Αρχαϊκά, Κλασικά και Ελληνιστικά ευρήματα στο Παρίον, μια αρχαία πόλη των 2.700 ετών

Νέα αρχαιολογικά δεδομένα έρχονται στο φως από το Πάριον, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ιστορίας της πόλης. Οι ανασκαφές του 2026 επικεντρώνονται στην Αγορά και τη Νότια Νεκρόπολη, προσφέροντας σημαντικές πληροφορίες για τις πρώιμες φάσεις κατοίκησης.

Αρχαιολόγοι που εργάζονται στην αρχαία πόλη του Πάριον στη βορειοδυτική Τουρκία, ανακοίνωσαν την αποκάλυψη νέων καταλοίπων που χρονολογούνται στις Αρχαϊκή, Κλασική και Ελληνιστική περίοδο. Τα ευρήματα προσφέρουν νέα στοιχεία για την πρώιμη ιστορία της πόλης, η οποία έχει ηλικία περίπου 2.700 ετών.

Τι γνωρίζουμε ιστορικά για το Παρίον

Το Πάριον ιδρύθηκε τον 8ο–7ο αιώνα π.Χ. από αποίκους από την Πάρο και πιθανότατα από την Ερυθραία. Ήταν μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, είχε ελληνικούς θεσμούς, ελληνική γλώσσα και ελληνική πολεοδομία.

Κατά την Ελληνιστική περίοδο εξελίχθηκε σε σημαντικό λιμάνι της Προποντίδας, ενώ στη Ρωμαϊκή εποχή έγινε στρατιωτικό και εμπορικό κέντρο. Τα αρχαιολογικά ευρήματα (αγάλματα, επιγραφές, δημόσια κτίρια) είναι ελληνικής τεχνοτροπίας.Η οργάνωση της πόλης ακολουθεί ελληνικό πολεοδομικό μοντέλο (αγορά, στοές, νεκροπόλεις).

Αγορά και τη Νότια Νεκρόπολη

Η ανασκαφική περίοδος του 2026 επικεντρώνεται σε δύο βασικές περιοχές: την Αγορά και τη Νότια Νεκρόπολη, κοντά στο χωριό Kemer στην περιοχή Biga του Τσανάκαλε. Ο καθηγητής Vedat Keleş, διευθυντής των ανασκαφών, δήλωσε ότι ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στον εξωτερικό τοίχο της στοάς που είχε εντοπιστεί πέρυσι στην Αγορά. Οι νέες τομές αποκάλυψαν κατάλοιπα από περιόδους που μέχρι σήμερα ήταν ελλιπώς τεκμηριωμένες στο Παρίον.

Σύμφωνα με τον Keleş, τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την κατανόηση των πρώιμων φάσεων της πόλης και της εξέλιξής της πριν από τα γνωστότερα μνημεία των μεταγενέστερων εποχών.

Ανασκαφές σε περιοχή μνημειακών τάφων

Στη Νότια Νεκρόπολη συνεχίζονται οι εργασίες σε περιοχή με μνημειακούς τάφους. Η έρευνα επικεντρώνεται σε τετράγωνης κάτοψης κατασκευή, της οποίας τα θεμέλια είχαν εντοπιστεί σε προηγούμενες περιόδους. Παράλληλα, στο εργαστήριο της ανασκαφής συνεχίζονται οι εργασίες συντήρησης και αρχιτεκτονικής τεκμηρίωσης των ευρημάτων.

Νέες έρευνες γύρω από το λιμάνι

Η ομάδα του Πάριον προχωρά επίσης σε έρευνες που βασίζονται στα αποτελέσματα των υποβρύχιων ερευνών του 2025. Με βάση τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν, σχεδιάζεται πρόσθετη έρευνα στην ξηρά, ενώ ενδέχεται να συνεχιστούν και οι υποβρύχιες εργασίες γύρω από λιμενικές εγκαταστάσεις και ένα οθωμανικό ναυπηγείο, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι. Η ανασκαφική περίοδος του 2026 αναμένεται να συνεχιστεί έως τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους.

πηγη : anatolianarcheology.net

Φωτογραφία από την αρχαία πόλη Σαβάτρα κερδίζει το “Photo of the Year” στα Current Archaeology Awards 2026

Ένα εντυπωσιακό νυχτερινό καρέ που ενώνει αρχαιολογία και αστροφωτογραφία...Μια συγκλονιστική φωτογραφία από την αρχαία πόλη Σαβάτρα,αρχαία ελληνιστική πόλη της Ανατολίας,  απέσπασε τον τίτλο “Photo of the Year” στα Current Archaeology Awards 2026, έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς στον χώρο της αρχαιολογίας. Το βραβευμένο έργο, τραβηγμένο από τον Τούρκο φωτογράφο Tahir Ceylan, αποτυπώνει τα ερείπια της πόλης κάτω από έναν νυχτερινό ουρανό γεμάτο κυκλικές τροχιές άστρων, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή σύνθεση όπου ο χρόνος γίνεται ορατός.

