Αλεξάνδρεια Τρωάς: Ανακαλύφθηκε αρχαίο ωδείο 3.000 Θέσεων στις νέες ανασκαφές

 

 

 

Ανασκαφές αποκαλύπτουν ωδείο 3.000 θέσεων, μνημειακή στοά και πολιτιστικά τεκμήρια στην Αλεξάνδρεια Τρωάδα,αρχαία πόλη της βορειοδυτικής Μικράς Ασίας, που ιδρύθηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο από τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο και αργότερα εξελίχθηκε σε σημαντική ρωμαϊκή αποικία. 

Η πόλη βρισκόταν στην περιοχή της αρχαίας Τρωάδας, στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, πολύ κοντά στην τοποθεσία της ομηρικής Τροίας. Μάλιστα, το όνομά της περιλαμβάνει το "Τρωάς" για να δηλώσει αυτήν ακριβώς τη σύνδεση με την ευρύτερη περιοχή της Τροίας.

Κατά τον 2ο αιώνα π.Χ., ο πληθυσμός της εκτιμάται ότι ξεπέρασε τις 100.000 ανθρώπους, ενώ η στρατηγική της θέση ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο την καθιστούσε κομβικό σημείο εμπορίου και πολιτισμού. Λέγεται μάλιστα ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος σκέφτηκε να την καταστήσει πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του.

Το ωδείο και οι επιγραφές του Αυτοκράτορα Αδριανού

Οι φετινές ανασκαφές, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Ερχάν Οζτεπέ από το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας, επικεντρώνονται στην αποκάλυψη ενός ωδείου χωρητικότητας έως 3.000 θεατών. Το ωδείο, ημι-κλειστός χώρος για μουσικές και θεατρικές παραστάσεις, έχει ήδη αποκαλύψει τα εξωτερικά του τείχη, ενώ η ομάδα εργάζεται για την ανάδειξη των σειρών καθισμάτων. Σημαντικό εύρημα αποτελεί επιγραφή του 2006 με επιστολές προς Διονυσιακούς καλλιτέχνες επί αυτοκράτορα Αδριανού, που μαρτυρούν την ύπαρξη ενεργής θεατρικής κοινότητας και φεστιβάλ στην πόλη.

Μνημείο για μουσικό από τη Λέσβο και πολιτιστική ανάδειξη

Στον βόρειο διάδρομο που συνδέει το ωδείο με το φόρουμ, εντοπίστηκε μνημείο αφιερωμένο σε μουσικό από τη Λέσβο, ο οποίος απέκτησε φήμη στην Αλεξάνδρεια Τρωάδα. Αν και το άγαλμα δεν σώζεται, η βάση του αποδεικνύει την τιμή που αποδίδονταν στους καλλιτέχνες της εποχής. Η ανασκαφική ομάδα σχεδιάζει την ψηφιακή απεικόνιση του χώρου, ώστε να καταστεί επισκέψιμος στο κοινό από το επόμενο έτος.

Μνημειακή στοά και κρυπτοπορτίκος στην Αγορά

Παράλληλα, οι ανασκαφές φέρνουν στο φως μνημειακό συγκρότημα που συνδέεται με την αγορά της πόλης. Περιλαμβάνει στοά με υπόγειο θολωτό διάδρομο (κρυπτοπορτίκος), ο οποίος συνδέεται με τον decumanus, τον κύριο δρόμο ανατολής-δύσης της πόλης. Η ομάδα ελπίζει να προχωρήσει δυτικά, εφόσον εξασφαλιστεί τεχνική υποστήριξη για την απομάκρυνση των πεσμένων λίθων. Έχουν ήδη εντοπιστεί πόρτες που οδηγούν σε δωμάτια ύψους περίπου επτά μέτρων.

Ασθένειες και ανθρωπολογικά ευρήματα

Η αρχαιολογική έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην αρχιτεκτονική. Σύμφωνα με ανθρωπολογικές μελέτες που συνοδεύουν τις ανασκαφές, οι κάτοικοι της Αλεξάνδρειας Τρωάδας υπέφεραν από ασθένειες που σχετίζονται με την κακή διατροφή, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τις συνθήκες ζωής στην αρχαιότητα.

Ανεξερεύνητες κατοικίες και ερωτήματα για την αστική εξέλιξη

Παρά την πρόοδο, μεγάλα τμήματα της πόλης παραμένουν ανεξερεύνητα, ιδίως οι κατοικημένες περιοχές που βρίσκονται σε ιδιωτική ιδιοκτησία. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ελληνιστικά σπίτια μετατράπηκαν σε ρωμαϊκές βίλες, αλλά η πρόσβαση σε αυτές θα μπορούσε να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα για την εξέλιξη της αστικής ζωής και τη διατήρηση των ελληνιστικών παραδόσεων.

