Ανασκαφές στο αρχαίες Αιγές: Δέκα αρχαίοι τάφοι με ροζέτες στη νεκρόπολη της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου

 

Αρχαιολόγοι στην αρχαία λιμενική πόλη Αιγαιά, στη νότια Τουρκία, έφεραν στο φως δέκα τάφους, ανάμεσά τους λαξευμένους θαλαμοειδείς τάφους και κιβωτιόσχημους με διακόσμηση ροζέτας. Τα ευρήματα προέρχονται από μια εκτεταμένη νεκρόπολη που χρησιμοποιήθηκε από την ελληνιστική εποχή έως και τη ρωμαϊκή περίοδο, προσφέροντας νέα στοιχεία για τα ταφικά έθιμα της περιοχής.

Νεκρόπολη 3,3 εκταρίων με ποικιλία ταφικών τύπων

Η σωστική ανασκαφή πραγματοποιείται από τη Διεύθυνση Μουσείου Αδάνων στην παραλιακή σημερινή  περιοχή Γιουμουρταλίκ. Η νεκρόπολη καλύπτει περίπου 3,3 εκτάρια, όπου έχουν εντοπιστεί 30 τάφοι, από τους οποίους δέκα έχουν ήδη ανασκαφεί υπό την επιστημονική επίβλεψη του αναπληρωτή καθηγητή Φαρίς Ντεμίρ (Πανεπιστήμιο Osmaniye Korkut Ata). Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει πήλινες σαρκοφάγους, κεραμικά θραύσματα και μικρά αγγεία, τα οποία συνοδεύουν τους νεκρούς και βοηθούν στη χρονολόγηση των ταφών.

Λαξευμένοι θαλαμοειδείς τάφοι και κιβωτιόσχημοι με ροζέτες

Οι τάφοι παρουσιάζουν διαφορετικές αρχιτεκτονικές παραδόσεις. Ορισμένοι είναι λαξευμένοι στο φυσικό βράχο, προσβάσιμοι μέσω διαδρόμων και κλιμάκων, με υπερυψωμένες πλατφόρμες για την τοποθέτηση των νεκρών. Οι κιβωτιόσχημοι τάφοι είναι απλούστεροι, αλλά αρκετοί διατηρούν ίχνη επιμελημένης διακόσμησης: οι πλευρές τους ήταν επιχρισμένες με ασβεστοκονίαμα, πάνω στο οποίο είχαν αποδοθεί μοτίβα ροζέτας. Παρά τις φθορές από τον Μεσαίωνα και μετά, τα διακοσμητικά στοιχεία σώζονται και αποτελούν σημαντική μαρτυρία για τα ταφικά έθιμα της εποχής. Η ανασκαφική ομάδα προετοιμάζει ήδη πρόγραμμα συντήρησης για την προστασία των δομών και τη μελλοντική ανάδειξή τους στο κοινό.

Αγγεία, «tear bottles» και τα αντικείμενα που συνόδευαν τους νεκρούς

Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν στενά κεραμικά αγγεία, γνωστά ως «tear bottles». Παρά την ονομασία τους, οι αρχαιολόγοι ταυτίζουν αυτά τα αγγεία με δοχεία αρωμάτων, ελαίων ή αλοιφών, τα οποία συνόδευαν τους νεκρούς ως μέρος των ταφικών πρακτικών. Βρέθηκαν επίσης γυάλινα αγγεία και μικρά κεραμικά σκεύη, τα οποία θα μελετηθούν για να διαπιστωθεί αν ανήκαν στις αρχικές ταφές ή σε μεταγενέστερες επισκέψεις στους τάφους. Τα κινητά ευρήματα έχουν ήδη μεταφερθεί για συντήρηση και, μετά την αποκατάστασή τους, θα ενταχθούν στη συλλογή του Μουσείου Αδάνων.

Η αρχαία πόλη Αιγαίς: λιμάνι, εμπόριο και θεραπευτική λατρεία

 Ιδρύθηκαν από Αιολείς αποίκους κατά τον Α΄ Μεγάλο Αποικισμό (με τα αρχαιολογικά ευρήματα να τοποθετούν την οργάνωση του οικισμού γύρω στον 8ο αιώνα π.Χ.). Γνώρισαν τη μεγαλύτερη περίοδο ευημερίας και ανάπτυξης κατά τον 3ο και 2ο αιώνα π.Χ. υπό την κυριαρχία της Δυναστείας των Ατταλιδών της κοντινής Περγάμου.  Αναφέρονται από ιστορικούς και γεωγράφους της αρχαιότητας, όπως ο Ηρόδοτος και ο Στράβων,  ότι  ήταν  μία από τις 12 σημαντικότερες αιολικές πόλεις.

Η Αιγαί, γνωστή στην ελληνιστική περίοδο ως Aigeai και στη ρωμαϊκή ως Aegeae, βρισκόταν σε στρατηγική θέση στην πεδιάδα της Κιλικίας, δυτικά του κόλπου της Ισκεντερούν. Από ναυτική βάση εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό λιμάνι, συνδεδεμένο με τα δίκτυα της ανατολικής Μεσογείου. Η πόλη ήταν επίσης κέντρο της λατρείας του Ασκληπιού, προσελκύοντας επισκέπτες για θεραπευτικές πρακτικές. Ο αυτοκράτορας Καρακάλλας επισκέφθηκε την Αιγαιά το 215 μ.Χ., γεγονός που αναφέρεται σε αρχαίες πηγές. Προηγούμενες ανασκαφές έχουν φέρει στο φως ρωμαϊκό ψηφιδωτό με τον Έρωτα να ψαρεύει από ιππόκαμπο, μαρτυρώντας τη στενή σχέση της πόλης με τη θάλασσα.

Ένα παράθυρο στην προσωπική ιστορία της πόλης

Η νεκρόπολη της Αιγα'ι αποκαλύπτει την πιο προσωπική πλευρά της αρχαίας πόλης: πώς οι κάτοικοί της τιμούσαν τους νεκρούς τους, πώς άλλαζαν τα ταφικά έθιμα από την ελληνιστική στη ρωμαϊκή εποχή και ποια αντικείμενα επέλεγαν να συνοδεύσουν τους αγαπημένους τους στο τελευταίο ταξίδι.

