλιακό-ανατολικό υπόστρωμα, κάτι που φαίνεται στο παλαιότερο τοπικό όνομα Selywiys, αλλά η πόλη εντάσσεται ξεκάθαρα στον ελληνικό κόσμο της Μικράς Ασίας.

Μια πόλη χτισμένη πάνω στην άμυνα

Χτισμένο σε απότομο οροπέδιο στην περιοχή Σερίκ της Αττάλειας, το Σίλλυον δεν ήταν ποτέ μια συνηθισμένη εγκατάσταση. Η γεωμορφολογία του — απόκρημνες πλαγιές και ελάχιστες προσβάσεις — δημιούργησε ένα φυσικό φρούριο πολύ πριν προστεθούν οι πρώτες οχυρώσεις.

Ο διευθυντής ανασκαφών, αναπλ. καθηγητής Μουράτ Τασκιράν από το Πανεπιστήμιο Παμούκαλε, επισημαίνει ότι το Σίλλυον αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πόλης όπου η στρατηγική άμυνα καθορίστηκε πρωτίστως από το έδαφος και όχι μόνο από την αρχιτεκτονική.

Το μοναδικό αδύναμο σημείο που έγινε απόρθητο

Η δυτική πλευρά της πόλης ήταν το μόνο σημείο με σχετική πρόσβαση. Αυτό το στενό πέρασμα, που θα μπορούσε να αποτελέσει αδυναμία, ενισχύθηκε με ένα εκτεταμένο σύστημα τειχών και πύργων σε τακτά διαστήματα.

Οι αρχαιολογικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι το πολυεπίπεδο αυτό σύστημα καθιστούσε την πόλη πρακτικά απόρθητη — και πράγματι, δεν υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες για επιτυχημένη μεγάλη επίθεση εναντίον της.

Τείχη που άντεξαν αυτοκρατορίες

Οι οχυρώσεις του Σιλλύου συνέχισαν να χρησιμοποιούνται από τη Βυζαντινή, τη Σελτζουκική και την Οθωμανική περίοδο, προσαρμοζόμενες στις νέες πολιτικές συνθήκες χωρίς να χάνουν τον αρχικό τους χαρακτήρα. Με την εδραίωση της τουρκικής κυριαρχίας, η στρατηγική τους σημασία μειώθηκε και σταδιακά εγκαταλείφθηκαν.

Αποκατάσταση με τα αυθεντικά υλικά

Το πρόσφατο έργο αποκατάστασης επικεντρώθηκε σε έναν μερικώς κατεστραμμένο ελληνιστικό πύργο και το γειτονικό τμήμα του τείχους. Οι συντηρητές χρησιμοποίησαν αποκλειστικά τα αυθεντικά υλικά, αποφεύγοντας την υπερ-ανακατασκευή και επιδιώκοντας τη σταθεροποίηση και ανάδειξη της ιστορικής δομής.

Η ταυτότητα του Σιλλύου ξαναβρίσκει τη μορφή της

Με την ολοκλήρωση των εργασιών, το Σίλλυον ανακτά το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα: την αμυντική του ισχύ. Η αποκατάσταση δεν αποτελεί απλώς τεχνική παρέμβαση, αλλά επαναφέρει στο φως τον πυρήνα της ταυτότητας μιας πόλης που δεν χτίστηκε απλώς για να κατοικηθεί — αλλά για να αντέξει.

Κεντρικός δρόμος της Αρχαίας Σίλλυον: Ένα χιλιόμετρο Ιστορίας στην καρδιά της Παμφυλίας

Η αρχαία πόλη Σίλλυον στην περιοχή Σέρικ της Αττάλειας φέρνει στο φως ένα εντυπωσιακό αρχαιολογικό εύρημα: τον κεντρικό της δρόμο μήκους ενός χιλιομέτρου, ο οποίος διασχίζει έξι διαφορετικές ιστορικές περιόδους. Οι ανασκαφές  αποκαλύπτουν μια μοναδική πολιτισμική διαδρομή που ενώνει την Ελληνιστική, Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Σελτζουκική, Μπέηλικ και Οθωμανική εποχή.