Η Αλεξάνδρεια Τρωάς ως ρωμαϊκή αποικία με ειδικά προνόμια

Η πόλη δεν αντιμετωπίστηκε ως απλή ρωμαϊκή αποικία, αλλά πολάμβανε φορολογικές απαλλαγές αντίστοιχες με αυτές της Ρώμης, γεγονός που αποδεικνύει τη σημασία της για την αυτοκρατορία. Αποστρατευμένοι στρατιώτες εγκαταστάθηκαν εκεί, ενισχύοντας τον πληθυσμό και την οικονομία της πόλης.

πηγή : https://www.hurriyetdailynews.com/.

http://asiaminor.ehw.gr/

://www.emprosnet.gr

Ανακαλύφθηκε εντυπωσιακό Ωδείο στη Σαγαλασσό: Ένα αρχαίο Κέντρο Πολιτισμού ξαναζωντανεύει

 

Μνημειώδες ωδείο σε βάθος σχεδόν τεσσάρων μέτρων κάτω από την επιφάνεια της γης εντόπισαν οι αρχαιολόγοι στην περιοχή Αγλασούν του Μπουρντούρ. Οι ερευνητές έφεραν στο φως ένα εντυπωσιακό ωδείο στην αρχαία πόλη Σαγαλασσός, ένα εύρημα, που χαρακτηρίζεται ήδη ως το τρίτο μεγαλύτερο ωδείο στην Τουρκία μετά από εκείνα της Εφέσου και της Κιβύρας. Η ανακάλυψη αναμένεται να αναδείξει τη σημασία της πόλης ως πολιτιστικό και διοικητικό κέντρο της αρχαιότητας.

Πολιτιστικός πυρήνας με στεγασμένη αίθουσα 2.500 θέσεων

Το ωδείο, με χωρητικότητα περίπου 2.500 θεατών, διαθέτει στεγασμένη αρχιτεκτονική που επέτρεπε τη διεξαγωγή παραστάσεων και συνελεύσεων ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών. Η θέση του δίπλα στο Νυμφαίο του Αδριανού και στην πλακόστρωτη κεντρική πλατεία υποδηλώνει τον ρόλο του ως πυρήνα της δημόσιας ζωής της Σαγαλασσού. Σύμφωνα με τον Δρ. Ντουζγκούν Ταρκάν, μέλος της ανασκαφικής ομάδας, το ωδείο αποτελούσε σημείο συνάντησης για μουσικές εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις και πολιτικές συνελεύσεις.

Ενδείξεις για πληθυσμό έως 40.000 κατοίκους

Η πόλη διέθετε επίσης ένα μεγαλύτερο υπαίθριο θέατρο με χωρητικότητα 9.000–10.000 θέσεων, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση των αρχαιολόγων ότι ο πληθυσμός της Σαγαλασσού στην αρχαιότητα έφτανε τους 35.000–40.000 κατοίκους. Το εύρημα ενισχύει την εικόνα μιας πόλης με έντονη πολιτιστική δραστηριότητα και προηγμένη αστική οργάνωση.

Η ελληνιστική ταυτότητα της Σαγαλασσού

Η Σαγαλασσός, που σήμερα βρίσκεται εντός των συνόρων της Τουρκίας, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες ελληνιστικές πόλεις της Πισιδίας. Συγκεκριμένα, αν και με δύσκολη πρόσβαση λόγω της θέσης της σε ορεινό όγκο κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο το 333 π.Χ. και εντάχθηκε στα ελληνιστικά βασίλεια των Διαδόχων, διατηρώντας έντονα στοιχεία ελληνικής αρχιτεκτονικής και πολιτισμού. Το πέρασμα του μεγάλου στρατηλάτη έμεινε ανεξίτηλο στη τοπική μνήμη, αφού ο κωνικός λόφος στη νότια είσοδο της πόλη - μοναδικό σημείο αντίσταση- ονομάστηκε λόφος του Αλέξανδρου.

Ο οικοδομικός σχεδιασμός της πόλης, σύμφωνα με τα ευρήματα, είναι τυπικός του  Ελληνιστικού μοντέλου: Με οχυρωματικό τείχος, αγορά, βουλευτήριο, ναούς και ζώνες εμπορικής χρήσης. Οι κάτοικοι και οι επισκέπτες έμπαιναν από τα βόρεια, τα νότια και τα ανατολικά. Από τον Βορρά ήταν πιο δύσκολα λόγω μιας απότομης χαράδρας, ενώ από την ανατολική πύλη έφταναν στα υδραγωγεία. Λίγο πιο έξω ήταν τα νεκροταφεία, με ταφικά μνημεία καια αξιοσημείωτες είναι οι οστεοθήκες, κατασκευές τυπικές για την Ελληνιστική περίοδο, οι ρωμαϊκές σαρκοφάγοι που κατασκευάζονταν στα τοπικά εργαστήρια, καθώς και τα αρκοσόλια της Ύστερης Αρχαιότητας.