Κείμενο για Social Media

Ανασκαφές στην αρχαία Αιγαιά έφεραν στο φως 10 τάφους από την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο — ανάμεσά τους λαξευμένους θαλαμοειδείς και κιβωτιόσχημους με μοτίβα ροζέτας.

Βρέθηκαν αγγεία, γυάλινα σκεύη και «tear bottles», ενώ η νεκρόπολη αποκαλύπτει πώς άλλαξαν τα ταφικά έθιμα της πόλης μέσα στους αιώνες.

Η Αιγαιά, λιμάνι και κέντρο της λατρείας του Ασκληπιού, αποκτά ξανά φωνή μέσα από τους τάφους των κατοίκων της.

#Αιγαιά

#Ανασκαφές

#Νεκρόπολη

#ΕλληνιστικήΠερίοδος

#ΡωμαϊκήΕποχή

#Αρχαιολογία

#Τουρκία

#Μεσόγειος

#ΠολιτιστικήΚληρονομιά

Πούλια: Η νεκρόπολη της Εποχής του Οδυσσέα αποκαλύπτει 142 τάφους – Ξεκινά η ανάλυση των κτερισμάτων

Η νεκρόπολη της Εποχής του Χαλκού στο Torre Guaceto φτάνει πλέον τις 142 τάφους, ολοκληρώνοντας μια από τις σημαντικότερες ανασκαφές της Νότιας Ιταλίας. Η έρευνα περνά τώρα στη λεπτομερέστερη φάση της, με την εργαστηριακή ανάλυση των τεφροδόχων που περιέχουν τα κατάλοιπα των νεκρών.

Η νεκρόπολη της Εποχής του Χαλκού στο Torre Guaceto, στην περιοχή της Πούλια, έχει πλέον καταγράψει 142 τάφους, αποκαλύπτοντας ένα εκτεταμένο ταφικό σύνολο που καλύπτει τουλάχιστον τέσσερις αιώνες, από τον 15ο έως το τέλος του 11ου αιώνα π.Χ. Με την ολοκλήρωση της ανασκαφής, η έρευνα εισέρχεται στη πιο απαιτητική φάση: στα εργαστήρια ξεκινούν οι μικροανασκαφές των τεφροδόχων, όπου φυλάσσονται τα καμένα κατάλοιπα των νεκρών.

Τέσσερις αιώνες ταφικών πρακτικών

Οι τάφοι της νεκρόπολης καλύπτουν μια μακρά περίοδο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τις ταφικές πρακτικές, τις κοινωνικές δομές και τις μετακινήσεις πληθυσμών στη Μεσόγειο. Η παρουσία κεραμικών με μη τοπικά χαρακτηριστικά έχει ανοίξει νέα ερευνητικά ερωτήματα: θα μπορούσαν ανάμεσα στους νεκρούς να βρίσκονται άτομα που προέρχονταν από μακρινές περιοχές; Η απάντηση θα προκύψει από τις αναλύσεις που ξεκινούν τώρα.

Η εργαστηριακή φάση: μικροανασκαφές μέσα στις τεφροδόχους

Οι τεφροδόχοι μεταφέρονται στα εργαστήρια, εκεί που οι αρχαιολόγοι πραγματοποιούν μικροανασκαφές με εξαιρετική λεπτομέρεια. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει την αναγνώριση μικροσκοπικών καταλοίπων, οργανικών υπολειμμάτων, θραυσμάτων οστών και κτερισμάτων που δεν είναι ορατά κατά την ανασκαφή στο πεδίο.Τα νέα δεδομένα αναμένεται να φωτίσουν την προέλευση των νεκρών, τις ταφικές τελετουργίες και τις πιθανές επαφές της κοινότητας με άλλες περιοχές της Μεσογείου.

Νέα ερωτήματα για την προέλευση των νεκρών

Οι μη τοπικές κεραμικές μορφές υποδηλώνουν πιθανές μετακινήσεις πληθυσμών ή εμπορικές επαφές.

Η ανάλυση των οστών και των υλικών θα επιτρέψει στους ερευνητές να εξετάσουν:

• αν υπήρχαν άτομα που είχαν μετακινηθεί από άλλες περιοχές,
• αν η κοινότητα είχε επαφές με πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου,
• αν οι ταφικές πρακτικές διαφοροποιούνται ανάλογα με την προέλευση των νεκρών.

Μια νεκρόπολη που ανασυνθέτει την προϊστορία της Αδριατικής

Το Torre Guaceto αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα προϊστορικά ταφικά σύνολα της Ιταλίας. Η έκταση, η χρονολόγηση και η ποικιλία των ευρημάτων προσφέρουν ένα μοναδικό παράθυρο στην κοινωνική και πολιτισμική ζωή των κοινοτήτων της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, σε μια περίοδο που η Μεσόγειος βρισκόταν σε διαρκή κινητικότητα.

Αρχαϊκά, Κλασικά και Ελληνιστικά ευρήματα στο Παρίον, μια αρχαία πόλη των 2.700 ετών

Νέα αρχαιολογικά δεδομένα έρχονται στο φως από το Πάριον, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ιστορίας της πόλης. Οι ανασκαφές του 2026 επικεντρώνονται στην Αγορά και τη Νότια Νεκρόπολη, προσφέροντας σημαντικές πληροφορίες για τις πρώιμες φάσεις κατοίκησης.

Αρχαιολόγοι που εργάζονται στην αρχαία πόλη του Πάριον στη βορειοδυτική Τουρκία, ανακοίνωσαν την αποκάλυψη νέων καταλοίπων που χρονολογούνται στις Αρχαϊκή, Κλασική και Ελληνιστική περίοδο. Τα ευρήματα προσφέρουν νέα στοιχεία για την πρώιμη ιστορία της πόλης, η οποία έχει ηλικία περίπου 2.700 ετών.