Η Σαβάτρα ιδρύθηκε ή οργανώθηκε ως πόλη κατά την ελληνιστική περίοδο, μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εντάχθηκε στο δίκτυο των ελληνιστικών πόλεων της Ανατολίας, με ελληνική γλώσσα, ελληνική διοίκηση και ελληνική πολεοδομία..  Συνέχισε να κατοικείται στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο.

Η ανακοίνωση του βραβείου στο Λονδίνο

Το βραβείο ανακοινώθηκε στην τελετή των Current Archaeology Awards στο Λονδίνο, όπου κάθε χρόνο συγκεντρώνονται αρχαιολόγοι, ερευνητές και ειδικοί της πολιτιστικής κληρονομιάς για να τιμήσουν σημαντικές συμβολές στην έρευνα και τη δημόσια αρχαιολογική ενημέρωση.

Ένα τοπίο όπου ο χρόνος αποκτά μορφή

Η φωτογραφία του Ceylan ξεχωρίζει όχι μόνο για την τεχνική της αρτιότητα, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο συνδέει τα μνημεία της αρχαιότητας με την κοσμική κίνηση του ουρανού. Με χρήση μακράς έκθεσης, ο φωτογράφος κατέγραψε την περιστροφή της Γης μέσα από τις φωτεινές τροχιές των άστρων, ενώ στο προσκήνιο αναδύονται ένας λαξευμένος λίθινος βωμός και αρχιτεκτονικά θραύσματα του αρχαίου οικισμού. Το αποτέλεσμα είναι μια εικόνα σχεδόν συμβολική: Η αντοχή ενός αρχαίου πολιτισμού κάτω από έναν ουρανό που περιστρέφεται αδιάκοπα επί χιλιετίες.

Σαβάτρα: μια λησμονημένη πόλη της Λυκαονίας

Η αρχαία Σαβάτρα βρίσκεται στην περιοχή Καρατάι του νομού Κόνια, στην ιστορική Λυκαονία. Αν και λιγότερο γνωστή από πόλεις όπως η Έφεσος ή η Πέργαμος, αποτελούσε μέρος ενός σημαντικού δικτύου οικισμών που συνέδεαν το κεντρικό οροπέδιο με τα εμπορικά δρομολόγια της Ανατολίας.

Τα σωζόμενα κατάλοιπα μαρτυρούν κατοίκηση κατά την ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Τμήματα τειχών, αρχιτεκτονικά μέλη και διάσπαρτα γλυπτά αποκαλύπτουν τη μακρά ιστορία της πόλης. Αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι η Σαβάτρα βρισκόταν σε ξηρή περιοχή, όπου η πρόσβαση στο νερό καθόριζε την οργάνωση του οικισμού και την καθημερινή ζωή.

Παρά το ότι παραμένει ένας από τους λιγότερο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους της Τουρκίας, οι πρόσφατες τεκμηριώσεις συνεχίζουν να φωτίζουν νέα στοιχεία για το παρελθόν της.

πηγη : anatolianarcheology.net

Νέες ανασκαφές στην Πέρρη: Αποκαλύπτονται ιεροί xώροι και κρυμμένα στρώματα

Η νέα ανασκαφική περίοδος στην Πέρρη, μία από τις πέντε σημαντικότερες πόλεις του αρχαίου βασιλείου της Κομμαγηνής στην ανατολική Μικρά Ασία, ολοκληρώθηκε με εντυπωσιακά ευρήματα που φωτίζουν βαθύτερα τον θρησκευτικό και κοινωνικό χαρακτήρα της πόλης. Σε μια πρόσφατα αποκαλυφθείσα έκταση 2.500 τετραγωνικών μέτρων στην περιοχή Örenli του Αντιγιαμάν στη σημερινή Τουρκία, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που εκτείνονται από τελετουργικές δραστηριότητες έως στοιχεία καθημερινής ζωής.

Η “Κλίμακα της Αιωνιότητας” 

Οι έρευνες συνεχίστηκαν γύρω από την εντυπωσιακή περιοχή που είναι γνωστή ως “Sonsuzluk Merdiveni” ή “Κλίμακα της Αιωνιότητας”, έναν μνημειακό διάδρομο που θεωρείται ότι λειτουργούσε ως τελετουργική πορεία.  Η φετινή ανασκαφική περίοδος επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς τομείς, αποκαλύπτοντας νέα αρχιτεκτονικά στοιχεία και μικροευρήματα που συμβάλλουν στην ανασύνθεση της ιερής γεωγραφίας της Περρης.