 Εξαιτίας της θέσης της σε ορεινό όγκο, ακόμη της εύκολης πρόσβασης σε νερό αλλά και  της εξόρυξης ασβεστολιθικών πετρωμάτων,  η πόλη είχε πλεονεκτήματα ανάπτυξης έναντι των άλλων πόλεων της Πισιδίας.  Η πόλη εξελίχθηκε σε κέντρο εμπορίου, πολιτικής και τέχνης, με δημόσια κτίρια που αντανακλούν την επιρροή του ελληνικού κόσμου.

Ακμή υπό ρωμαϊκή κυριαρχία και διεθνής αναγνώριση

Κατά τη ρωμαϊκή εποχή, η Σαγαλασσός γνώρισε νέα περίοδο ακμής, ενταγμένη πλέον στο ευρύτερο ρωμαϊκό δίκτυο πόλεων. Η ένταξή της στον Προσωρινό Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη σημασία της ως αρχαιολογικού θησαυρού, με τα νέα ευρήματα να ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω προστασία και ανάδειξη της ιστορικής της ταυτότητας.

ΠΗΓΕΣ: https://www.anatolianarchaeology.net 

http://asiaminor.ehw.gr/

Ποια είναι η ιστορία της Ρωμαϊκής Αγοράς Θεσσαλονίκης;

 

Διοικητικό κέντρο και κύριο σημείο αναφοράς της Θεσσαλονίκης, για περίπου τρεις αιώνες, υπήρξε η Ρωμαϊκή Αγορά, που κατασκευάστηκε κατά το τέλος του 2ου αιώνα και τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ. Η εν λόγω Αγορά, που δεσπόζει ακόμα και σήμερα στο κέντρο της μακεδονικής πρωτεύουσας, κτίστηκε έχοντας ως αρχέτυπο το κέντρο της αρχαίας Ρώμης. Την ίδια εποχή διαμορφώθηκαν πανομοιότυπες αγορές σε όλη την επικράτεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο το συγκρότημα της Ρωμαϊκής Αγοράς υπέστη αλλαγές, διατήρησε όμως τη θέση του ως κοινωνικό κέντρο της αρχαίας πόλης.

 

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου 

 

Αρχαιολογικός χώρος

 

Ο χώρος της Ρωμαϊκής Αγοράς ήταν καλυμμένος μέχρι το 1966 οπότε πραγματοποιήθηκαν εκσκαφές με σκοπό την ανέγερση του Δικαστικού Μεγάρου της πόλης. Ενώ οι ανασκαφές είχαν ξεκινήσει, ανακαλύφθηκαν στο χώρο αυτό τα πρώτα ευρήματα μεγάλης ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας. Ο έφορος αρχαιοτήτων Φώτης Πέτσας με την αναστήλωση του μοναδικού μονόλιθου μαρμάρινου κίονα με κιονόκρανο, που βρέθηκε ακέραιος, κατάφερε να ματαιωθούν τα σχέδια για την ανέγερση οποιουδήποτε κτιρίου στην περιοχή.

Σήμερα στο χώρο της Ρωμαϊκής Αγοράς λειτουργεί μουσείο, του οποίου η είσοδος γίνεται από την Κρυπτή Στοά. Εξάλλου, στο Ωδείο πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις.

 

 

 

Ευρήματα

 

Κύριο χαρακτηριστικό των πόλεων κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο ήταν η ύπαρξη δύο λεωφόρων, μιας με διεύθυνση από βορρά προς νότο και μιας από ανατολή προς δύση. Στη Ρωμαϊκή Θεσσαλονίκη, οι κύριοι οδικοί άξονες ήταν η Via Regia (σημερινή οδός Εγνατία), που ξεκινούσε από την Πύλη του Βαρδαρίου και κατέληγε στην Κασσανδρεωτική Πύλη του ανατολικού άκρου της πόλης, και μία οδός κάθετη προς την Εγνατία που πιθανώς διέσχιζε την πόλη από τη θάλασσα. Στο σταυροδρόμι αυτών των οδών βρισκόταν η Ρωμαϊκή Αγορά.