Τι γνωρίζουμε ιστορικά για το Παρίον

Το Πάριον ιδρύθηκε τον 8ο–7ο αιώνα π.Χ. από αποίκους από την Πάρο και πιθανότατα από την Ερυθραία. Ήταν μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, είχε ελληνικούς θεσμούς, ελληνική γλώσσα και ελληνική πολεοδομία.

Κατά την Ελληνιστική περίοδο εξελίχθηκε σε σημαντικό λιμάνι της Προποντίδας, ενώ στη Ρωμαϊκή εποχή έγινε στρατιωτικό και εμπορικό κέντρο. Τα αρχαιολογικά ευρήματα (αγάλματα, επιγραφές, δημόσια κτίρια) είναι ελληνικής τεχνοτροπίας.Η οργάνωση της πόλης ακολουθεί ελληνικό πολεοδομικό μοντέλο (αγορά, στοές, νεκροπόλεις).

Αγορά και τη Νότια Νεκρόπολη

Η ανασκαφική περίοδος του 2026 επικεντρώνεται σε δύο βασικές περιοχές: την Αγορά και τη Νότια Νεκρόπολη, κοντά στο χωριό Kemer στην περιοχή Biga του Τσανάκαλε. Ο καθηγητής Vedat Keleş, διευθυντής των ανασκαφών, δήλωσε ότι ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στον εξωτερικό τοίχο της στοάς που είχε εντοπιστεί πέρυσι στην Αγορά. Οι νέες τομές αποκάλυψαν κατάλοιπα από περιόδους που μέχρι σήμερα ήταν ελλιπώς τεκμηριωμένες στο Παρίον.

Σύμφωνα με τον Keleş, τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την κατανόηση των πρώιμων φάσεων της πόλης και της εξέλιξής της πριν από τα γνωστότερα μνημεία των μεταγενέστερων εποχών.

Ανασκαφές σε περιοχή μνημειακών τάφων

Στη Νότια Νεκρόπολη συνεχίζονται οι εργασίες σε περιοχή με μνημειακούς τάφους. Η έρευνα επικεντρώνεται σε τετράγωνης κάτοψης κατασκευή, της οποίας τα θεμέλια είχαν εντοπιστεί σε προηγούμενες περιόδους. Παράλληλα, στο εργαστήριο της ανασκαφής συνεχίζονται οι εργασίες συντήρησης και αρχιτεκτονικής τεκμηρίωσης των ευρημάτων.

Νέες έρευνες γύρω από το λιμάνι

Η ομάδα του Πάριον προχωρά επίσης σε έρευνες που βασίζονται στα αποτελέσματα των υποβρύχιων ερευνών του 2025. Με βάση τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν, σχεδιάζεται πρόσθετη έρευνα στην ξηρά, ενώ ενδέχεται να συνεχιστούν και οι υποβρύχιες εργασίες γύρω από λιμενικές εγκαταστάσεις και ένα οθωμανικό ναυπηγείο, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι. Η ανασκαφική περίοδος του 2026 αναμένεται να συνεχιστεί έως τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους.

πηγη : anatolianarcheology.net

Η επινόηση της Νεκρόπολης: Μνήμη και ταυτότητα στην ελληνιστική Αλεξάνδρεια

Οι Φίλοι του Μουσείου Μπενάκη πραγματοποίησαν για τρίτη συνεχή χρονιά τη διάλεξη εις μνήμην Αντώνη Μπενάκη, έναν θεσμό που τιμά την ιστορία του Μουσείου και αναδεικνύει σύγχρονες προσεγγίσεις στην αρχαιολογική έρευνα και την πολιτισμική ιστορία.

Κεντρικός ομιλητής της φετινής εκδήλωσης ήταν ο Δημήτρης Πλάντζος, ο οποίος παρουσίασε το θέμα «Η επινόηση της Νεκρόπολης: συλλογική μνήμη, ταυτότητα και ταφικές πρακτικές στην ελληνιστική Αλεξάνδρεια». Η διάλεξη επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο η ελληνιστική πρωτεύουσα της Αιγύπτου διαμόρφωσε τις νεκροπόλεις της όχι απλώς ως χώρους ταφής, αλλά ως ενεργά τοπία μνήμης.

Οι νεκροπόλεις ως μνημονικές τοπογραφίες

Σύμφωνα με την ανάλυση του ομιλητή, οι νεκροπόλεις της Αλεξάνδρειας δεν λειτουργούσαν ως απομονωμένοι χώροι θανάτου. Αντίθετα, αποτελούσαν σκηνοθετημένα περιβάλλοντα που οι ζώντες τελούσαν επαναλαμβανόμενες τελετουργίες, μνημόσυνα και πράξεις τιμής προς τους προγόνους. Μέσα από αυτές τις πρακτικές ανανεώνονταν δεσμοί οικογένειας, κοινωνικού κύρους και συλλογικής ταυτότητας.

Η συμβολή της διάλεξης

Η προσέγγιση του Δημήτρη Πλάντζου φωτίζει μια λιγότερο προβεβλημένη διάσταση της ελληνιστικής Αλεξάνδρειας: τον τρόπο με τον οποίο η πόλη «επινόησε» τις νεκροπόλεις της ως ζωντανά στοιχεία της κοινωνικής της δομής. Η διάλεξη εντάσσεται στη συνεχή προσπάθεια των Φίλων του Μουσείου Μπενάκη να προβάλλουν νέες ερμηνείες και να ενισχύουν τον διάλογο γύρω από την αρχαιολογική και πολιτισμική έρευνα.