Στην περιοχή που χαρακτηρίζεται ως “Ιερός Χώρος”, άνοιξαν εννέα νέες τομές. Ο ήδη γνωστός διάδρομος μήκους 600 μέτρων επεκτάθηκε στα 800 μέτρα, αποκαλύπτοντας μια ευρύτερη τελετουργική διαδρομή που πιθανότατα καθοδηγούσε τους πιστούς μέσα από την καρδιά της αρχαίας πόλης.

Νέα Ευρήματα γύρω από το “Ψηφιδωτό του Ουρανού”

Ιδιαίτερα παραγωγική αποδείχθηκε η περιοχή γύρω από το περίφημο “Heaven Mosaic”, ένα περίτεχνο ψηφιδωτό δάπεδο της ρωμαϊκής περιόδου. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως δεκαεπτά νέες τομές, αποκαλύπτοντας επιπλέον αρχιτεκτονικά τμήματα που σχετίζονται με κτίρια διακοσμημένα με ψηφιδωτά.

Παράλληλα, καταγράφηκαν πολυάριθμα μικροευρήματα που φωτίζουν πτυχές της καθημερινότητας, της τεχνικής δεξιοτεχνίας και της καλλιτεχνικής παράδοσης της Περρης. Η αποκάλυψη καλοδουλεμένων λίθινων μελών και ακριβούς λιθοδομίας προσφέρει νέα στοιχεία για τις θρησκευτικές πρακτικές και την κοινωνική ταυτότητα της πόλης κατά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο.

Καθημερινή ζωή και δημόσιες υποδομές στο φως

Κατά τη διάρκεια της περιόδου, οι αρχαιολόγοι απομάκρυναν περίπου 1.500 κυβικά μέτρα χώματος, αποκαλύπτοντας νέα τμήματα ρωμαϊκών κτισμάτων, εγκαταστάσεις τύπου ταντούρ και οικιακά κατάλοιπα που συνδέονται με καθημερινές δραστηριότητες. Παράλληλα, συνεχίστηκαν οι εργασίες συντήρησης στο ρωμαϊκό σιντριβάνι, που μικρές επεμβάσεις και συμπληρωματικές τομές βοήθησαν στην καλύτερη κατανόηση του υδραυλικού του συστήματος.

Η Ελληνική Καταγωγή της πόλης και η ίδρυσή της

Η Πέρρη, αν και ενταγμένη στο βασίλειο της Κομμαγηνής, φέρει έντονα στοιχεία ελληνικής πολιτισμικής επιρροής. Η Κομμαγηνή, γνωστή για τον ελληνοπερσικό της χαρακτήρα, ανέπτυξε μια μοναδική ταυτότητα που συνδύαζε ελληνική γλώσσα, ελληνιστική τέχνη και λατρευτικές πρακτικές με ανατολικές παραδόσεις. Η πόλη αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά την ελληνιστική περίοδο, όταν οι βασιλείς της Κομμαγηνής προώθησαν την ελληνική παιδεία και τον ελληνικό αστικό σχεδιασμό.

Η ίδρυση και η ακμή της Περρης συνδέονται με την ευρύτερη πολιτική στρατηγική των βασιλέων της Κομμαγηνής να δημιουργήσουν πόλεις με ελληνικό χαρακτήρα, ενισχύοντας την πολιτισμική τους νομιμοποίηση. Η χρήση ελληνικών επιγραφών, η υιοθέτηση ελληνικών θεοτήτων και η ανάπτυξη δημόσιων χώρων σύμφωνα με ελληνιστικά πρότυπα μαρτυρούν τη βαθιά ελληνική ρίζα της πόλης.

Ελληνικά μνημεία και πολιτιστική κληρονομιά στην Περρη

Η Πέρρη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ελληνιστικής αρχιτεκτονικής που άνθισε στην Κομμαγηνή. Τα μνημεία της, από τα δημόσια κτίρια έως τα ταφικά συγκροτήματα, φέρουν σαφή ελληνικά μορφολογικά στοιχεία. Η πόλη συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο δίκτυο ελληνικών μνημείων της περιοχής, όπως το όρος Νεμρώδ, όπου οι κολοσσιαίες μορφές των θεών φέρουν ελληνικά ονόματα και εικονογραφία.

Η παρουσία ψηφιδωτών, τελετουργικών διαδρόμων και δημόσιων εγκαταστάσεων στην Πέρρη ενισχύει την εικόνα μιας πόλης που ενσωμάτωσε πλήρως την ελληνιστική αισθητική και την ελληνική αντίληψη για τον δημόσιο χώρο. Οι νέες ανακαλύψεις του 2025 προσθέτουν ακόμη περισσότερα στοιχεία σε αυτή τη μακραίωνη πολιτιστική συνέχεια.

πηγες anatolianarcheology.net

turkishmuseums.com

muze.gov.tr

www.turkiyetoday.com

φωτο : Orhan Pehlül/AA