Όταν λειτουργούσε κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, η Αγορά αποτελούνταν από δύο πλατείες, αυτή που έχει ανασκαφεί και περιλαμβάνει την Κρυπτή Στοά, το Μουσείο της Ρωμαϊκής Αγοράς και το Ωδείο και αυτή που στα βυζαντινά χρόνια λειτουργούσε ως ανοιχτή πλατεία χωρίς στοές και παραμένει κάτω από το ανώτερο τμήμα της Πλατείας Αριστοτέλους χωρίς να έχει ερευνηθεί.

Σύμφωνα με τα τμήματα της Ρωμαϊκής Αγοράς που έχουν αποκαλυφθεί, αποτελούνταν από μία μεγάλη ορθογώνια πλατεία με ίχνη μαρμάρινων πλακοστρώσεων στο βορειοδυτικό τμήμα της, ένα Ωδείο-βουλευτήριο με διαμορφωμένες κτιστές κερκίδες και σκηνή στο ανατολικό τμήμα της και το ισόγειο τμήμα πολυώροφης στοάς (cryptoporticus-Κρυπτή Στοά) στο νότιο τμήμα της. Ακόμα στη νοτιοανατολική γωνία του χώρου έχει αποκαλυφθεί ένα τμήμα λουτρικού συγκροτήματος (βαλανείο) που περιλαμβάνει ένα πυριατήριο (κυκλική αίθουσα εφίδρωσης) με εικοσιπέντε λουτήρες.

Στα ευρήματα περιλαμβάνονται ψηφιδωτά δάπεδα, τμήμα λιθόστρωτου δρόμου, αγωγοί και οχετοί αποχέτευσης, καθώς και αργυρά νομίσματα και λίθινα και μαρμάρινα γλυπτά.

 

Στοά

Η μεγαλοπρεπής αρχαία στοά των ειδώλων (Las Incantadas-Οι μαγεμένες) υπήρχε στο ύψος περίπου της σημερινής Εγνατίας και ήταν μέρος του συγκροτήματος της Ρωμαϊκής Αγοράς. Από τη στοά αυτή μάλιστα πραγματοποιούνταν η είσοδος στην Αγορά. Ανάγλυφες παραστάσεις οκτώ μυθικών προσώπων στόλιζαν τη στοά. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της Τουρκοκρατίας τα ερείπια της στοάς βρίσκονταν στην αυλή ενός Εβραϊκού σπιτιού. Το 1864, μετά από εντολή της Οθωμανικής κυβέρνησης, τα γλυπτά μεταφέρθηκαν στο Μουσείο του Λούβρου από το Γάλλο E. Miller. Εκεί βρίσκονται μέχρι σήμερα.

Μία από τις αλλαγές της αγοράς κατά τα Παλαιοχριστιανικά χρόνια ήταν η μετατροπή της Κρυπτής Στοάς σε μεγάλη δεξαμενή ύδρευσης, όπως επίσης και η ίδρυση ενός ιαματικού «αγιάσματος» σε τμήμα της ίδιας στοάς. Εκεί αποκαλύφθηκε μία παλαιοχριστιανική τοιχογραφία μεγάλης σημασίας.

 

 

 

Πηγές

 

Ιστορία της Θεσσαλονίκης, Απόστολος Παπαγιαννόπουλος, Εκδόσεις ΡΕΚΟΣ, Θεσσαλονίκη 1985

 

Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον, Χρίστος Ζαφείρης, Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, 1997

 

http://odysseus.culture.gr

Ποια αρχαία πόλη της Ηπείρου έχει μακεδονικό τάφο;

Εντυπωσιακή για τα πολλά σωζόμενα απομεινάρια της είναι η αρχαία Κασσώπη, που βρίσκεται στους λόφους του σημερινού χωριού Καμαρίνα Πρέβεζας, στην Ήπειρο. Στο οροπέδιο της Κασσώπης δεσπόζουν αξιόλογα μνημεία όπως το Ωδείον, το Θέατρο, ο Μακεδονικός Τάφος, ο Βωμός της Αφροδίτης,, τα Τείχη, η Βόρεια Στοά και άλλα.

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος - Ωδείον

Το Ωδείον βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της πόλης και είναι το πρώτο μνημείο που βλέπουν οι επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα π.Χ. και είναι σκαλισμένο πάνω σε φυσικό βράχο, με κατασκευές λίθινων κερκίδων επί αυτού. Η χωρητικότητά του είναι περίπου 300-500 άτομα. Το Ωδείον ήταν στεγασμένο και η σκεπή στηριζόταν σε τετράγωνο περιτοίχισμα. Η χρήση του Ωδείου προφανώς ήταν για μουσικές και λογοτεχνικές εκδηλώσεις, αλλά πιθανώς χρησιμοποιήθηκε και ως Βουλευτήριο του Κοινού των Ηπειρωτών. Έμπροσθεν του Ωδείου υπάρχουν ερείπια κάποιου βωμού, πιθανώς του Απόλλωνα.