Η διάλεξη μεταδίδεται μέσω του https://www.blod.gr/lectures/i-epinoisi-tis-nekropolis-syllogiki-mnimi-taytotita-kai-tafikes-praktikes-stin-ellinistiki-aleksandreia/?fbclid=IwY2xjawPv6ipleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBacURHUUFyV1NEa0ZycnRjc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHu-2wLMAIY1RKdQOE-sGWteSBwzxpfzkkV4KHG-uz5RzU3ZBiYuLKv7hgwuN_aem_ry9X9K49AsnBaONB4yM8IQ

Αυθεντική αποκατάσταση 2.000 ετών: Οι τάφοι της Ιεράπολης επανέρχονται στην αρχική τους μορφή

 

Οι αρχαιολόγοι ολοκλήρωσαν ανασκαφή και  αποκατάσταση  στη Βόρεια Νεκρόπολη της αρχαίας πόλης της Ιεράπολης, αποκαλύπτοντας το μεγαλείο της πιο εντυπωσιακής «πόλης των νεκρών» της Ανατολίας.Οι τάφοι της Βόρειας Νεκρόπολης, ένα από τα μεγαλύτερα και καλύτερα σωζόμενα ταφικά σύνολα της Μεσογείου, επανήλθαν στην αρχική τους μορφή με απόλυτη πιστότητα, αναδεικνύοντας την ιστορία, την αρχιτεκτονική και την πνευματικότητα της πόλης.

Επρόκειτο για  την πλήρη αποκατάσταση τάφων 2.000 ετών στη Βόρεια Νεκρόπολη της Ιεράπολης — ενός από τα μεγαλύτερα και καλύτερα διατηρημένα αρχαία νεκροταφεία στον μεσογειακό κόσμοΌπως ανακοινώθηκε αποκαταστάθηκαν επιτυχώς στην αρχική τους μορφή».

Η Βόρεια Νεκρόπολη

Απλωμένη σε μήκος άνω του 1,5 χιλιομέτρου, η Βόρεια Νεκρόπολη της Ιεράπολης περιλαμβάνει περισσότερους από 1.200 τάφους που χρονολογούνται από την ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Ο χώρος περιλαμβάνει μια πλούσια ποικιλία τύπων τάφων — σαρκοφάγους, οικιστικούς τάφους, θολωτά μαυσωλεία και τύμβους — που αντικατοπτρίζουν αιώνες μεταβαλλόμενων αντιλήψεων για τον θάνατο, την αιωνιότητα και την κοινωνική ταυτότητα στην αρχαία Ανατολία.

Η Ιεράπολη, της οποίας το όνομα σημαίνει «Ιερή Πόλη», ήταν διάσημη στην αρχαιότητα για τις θεραπευτικές θερμές πηγές της και τα θρησκευτικά της ιερά, συμπεριλαμβανομένου του Ναού του Απόλλωνα και του Πλουτωνίου, μιας ιερής σπηλιάς που συνδεόταν με τον θεό του κάτω κόσμου Πλούτωνα.

Η εκτεταμένη νεκρόπολη που περιέβαλλε την πόλη συμβόλιζε τη διττή της φύση: έναν τόπο αφιερωμένο τόσο στη ζωή όσο και στη μεταθανάτια ύπαρξη.

Αποκατάσταση με βάση την  αυθεντικότητα

Κάθε λίθος των αποκατεστημένων τάφων τεκμηριώθηκε σχολαστικά, αριθμήθηκε και επανατοποθετήθηκε με βάση την αρχική αρχιτεκτονική του διάταξη.Δεν προστέθηκαν νέα υλικά ή σύγχρονες ενισχύσεις — κάθε λεπτομέρεια αντικατοπτρίζει αποκλειστικά την αρχαία τεχνική.

Οι ειδικοί περιγράφουν αυτό το έργο ως πρότυπο αρχαιολογικής αποκατάστασης, δείχνοντας πώς μπορούν να διατηρηθούν και να αναβιώσουν αρχαίες κατασκευές χωρίς να θυσιάζεται η αυθεντικότητα ή η ιστορική ακρίβεια.

Η Ελληνική καταγωγή και η ίδρυση της Ιεράπολης

Η Ιεράπολη (Ἱεράπολις), που σημαίνει «Ιερή Πόλη», ιδρύθηκε τον 2ο αιώνα π.Χ. από τους Ατταλίδες της Περγάμου, πάνω σε έναν παλαιότερο φρυγικό λατρευτικό χώρο. Η ελληνιστική της ταυτότητα αποτυπώνεται στο όνομα, στην πολεοδομία, στα ιερά και στο θέατρο, ενώ η πόλη εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο θεραπείας χάρη στις θερμές πηγές της, αλλά και σε τόπο μαντείας και λατρείας του Απόλλωνα.

 Η Μεγαλύτερη «Πόλη των Νεκρών» της Ανατολίας

Η Βόρεια Νεκρόπολη εκτείνεται σε μήκος άνω του 1,5 χιλιομέτρου και περιλαμβάνει περισσότερους από 1.200 τάφους από την ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Σαρκοφάγοι, οικιστικοί τάφοι, θολωτά μαυσωλεία και τύμβοι συνθέτουν ένα μοναδικό αρχαιολογικό τοπίο που αποτυπώνει αιώνες μεταβαλλόμενων αντιλήψεων για τον θάνατο και τη μνήμη.

Η πρόσφατη αποκατάσταση, υπό τον καθηγητή Celal Şimşek του Πανεπιστημίου Pamukkale, πραγματοποιήθηκε με απόλυτη αυθεντικότητα: κάθε λίθος τεκμηριώθηκε, αριθμήθηκε και επανατοποθετήθηκε στην αρχική του θέση, χωρίς καμία χρήση νέων υλικών ή σύγχρονων ενισχύσεων.

Τα Μνημεία της Ιεράπολης

Η πόλη διατηρεί μερικά από τα σημαντικότερα μνημεία της ελληνιστικής και ρωμαϊκής Ανατολή:Το Θέατρο, δηλαδή ένα από τα καλύτερα σωζόμενα ρωμαϊκά θέατρα, χτισμένο πάνω σε ελληνιστικό υπόβαθρο.Τον Ναό του Απόλλωνα, κεντρικό ιερό της πόλης, αφιερωμένο στον Απόλλωνα Καρυάτη, θεό της μαντικής και της θεραπείαςΤο Πλουτώνιο, ιερή σπηλιά συνδεδεμένη με τον θεό Πλούτωνα, τόπος τελετουργιών και μαντικών πρακτικών.Τα Ρωμαϊκά Λουτρά, μνημεία που αναδεικνύουν τον χαρακτήρα της πόλης ως θεραπευτικού κέντρου.

Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO

Από το 1988, η Ιεράπολη και τα λευκά τραβερτίνια (φυσικοί σχηματισμοί από λευκό ασβεστιτικό πέτρωμα που δημιουργούνται από θερμές πηγές πλούσιες σε ασβέστιο)  της Παμούκκαλε αποτελούν ενιαίο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, συνδυάζοντας μοναδική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά. Το αρχαιολογικό τοπίο της πόλης, με τα μνημεία, τους δρόμους, τις εκκλησίες και τη νεκρόπολη, παραμένει ένα από τα πιο εντυπωσιακά της Ανατολίας.

Πηγή : anatolianarcheology.net

Φωτογραφία: Celal Şimşek, διευθυντής ανασκαφών της αρχαίας πόλης της Ιεράπολης

Ανακάλυψη σπάνιου Ελληνιστικού τάφου στη Μαντούρια: Νέα Σελίδα στην Ιστορία της Μεγάλης Ελλάδας

Κατά τη διάρκεια έργων αποχέτευσης στη Μαντούρια της επαρχίας Τάραντα, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν έναν σπάνιο θαλαμωτό τάφο της ελληνιστικής περιόδου, χρονολογούμενο στον 4ο αιώνα π.Χ. Η ανασκαφή προσφέρει νέα στοιχεία για τις ταφικές πρακτικές των Μεσσαπίων, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της περιοχής για την αρχαιολογική έρευνα στη νότια Ιταλία.

Ο Τάραντας: Η μοναδική σπαρτιατική αποικία και η λάμψη της Μεγάλης Ελλάδας

Ο Τάραντας, γνωστός στην αρχαιότητα ως Τάρας, ιδρύθηκε από τους Παρθενίες της Σπάρτης τον 8ο αιώνα π.Χ. και αποτέλεσε τη μοναδική αποικία των Σπαρτιατών. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Τάρας ήταν γιος του Ποσειδώνα και της νύμφης Σατυρίας, και ίδρυσε την πόλη αφού σώθηκε από ναυάγιο με τη βοήθεια δελφινιού. Η πόλη εξελίχθηκε σε ισχυρό εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο, με πλούσια ναυτική δύναμη και φιλοσοφική παράδοση. Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Τάραντα (MARTA) φιλοξενεί ευρήματα που τεκμηριώνουν την ιστορία της περιοχής από την Παλαιολιθική εποχή έως και τον Μεσαίωνα, με ιδιαίτερη έμφαση στα χρυσά κοσμήματα και τα ταφικά έθιμα της Μεγάλης Ελλάδας.

Η δομή και τα ευρήματα του ελληνιστικού τάφου στη Μαντούρια

Ο τάφος στη Μαντούρια αποτελείται από δύο χώρους: Έναν πρόδομο με κόκκινο επίχρισμα και λευκή ταινία στους τοίχους, και έναν κύριο θάλαμο με διακοσμημένο λίθινο υπέρθυρο. Η είσοδος ήταν σφραγισμένη με δίφυλλη λίθινη πόρτα, της οποίας βρέθηκαν θραύσματα. Στο εσωτερικό εντοπίστηκαν τέσσερις εσοχές στο δάπεδο, πιθανώς βάσεις για ξύλινο ταφικό κρεβάτι. Οι αρχαιολόγοι ανέσυραν αγγεία, λυχνάρια, αρωματοδοχεία και πιάτα, όλα χρονολογημένα στον 4ο αιώνα π.Χ., αποδεικνύοντας την πλούσια ταφική παράδοση των Μεσσαπίων.

Ίχνη αρχαίας λεηλασίας και ρωμαϊκή παρουσία στην περιοχή

Η ανασκαφή αποκάλυψε ότι ο τάφος είχε διαταραχθεί στην αρχαιότητα. Τρύπες στους τοίχους υποδηλώνουν προσπάθειες πρόσβασης σε γειτονικούς τάφους. Μέσω μιας τέτοιας οπής εντοπίστηκε δεύτερος τάφος, εξωτερικά σφραγισμένος αλλά εσωτερικά κενός, πιθανώς λεηλατημένος. Από το χώμα του δεύτερου τάφου ανακτήθηκε ένα ρωμαϊκό δηναρίο, δείχνοντας ότι η περιοχή συνέχισε να χρησιμοποιείται ή να επισκέπτεται και κατά τη ρωμαϊκή εποχή.

Η Μαντούρια ως οργανωμένη νεκρόπολη της ελληνιστικής περιόδου

Η ανακάλυψη του τάφου ακολουθεί ευρήματα από τα τέλη του 2024, όταν εντοπίστηκαν 11 λαξευτοί τάφοι στην ίδια περιοχή. Μαζί, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η Μαντούρια λειτουργούσε ως οργανωμένη νεκρόπολη κατά την ελληνιστική εποχή. Η πόλη, μέρος της Μεσσαπικής κουλτούρας, συνδύαζε τοπικές παραδόσεις με ελληνικές επιρροές, αποδεικνύοντας την πολιτισμική σύνθεση της νότιας Ιταλίας.

Πηγή : https://arkeonews.net/ /arxeion-politismou.gr

Οι «Τάφοι των Βασιλέων», μια νεκρόπολη που μοιάζει με κατοικία των ζωντανών!

Σπουδαίες κατασκευές των αρχαίων Ελλήνων αποτελούν οι περίφημοι «Τάφοι των Βασιλέων», που είναι από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Κύπρου και περιλαμβάνονται στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO από το 1980. Σκαλισμένοι από στερεό βράχο, οι εν λόγω μνημειακοί υπόγειοι τάφοι βρίσκονται στη Πάφο και χρονολογούνται στην Ελληνιστική και Ρωμαϊκή Περίοδο. Αντί για βασιλείς, στην πραγματικότητα εκεί θάφτηκαν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και μέλη της αριστοκρατίας. Ωστόσο, το μέγεθος και το μεγαλείο των τάφων, μερικοί από τους οποίους είναι διακοσμημένοι με δωρικούς κίονες, έδωσαν στην τοποθεσία το μεγαλοπρεπές όνομά της.