Η Σίλλυον βρισκόταν στην περιοχή της Παμφυλίας, η οποία ήταν βαθιά συνδεδεμένη με τον ελληνικό κόσμο. Παρότι αργότερα πέρασε υπό ρωμαϊκή, βυζαντινή, σελτζουκική και οθωμανική κυριαρχία, η ελληνική της κληρονομιά παραμένει εμφανής στα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, τις επιγραφές και τις μυθολογικές αναφορές.

Ο δρόμος των Πολιτισμών

Η λεωφόρος, με πλάτος που κυμαίνεται από τέσσερα έως δέκα μέτρα, διασχίζει την πόλη από την κάτω περιοχή έως την ακρόπολη, φέρνοντας στο φως τάφους, ναούς, επιγραφές, βάσεις αγαλμάτων και πύλες πόλεων. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν ρωμαϊκοί θαλαμωτοί τάφοι, οθωμανικά τζαμιά και λειτουργικές κρήνες, καθώς και 220 ταφές της Σελτζουκικής περιόδου, περιλαμβανομένης μιας σπάνιας ταφής βρέφους. Σύμφωνα με τον διευθυντή των ανασκαφών, Αναπληρωτή Καθηγητή Δρ. Μουράτ Τασκιράν, ο δρόμος λειτουργεί ως πολιτισμικός διάδρομος που αποτυπώνει τη διαχρονική εξέλιξη της πόλης.

Η αρχαιοελληνική κληρονομιά της Παμφυλίας

Η Σίλλυον έχει βαθιές ρίζες στον αρχ•  Κατά την Ελληνιστική περίοδο, η Σίλλυον απέκτησε θέατρο και άλλα δημόσια κτίρια, ενώ έκοβε δικά της νομίσματα με ελληνικές επιγραφές και παραστάσεις, όπως η θεά Τύχη.αιοελληνικό κόσμο. Σύμφωνα με μυθολογικές παραδόσεις, ιδρύθηκε από Αργείους εποίκους μετά τον Τρωικό Πόλεμο ή από ήρωες όπως ο Μόψος και ο Κάλχας και ο Αμφίλοχος, οι οποίοι φέρονται να ίδρυσαν επίσης τις πόλεις Άσπενδος και Σίδη. Η στρατηγική της θέση σε απότομο λόφο την καθιστούσε απόρθητη, με αποτέλεσμα ακόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος να αντιμετωπίσει αντίσταση κατά την πολιορκία της. 

Η πόλη αναφέρεται ως Σύλλιον (Σύλλαιον, Σύλλον) στα ελληνικά κείμενα. Τον 5ο αιώνα π.Χ. εντάχθηκε στην Αθηναϊκή Συμμαχία, πληρώνοντας τον συμμαχικό φόρο.  Τον 3ο αιώνα π.Χ. απέκτησε οικονομική αυτονομία, κόβοντας δικά της νομίσματα με ελληνικές επιγραφές.

Αρχιτεκτονική και θρησκευτική σημασία μέσα στους αιώνες

Η πόλη διατηρεί θέατρα, αγορές, στάδια, τείχη και πύργους από την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, ενώ κατά τη Βυζαντινή εποχή λειτουργούσε ως επισκοπικό κέντρο. Η Σίλλυον παρέμεινε ενεργός οικισμός έως και την Οθωμανική εποχή, διατηρώντας τη θρησκευτική και πολιτισμική της σημασία. Οι ανασκαφές δεν περιορίζονται στην αρχαιολογία, καθώς συμμετέχουν και ειδικοί από γεωαρχαιολογία, παλαιοντολογία, ζωολογία και γεωφυσική, προσφέροντας μια πολυδιάστατη εικόνα της ιστορικής εξέλιξης της πόλης.

πηγή:https://www.anatolianarchaeology.net/