Θέατρο

Βρίσκεται ερειπωμένο στο λόφο βορειοδυτικά της Κασσώπης. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και είχε χωρητικότητα περίπου 2.500 θεατών, ενώ κατ’ άλλους συγγραφείς χωρούσε 6.000 άτομα. Λόγω φυσικών φθορών, το θέατρο είναι σήμερα κατεστραμμένο και σχεδόν μη επισκέψιμο, φαίνεται όμως καθαρά από απόσταση 200 μέτρων. Κατολισθήσεις βράχων έχουν οδηγήσει ορισμένους από αυτούς μέσα στο θέατρο.

Μακεδονικός Τάφος

Το Μαυσωλείο αυτό, γνωστό από παλιά, βρίσκεται νοτιοδυτικά, στο άκρον της ακροπόλεως και αποκαλείτο «Βασιλόσπιτο». Υπάρχει σχετική ασπρόμαυρη φωτογραφία του περίφημου Ελβετού φωτογράφου Φρεντ Μπουασονά, έτους 1926, ο οποίος το επισκέφθηκε τότε.

Πρόκειται για υπόγειο θολωτό τάφο Μακεδονικής τεχνοτροπίας που αποκαταστάθηκε και είναι επισκέψιμο. Ο επισκέπτης κατεβαίνει πρώτα κάποια φθαρμένα σκαλιά και εισέρχεται σε διάδρομο. Μετά εισέρχεται στον κυρίως θάλαμο, ο οποίος είναι σοβατισμένος και χρωματισμένος με φθορές. Η οροφή είναι θολωτή από σκαλιστή πέτρα και έχει μια οπή από αρχαιοκάπηλους. Ο τάφος βρέθηκε άδειος γιατί είχε συληθεί στο παρελθόν. Είναι βέβαιο ότι ανήκε σε κάποιον σημαντικό ευγενή της Κασσώπης, πιθανώς και Μακεδόνα σύμμαχο. Άλλη άποψη λέει ότι πρόκειται για Ηρώο πιθανώς ιδρυτού της πόλης.

Ιερό της Αφροδίτης

Τα ερείπια του βρίσκονται εκτός της αρχαίας πόλεως, δίπλα στο δρόμο που οδηγεί στο Ζάλογγο. Ήταν ναός περίπτερος εξάστυλος, με διαστάσεις 17,20 Χ 10,15 μ. Στο σημείο του αρχαίου ιερού βρέθηκε πήλινο είδωλο της Αφροδίτης, η οποία ήταν πολιούχος της Κασσώπης.

Πρυτανείον και Καταγώγειον

Το Πρυτανείον της Κασσώπης ήταν ένα οικοδόμημα με περίπου 8 δωμάτια και βρίσκεται στη δυτική πλευρά της πόλης. Όσον αφορά το Καταγώγειον ήταν ένα δημόσιο οικοδόμημα με αίθριο, διώροφο στις τρεις πλευρές και μονώροφο στην τέταρτη για να μην κρύβει τον ήλιο. Πιθανότατα λειτουργούσε ως ξενώνας. Άλλη άποψη λέει ότι πιθανώς να επρόκειτο για ένα είδος εμπορικού κέντρου. Το Καταγώγειον χρονολογείται περίπου στο 400-350 π.Χ.

Τα Τείχη της Κασσώπης

Η Κασσώπη προστατευόταν νότια και ανατολικά από ισχυρά κυκλώπεια πολυγωνικά τείχη, τα οποία σώζονται σε αρκετά σημεία. Το συνολικό μήκος των τειχών υπολογίσθηκε στα 6 χιλιόμετρα και το μέγιστο ύψος αυτών ήταν 10 μέτρα, με πλάτος 3 έως 5 μέτρα.

Παράλληλα, η πόλη είχε δύο κύριες εισόδους, μία ανατολικά και μία δυτικά. Η ανατολική πύλη της Κασσώπης είναι αυτή στην οποία εισέρχονται σήμερα οι τουρίστες και προστατευόταν από μεγάλη μεταλλική πύλη, της οποίας διασώζεται η υποδοχή επί του βράχου.