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος

Η νεκρόπολη της Πάφου βρίσκεται στο βόρειο και ανατολικό τμήμα της πόλης, ακριβώς έξω από τις οχυρώσεις. Το βόρειο τμήμα αυτής της τεράστιας νεκρόπολης είναι γνωστό ως οι «Τάφοι των Βασιλέων» και καλύπτει μια έκταση περίπου 1.2 τ.χλμ. Το όνομά τους οφείλεται στη μεγαλοπρέπεια των ταφικών μνημείων και την αρχαιοπρέπεια των κιόνων δωρικού ρυθμού, ο οποίος εμφανίζεται σε μερικά από αυτά τα μνημεία. Οι Τάφοι των Βασιλέων φαίνεται ότι αποτελούσαν χώρο ταφής των μελών της πολιτικής και διοικητικής ελίτ της Πάφου, πρωτεύουσας της Κύπρου υπό το κράτος των Πτολεμαίων.

Μερικοί από τους τάφους μοιάζουν με τις κατοικίες των ζωντανών, με αίθουσες ενταφιασμών που ανοίγουν σ΄ ένα αίθριο με περιστύλιο. Είναι παρόμοιοι με τάφους που βρέθηκαν στην Αλεξάνδρεια, αποδεικνύοντας τις στενές σχέσεις μεταξύ των δύο πόλεων κατά την Ελληνιστική Περίοδο.

Το νεκροταφείο ήταν σε χρήση από την ελληνιστική μέχρι τη ρωμαϊκή εποχή (2ος π.Χ. αι.-2ος αιώνας μ.Χ.). Οι τάφοι χρησιμοποιήθηκαν και από τους πρώτους Χριστιανούς, ενώ ορισμένα από τα ταφικά μνημεία, αφού τροποποιήθηκαν κατάλληλα, χρησιμοποιήθηκαν και κατά το Μεσαίωνα από τρωγλοδύτες. Παράλληλα, ο χώρος αποτελούσε ένα διαχρονικό λατομείο.

Οι Τάφοι των Βασιλέων συλήθηκαν τουλάχιστον από τον 19ο αιώνα. Ανασκαφές άρχισαν κατά την περίοδο 1915-16, συνεχίστηκαν με διακοπές από το 1937 μέχρι το 1951, ενώ από το 1977 άρχισε η συστηματική ανασκαφική έρευνα της νεκροπόλεως, μέχρι το 1990.

Τύποι των τάφων

Στο χώρο υπάρχουν τάφοι διαφόρων τύπων: απλοί λακκοειδείς σκαμμένοι στο βράχο, θαλαμοειδείς που αποτελούνται από το δρόμο και από έναν ή δύο ταφικούς θαλάμους, οι οποίοι περιέχουν νεκρικές θήκες και, τέλος, τάφοι με περίστυλο αίθριο. Αυτοί είναι και οι πιο εντυπωσιακοί. Αποτελούνται από μια μεγάλη υπόγεια υπαίθρια αυλή ορθογώνιου σχήματος, λαξευμένη στο φυσικό βράχο. Οι στοές που περιβάλλουν την αυλή υποβαστάζονται από ασβεστολιθικούς κίονες δωρικού ρυθμού.

Οι νεκρικοί θάλαμοι και οι νεκρικές θήκες είναι λαξευμένοι στις πλευρές των στοών. Υπάρχουν πολλά στοιχεία που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι τάφοι αυτοί έφεραν τοιχογραφίες, κατά το πρότυπο των αντίστοιχων τάφων της Μακεδονίας, τόπου καταγωγής των Πτολεμαίων.

Τα πλησιέστερα ταφικά παράλληλα της άκρως εντυπωσιακής νεκρόπολης στη Πάφο, τα συναντούμε στην επίσης πτολεμαϊκή νεκρόπολη της Αλεξάνδρειας, στην Αίγυπτο. Τα αρχιτεκτονικά στοιχεία και στα δύο αρχαία κοιμητήρια είναι ελληνικά και προέρχονται από το πρότυπο της ελληνιστικής οικίας, ενώ η ναόσχημη πρόσοψη του τάφου υπ' αριθμόν 8 παραπέμπει στους περίφημους μακεδονικούς τάφους της Βεργίνας.

Πάφος, αρχαία κυπριακή πρωτεύουσα

Τα κυπριακά βασίλεια είναι γνωστό ότι διαλύθηκαν κατά τα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα από τον Πτολεμαίο Α', έναν από τους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Λίγο πιο πριν ο τελευταίος βασιλιάς της Πάφου, ο Νικοκλής, είχε μεταφέρει την έδρα του βασιλείου του δυτικότερα, σε πιο κατάλληλη τοποθεσία, που ονομάσθηκε Νέα Πάφος (η σημερινή Κάτω Πάφος). Η Νέα Πάφος έμελλε να γνωρίσει λαμπρές ημέρες δόξας κατά τα ελληνιστικά χρόνια, ως έδρα των κυβερνητών της Κύπρου, η οποία και είχε ενταχθεί στο βασίλειο των Πτολεμαίων, των Ελλήνων βασιλέων της Αιγύπτου.

 

Κατά τα ελληνιστικά χρόνια, η Πάφος έγινε πρωτεύουσα της Κύπρου. Όταν η Κύπρος κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους, το 58 π.Χ., παρέμεινε πρωτεύουσα της Κύπρου και έδρα των Ρωμαίων κυβερνητών του νησιού. Ήταν τότε με ναούς, επαύλεις, ανάκτορα, θέατρο, ωδείο και πολλά άλλα εντυπωσιακά οικοδομήματα, καθώς και τειχισμένη με ισχυρά τείχη. Τα εξαίρετα και άφθονα ψηφιδωτά δάπεδα της Πάφου, που συνεχώς αποκαλύπτονται από την αρχαιολογική σκαπάνη, μαρτυρούν την ακμή της πόλης, η οποία όμως υπέφερε κατά καιρούς και από ισχυρούς σεισμούς.

Το 45 μ.Χ. έφθασαν στην Πάφο οι Άγιοι απόστολοι Βαρνάβας, Παύλος και Μάρκος, κατά τη διάρκεια της πρώτης αποστολικής περιοδείας στην Κύπρο. Παρά το ότι η παράδοση λέει ότι στην Πάφο ο απόστολος Παύλος εισέπραξε "σαράντα παρά μίαν" (δηλαδή 39) μαστιγώσεις, ωστόσο μαρτυρείται ότι εκεί είχε κηρύξει το Χριστιανισμό και ενώπιον του τοπικού Ρωμαίου κυβερνήτη, του Σεργίου Παύλου, ο οποίος και αποδέχθηκε τη νέα θρησκεία. Έτσι, η Κύπρος έγινε η πρώτη επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που διοικήθηκε από χριστιανό κυβερνήτη.

Πηγές

Τμήμα Αρχαιοτήτων Κυπριακής Δημοκρατίας - http://www.mcw.gov.cy

https://www.visitcyprus.com

https://www.cyprushighlights.com

Πού βρίσκεται η αρχαία Ευρωπός, με τον περίφημο Κούρο της;

Σε αυτό τo ταξίδι μας στο χρόνο, κάνουμε στάσεις σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικά μνημεία, σταθμός είναι μια σπουδαία αρχαία πόλη της Μακεδονίας, η Ευρωπός, η οποία κατοικείτο συνεχώς από τον 6ο π.Χ. αιώνα. Στην εν λόγω περιοχή βρέθηκαν σημαντικά ταφικά μνημεία των ύστερων ρωμαϊκών χρόνων, καθώς και ο περίφημος Κούρος της Ευρωπού, μοναδικός στη Βόρεια Ελλάδα, ο οποίος εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Κιλκίς.

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος

Η αρχαία πόλη της Ευρωπού βρίσκεται περίπου 1 χιλιόμετρο νοτιοδυτικά από το σημερινό χωριό, στη λοφοσειρά που δεσπόζει στην περιοχή. Η ταύτιση του χώρου με την αρχαία πόλη έγινε το 1938, ενώ η ανασκαφική έρευνα άρχισε το 1989.

Στην πανάρχαια πόλη έχουν βρεθεί ενδιαφέροντες μακεδονικοί τάφοι που πιστοποιούν την ελληνικότητα της Μακεδονίας εδώ και 2.500 χρόνια.  Η αποκάλυψη τμήματος της νεκρόπολης της Ευρωπού μετέτρεψε τους τάφους των πολιτών της σε "λαλούντα" μνημεία, σύμβολα της ανάπτυξης, του πολιτισμού και της ιστορίας της πόλης.

Η πλειονότητα των τάφων είναι ακτέριστοι. Υπάρχουν και τάφοι κτερισμένοι με αγγεία, όπλα, εργαλεία, ειδώλια, κοσμήματα και νομίσματα, λακκοειδείς και κεραμοσκεπείς, που αποδεικνύουν την ομογένεια των ταφικών εθίμων και πρακτικών με την υπόλοιπη Μακεδονία.

Εξάλλου, η ποικιλία των κτερισμάτων επιτρέπει να προσεγγίσουμε την καθημερινή ζωή, τις ασχολίες και τις μεταφυσικές δοξασίες των ανθρώπων. Τη φιλαρέσκεια, γυναικείο γνώρισμα όλων των εποχών, αποκαλύπτουν ευρήματα όπως πυξίδες- συγκεκριμένο είδος πήλινων αγγείων- στα οποία τοποθετούσαν οι γυναίκες τα κοσμήματά τους, μολύβδινες θήκες για καλλωπιστικές κρέμες και "ψιμύθια", κοσμήματα όλων των τύπων από χρυσό ή άργυρο.

Σε κοντινή απόσταση από την Ευρωπό βρίσκεται το γραφικό χωριό Τούμπα, το οποίο είναι γνωστό για το μικρό ύψωμα κοντά στο χωριό όπου βρέθηκαν αντικείμενα της μέσης και της ύστερης εποχής του χαλκού, καθώς και άλλα ευρήματα. Στην περιοχή ανακαλύφθηκε συλημένος Μακεδονικός κιβωτιόσχημος τάφος του 4ου - αρχών 3ου αιώνα π.Χ..

Ο Κούρος της Ευρωπού

Κορυφαίο εύρημα των αρχαϊκών χρόνων αποτελεί ο Κούρος. Πρόκειται για ένα γλυπτό υπερφυσικού μεγέθους, νεαρού άνδρα, στον αγαλματικό τύπο του Κούρου. Είναι προϊόν νησιώτικου και πιθανότατα κυκλαδίτικου εργαστηρίου, όπως φανερώνει η σύσταση προέλευσης του μαρμάρου. Χρονολογείται στα τέλη του 6ου αι. πΧ και μπορεί να θεωρηθεί από τα οψιμότερα παραδείγματα της σειράς των Κούρων, επειδή τα χέρια και τα πόδια έχουν σχεδόν αποκολληθεί από το σώμα.

Ο Κούρος παριστάνεται με κοντά μαλλιά, χωρίς τη χαρακτηριστική κόμμωση των υπολοίπων. Η ανεύρεσή του επιβεβαιώνει τις πρώιμες εμπορικές και κοινωνικοοικονομικές σχέσεις της Ευρωπού με τις υπόλοιπες πόλεις. Μάρτυρες αυτών των σχέσεων είναι τα όστρακα-κομμάτια αγγείων -κορινθιακής ή αττικής μελανόμορφης και ερυθρόμορφης εισαγμένης κεραμικής που αποκαλύπτει η ανασκαφική έρευνα.