Η Βόρεια Στοά της αγοράς

Κατασκευάστηκε την περίοδο του Κοινού των Ηπειρωτών (234/3-168 π.Χ.) Έχει λίθινη πολυγωνική κρηπίδα και η ανωδομία της ήταν πλίνθινη με ξυλοδεσιές. Στο εσωτερικό υπήρχε κιονοστοιχία με 13 ιωνικούς κίονες. Στην πρόσοψη της Βόρειας Στοάς αποκαλύφτηκαν 21 λίθινα βάθρα με επιγραφές του 3ου-2ου αιώνα π.Χ. Η θέση της αγοράς και του δημόσιου χώρου της Κασσώπης είχε άμεση επαφή με την κύρια οδό και με την πύλη του τείχους, θέση που ευνοούσε την άνετη πρόσβαση των κατοίκων της υπαίθρου στο χώρο της λειτουργίας του Κοινού των Ηπειρωτών.

Ιστορία

Οι απόψεις για τη χρονολογία ίδρυσης της Κασσώπης διίστανται. Μία άποψη φέρει την Κασσώπη να ιδρύεται από Αρκάδες και Ηλείους εποίκους, ενώ σύμφωνα με άλλη άποψη, η πόλη ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. από Κασσωπαίους, ένας Ηπειρωτικό φύλο, κλάδο των Θεσπρωτών.

Ο βασιλιάς Φίλιππος Β' της Μακεδονίας, σε συμφωνία με τους φίλους του, Ηπειρώτες Μολοσσούς, κυρίευσε την Κασσώπη και την παραχώρησε ως δώρο στον βασιλέα των Μολοσσών. Από το βασίλειο των Μολοσσών καταγόταν η σύζυγός του Φιλίππου, Ολυμπιάδα, μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ο στρατηγός Λυκίσκος κατέλαβε την Κασσώπη και άλλες ηπειρωτικές πόλεις, εγκαθιστώντας Μακεδονικές φρουρές. Από τη στιγμή αυτή, όλη η Ήπειρος συντάσσεται με την Μακεδονική πολιτική και εκστρατευτικό σώμα Ηπειρωτών συμμετέχει στους μακροχρόνιους πολέμους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Προφανώς ο Μακεδονικός Τάφος ευγενούς μέλους της κοινωνίας, που σώζεται στην Κασσώπη, ανήκει σε αυτή τη χρονική περίοδο της Μακεδονικής κυριαρχίας.

Μάλιστα έχει καταγραφεί το εξής γεγονός για την σχέση Μακεδόνων και Ηπειρωτών: την περίοδο 1980 - 1985, όταν γυρίσθηκαν τα πρώτα ντοκιμαντέρ στην ορεινή περιοχή του Πακιστάν, όπου ζουν μέλη της φυλής Καλάς, απόγονοι Ελλήνων στρατιωτών του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ένας ηλικιωμένος άνδρας Καλάς δήλωσε ότι «θυμάται από την προφορική παράδοση, ότι οι πρόγονοί του κατάγονταν από μια μακρινή ορεινή περιοχή, άπειρο χώρα (Ήπειρος), η οποία είχε πολλά βουνά και ποτάμια που ένα το έλεγαν Τσίαμι (Θύαμις = Καλαμάς) και το άλλο πήγαινε στον Κάτω Κόσμο (Αχέρων)».

Μετά από τον θάνατο του βασιλιά των Μολοσσών Αλέξανδρου Α', δημιουργείται η Ηπειρωτική Συμμαχία (329-325 π.Χ.) και η Κασσώπη συμμετέχει, ενώ οι συνεδριάσεις των ηγετών γίνονται στο Ωδείο της. Γύρω στο 220 π.Χ., η Κασσώπη εντάχθηκε στην Αιτωλική Συμπολιτεία και συνέχισε ομαλά την πορεία της μέχρι τα έτη 168-167 π.Χ., οπότε καταστράφηκε από τις λεγεώνες του Ρωμαίου ύπατου Αιμίλιου Παύλου. Αργότερα κατοικήθηκε ξανά μέχρι τη Ναυμαχία του Ακτίου το έτος 31 π.Χ..

Πηγές

Δάκαρης Σωτήριος: «Κασσώπη, Νεώτερες ανασκαφές 1977-1983», έκδοση Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 1989.

Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο: «Πινακίδα κάτοψη της αρχαίας Κασσώπης».

ΕΤ1: «Η φυλή των Καλάς στο Πακιστάν», ντοκιμαντέρ σκηνοθέτη Δημήτρη Μανωλεσάκη, 1982.

Θεοδώρα Κοντογιάννη: «Συνοπτικός Οδηγός για την Κασσώπη», Ιωάννινα 2006.

Ελένη Παγκρατίου: «Κασσώπη», Ιστοσελίδα Νομαρχίας Πρέβεζας, 2008.

Περπατήστε μαζί μας νοερά στην αρχαία Αγορά!