Ιστορία της Ευρωπού

Στη διάρκεια του 5ου και 4ου αιώνα π.Χ. η Ευρωπός φαίνεται ότι ήταν από τις πλέον αναπτυγμένες και οχυρές πόλεις της περιοχής Βοττιαία, η οποία ενσωματώθηκε στο αρχαίο Μακεδονικό βασίλειο.

Για το λόγο αυτό ο Σιτάκλης από την Θράκη κατέβαλε προσπάθεια να την εκπορθήσει και να εξασφαλίσει έτσι τον στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής. Η ανεπιτυχής προσπάθεια του Θράκα εισβολέα υποδουλώνει την ύπαρξη ισχυρού τείχους που ενίσχυε την όντως οχυρή θέση της πόλης.

Πηγές:

Σαββοπούλου Θ., Αρχαιολογική περιήγηση στο Ν. Κιλκίς. Από τα προϊστορικά μέχρι τα παλαιοχριστιανικά χρόνια, 1998

https://www.enjoykilkis.gr

Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς,

http://www.kilkis.gr

http://odysseus.culture.gr

Πού βρέθηκαν καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες ηλικίας πάνω από 2.000 ετών;

Τάφος ηλικίας 2.200 ετών που κατασκευάστηκε από ηφαιστειακό πέτρωμα και διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες που διατηρούνται σε εξαιρετική κατάσταση, ανασκάφηκε στη νεκρόπολη της Κύμης, αρχαίας ελληνικής αποικίας κατοίκων της Εύβοιας που βρίσκεται κοντά στη Νάπολη και στην ακτή της Τυρρηνικής Θάλασσας, στη νότια Ιταλία. Η ανακάλυψη έγινε από αρχαιολόγους του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας (CNRS). 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Οι τοιχογραφίες σε αυτόν τον τάφο φαίνεται να δείχνουν ένα συμπόσιο και απεικονίζουν έναν γυμνό υπηρέτη να κρατά μια κανάτα κρασί και ένα βάζο. 

Η εξαιρετική ποιότητα και η πολυχρωμία των τοιχογραφιών, καθώς και το θέμα τους, δείχνει ότι οι άνθρωποι που θάφτηκαν εκεί ανήκαν στην υψηλή κοινωνία της Κύμης, πρώτης πόλης που ίδρυσαν οι αρχαίοι Έλληνες στην ενδοχώρα της Ιταλίας, στα μέσα του 8ου αιώνα π.X..

Περίπου 400 τάφοι έχουν ανασκαφεί μέχρι τώρα στη νεκρόπολη της Κύμης και οι περισσότεροι από αυτούς έχουν ζωγραφιστεί με άσπρο και κόκκινο χρώμα, χωρίς φιγούρες, δήλωσε η ερευνήτρια του CNRS, Πρίσκιλα Μούντσι. 

Θεματογραφία

Το θέμα του συμποσίου είναι διαδεδομένο στους παλαιότερους τάφους, εξηγεί η Μούντσι, τονίζοντας πως "αυτός είναι ο πρώτος τάφος που χρονολογείται στον 2ο αιώνα π.Χ. και έχει κατασκευαστεί στην περιοχή της Καμπανίας με τέτοια μοτίβα". 

Ο γυμνός υπηρέτης είναι κάτι συνηθισμένο για την εποχή, καθώς οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι θεωρούσαν την γύμνια ως μια φυσιολογική κατάσταση. Επιπλέον, η τέχνη που σήμερα θα αποκαλούσαμε ερωτική δεν ήταν σπάνια στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα των αρχαίων πόλεων της κάτω Ιταλίας. Η κοντινή Πομπηία και το Ερκουλάνεουμ (Herculaneum) - όπου η ηφαιστειακή τέφρα από την μεγάλη έκρηξη του Βεζούβιου, το 79 μ.Χ., διατήρησε πολλά δείγματα τέχνης -  βρίθουν ερωτικών τοιχογραφιών και εικόνων.     

Οι "ένοικοι"

Η ανθρωπολογική έρευνα των οστών που βρέθηκαν στον συλημένο τάφο δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, αλλά μπορεί να έχουν ταφεί εκεί τρεις άνθρωποι, αφού μέσα στον τάφο βρέθηκαν τρία κρεβάτια. Βρέθηκαν επίσης αλαβάστρινα δοχεία αρωμάτων, κοκάλινα και χάλκινα εξαρτήματα για ένα ξύλινο κουτί, καθώς και κομμάτια παιχνιδιών.  

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, που πραγματοποιούν ανασκαφές στην περιοχή από το 2001, η νεκρόπολη της Κύμης ήταν σε χρήση ήδη από την αρχαϊκή εποχή μέχρι και τις αρχές της μεσαιωνικής περιόδου.  

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρχαία Κύμη ιδρύθηκε από κατοίκους της Χαλκίδας και της Κύμης Ευβοίας, κατά την διάρκεια του δεύτερου ελληνικού αποικισμού των ακτών της Μεσογείου. Η παραθαλάσσια πόλη ευδοκίμησε τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης της και λίγα έτη αργότερα ίδρυσε την αποικία Ζάγκλη στη Σικελία, την μετέπειτα Μεσσήνη (σημερινή Μεσίνα). Τον 5ο αιώνα π.Χ., η Κύμη ίδρυσε λίγο νοτιότερα της την αποικία Νεάπολη, την σημερινή Νάπολη. Σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από τον Βεζούβιο, η Κύμη κατάφερε να είναι διπλάσια σε μέγεθος από την ακμάζουσα Πομπηία.  

Η Κυμαία Σίβυλλα

Η Κύμη της κάτω Ιταλίας ήταν γνωστή σε όλο τον αρχαίο κόσμο για την Κυμαία Σίβυλλα, ιέρεια του τοπικού μαντείου του Απόλλωνα. Η Σίβυλλα αυτή ήταν η διασημότερη στον ρωμαϊκό κόσμο, αντίστοιχη με την Σίβυλλα της Ερυθραίας για τον ελληνικό κόσμο. Το ιερό της Κυμαίας Σίβυλλας ανασκάφηκε το 1932. 

Πηγή https://www.haaretz.com/