Καθημερινή πρωί και στην Αθήνα τρέχουν όλοι να προλάβουν το λεωφορείο, το τρένο, την κίνηση, τον χρόνο...Τους βλέπω αγχωμένους και αγέλαστους, σαν να πρέπει να κάνουν μια μέρα ακόμη αγγαρεία. "Το καλό του να μην έχεις δουλειά είναι ότι κάνεις πράγματα για τον εαυτό σου", σκέφτομαι και κατευθύνομαι σ' έναν χώρο που ο χρόνος έχει παγώσει. Στην Αρχαία Αγορά τα μνημεία στέκουν περήφανα καταμαρτυρώντας το μεγαλείο άλλων εποχών. Στέκομαι μαζί με συμφοιτητές από το πρόγραμμα της Ακαδημίας Πλάτωνος πάνω στην οδό που διέσχιζε η πομπή των Παναθηναίων  και προσπαθώ να με φανταστώ να ζω σε εκείνη την εποχή, την ένδοξη για την πόλη μας... 

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Στον δημόσιο αυτό  χώρο, ο οποίος κατά τα προϊστορικά χρόνια φιλοξενούσε κατοικίες και νεκροταφεία, την περίοδο του Κλεισθένη αποτελούσε αρένα τέλεσης πολιτικών καθηκόντων και άσκησης πολιτικών δικαιωμάτων, μας εξηγεί ο καθηγητής μας κ. Ι. Κυριακαντωνάκης. Η Δημοκρατία επέτρεπε τον συνδυασμό δικαστηρίων, εμπορίου και θρησκευτικών λατρευτικών τελετών. Καθώς στέκομαι σε ένα σημείο ανάμεσα στις δυο πύλες της αρχαίας πόλης το Δίπυλο στον Κεραμεικό και τα Προπύλαια του Παρθενώνα προσπαθώ να αναστήσω με την φαντασία μου αυτά τα λαμπρά οικοδομήματα. Πώς να ένιωθαν οι πολίτες

που έβλεπαν τους εαυτούς να απεικονίζονται στην πομπή των Παναθηναίων πάνω στις μετόπες του Παρθενώνα  κατά το πρόγραμμα του Περικλή; Είχαν προηγηθεί βέβαια ένδοξες μέρες με την νίκη των Αθηναίων στην μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ. κατά του Δαρείου αλλά και μαύρες σελίδες της ιστορίας όπως η ήττα από τον Ξέρξη που είχε κατακάψει την Ερέτρια, στις Θερμοπύλες στις οποίες όμως οι 300 του Λεωνίδα μάχονταν ως ανδρείοι παρά τις προειδοποιήσεις που τους έφεραν οι χρησμοί του Μαντείου των Δελφών. Οι Αθηναίοι είδαν τους Πέρσες να μπαίνουν στην πόλη τους, να λεηλατούν τους ναούς και να καίνε τα ιερά τους, ήταν τέτοιο το σοκ τους  που έδωσαν όρκο να μην τα ξαναφτιάξουν. Όμως μετά την νίκη στην Σαλαμίνα (480π.Χ.) χάρη στον στόλο του Θεμιστοκλή και τον τελικό διωγμό τους με την Μάχη των Πλαταιών (479π.Χ.)  η Αθήνα έπρεπε να αποδείξει το μεγαλείο της και τελικά Περικλής εκπόνησε αυτό το πρόγραμμα με λεφτά όμως της Αθηναϊκής συμμαχίας. Μέσα σε δέκα χρόνια από τότε που έσβησε η πυρά του πολέμου ανέστησαν ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου! Η σκέψη μου ταξιδεύει, ενώ το σώμα μου περιδιαβαίνει την αγορά...

Μπροστά από το Ωδείο νιώθω ότι η χρονοκάψουλα σταμάτησε στην Ρωμαϊκή εποχή και εγώ βλέπω εκείνο το υπέροχο κτίριο που έφτιαξαν Ρωμαίοι  για να νιώσουν ότι μετέρχονται την Ελλήνων παίδευσις, ενώ οι Αθηναίοι από την μεριά τους τοποθετούσαν σε βάθρο  αγάλματα των Ρωμαίων προστατών τους για να τους κολακεύουν, όπως αυτόν του Αγρίππα, γαμπρού του Αυγούστου.
Στα δεξιά του μονοπατιού φαίνονται τα χνάρια του ναού του Άρεως, ο οποίος μεταφέρθηκε από την εποχή του Αυγούστου στον χώρο της Αγοράς- ίσως από τις Αχαρναίς- στο πλαίσιο ενός προγράμματος αυτή την φορά από τους Ρωμαίους, περιλαμβάνοντας και την δημιουργία βιβλιοθηκών. Από αυτό το σημείο χαζεύω το Θησείον, ίσως τον πιο καλοδιατηρημένο ναό. 
Γυρίζοντας στο μονοπάτι στα αριστερά μας βρέθηκε το μνημείο των επωνύμων ηρώων- 10 αγάλματα, ένα για κάθε φυλή των Αθηναίων. Στην βάση των αγαλμάτων αφήνονταν οι προτάσεις νόμου προκειμένου να τις διαβάσουν οι πολίτες που θα πήγαιναν να ψηφίσουν στην Εκκλησία του Δήμου. Αργότερα τα αγάλματα των ηρώων έγιναν 12 για να τιμήσουν τον Δημήτριο τον Πολιορκητή.
Το ταξίδι μας συνεχίζεται χαζεύοντας τα ερείπια που κάποτε μαρτυρούσαν την αίγλη του

χώρου: Νότια βρίσκονταν οι στοές αυτές του Ελευθέριου Διός, του Άρχοντα Βασιλέα- από εκεί έφυγε ο Σωκράτης όταν τον κατηγόρησε ο άσημος ποιητής Μέλητος και πορεύτηκε προς τα δικαστήρια, νότια της Θόλου. Δίπλα στις στοές βρισκόταν το βουλευτήριο. Σημειώνεται ότι η Βουλή των πεντακοσίων ήταν το ανώτατο όργανο της Αθήνας, κατείχε σημαντικές ευθύνες όπως η Εκκλησία του Δήμου, καθώς η Βουλή νομοθετούσε και απαρτίζονταν από πολίτες που είχαν κληρωθεί. Αυτοί εκπροσωπούνταν από το Πρυτανείο, σώμα που ανανεώνονταν σε μέλη κάθε 35 μέρες. Δυστυχώς δεν σώζονται ούτε ερείπια από την Ποικίλη Στοά-σήμερα εκεί βρίσκονται καφετέριες- η οποία ονομάστηκε έτσι καθώς ήταν ζωγραφισμένη  με παραστάσεις μαχών στο πλαίσιο ενός διαλόγου του πολίτη με την πόλη του. Σε εκείνο το σημείο γεννήθηκε και η Στωική Φιλοσοφία του Ζήνωνα.
Για να βρούμε λίγη δροσιά σταθήκαμε μπροστά από το βουλευτήριο- μητρώο, το οποίο μάλλον πήρε το όνομά του από ναό που βρισκόταν αρχικά εκεί αφιερωμένο στην Ρέα, μητέρα του Δία, προστάτιδα των αρχείων, των νόμων και των δικογράφων.

Ο Θόλος που βρίσκεται στα αριστερά μας βοήθησε- όπως και η μαρτυρία του Παυσανία- ώστε οι αρχαιολόγοι να ταυτίσουν τα κτίρια, μας εξήγησε ο κ.Κυριακαντωνάκης. Εκεί λειτουργούσε πολύ πριν την δημιουργία του Θόλου, το Πρυτανείον όπου εναπόθεταν νομικά κείμενα και αρχεία, ενώ· ταυτόχρονα, λειτούργησε και ως δημόσιος χώρος εστίασης, όπου σιτίζονταν δωρεάν (με δημόσια δαπάνη) εξέχουσες προσωπικότητες της πόλης και όπου οι Αθηναίοι  διοργάνωναν συμπόσια.
Ονόματα, θεσμικά όργανα, ερείπια...ζαλίστηκα συγκράτησα μόνο την Κλεψύδρα της Ηλιαίας- τα κεντρικά δικαστήρια και την μοναδικού κάλλους εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων, η οποία χτίστηκε πάνω σε μια κρήνη και δίπλα σε ένα ανταλλακτήριο νομισμάτων. Κατηφορίζοντας περιδιάβηκα την Στοά του Αττάλου, δώρο δηλαδή του βασιλιά της Περγάμου,  Αττάλου του Β' στους Αθηναίους. 
Τα κατάκοπα πόδια μου όμως δεν μου επέτρεψαν να απολαύσω την έκθεση του μουσείου, ιδιαίτερα αυτή στον δεύτερο όροφο που άνοιξε για το κοινό μόλις το 2012 και περιλαμβάνει ενδιαφέροντα πορτραίτα Αθηναίων που στόλιζαν την Αγορά. Έτσι κοιτάζοντας τις προτομές και τις κεφαλές, τους έδωσα ραντεβού την πρώτη ηλιόλουστη Κυριακή του Οκτώβρη, με την ευχή να παρακινήσω και εσένα φίλε/φίλη αναγνώστη/αναγνώστρια να επισκεφθείς αυτόν τον χώρο-κιβωτό του Πολιτισμού και της Δημοκρατίας!