Ανέγγιχτο ναυάγιο 2.500 ετών στο Ιόνιο αποκαλύπτει τα μυστικά του αρχαίου θαλάσσιου εμπορίου

Ένα ανέγγιχτο ναυάγιο φέρνει στο φως τη Μεσόγειο των αρχαίων εμπόρων...Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στα νερά του Ιονίου Πελάγους, κοντά στις ακτές της Κάτω Ιταλίας, αποκαλύπτει νέα στοιχεία για το θαλάσσιο εμπόριο της αρχαιότητας. Στα ανοικτά του Μοναστεράτσε, στην επαρχία του Ρέτζιο Καλάμπρια, εντοπίστηκε ένα ανέγγιχτο ναυάγιο που χρονολογείται μεταξύ 5ου και 4ου αιώνα π.Χ., διατηρώντας στο εσωτερικό του περισσότερους από 300 αμφορείς. Το εύρημα, που χαρακτηρίζεται ήδη ως «θησαυρός της Μεγάλης Ελλάδας», προσφέρει μια σπάνια ματιά στις εμπορικές ροές της Μεσογείου.

Άμεση κινητοποίηση των ιταλικών αρχών

Το ιταλικό Υπουργείο Πολιτισμού ενεργοποίησε άμεσα σχέδιο διάσωσης, καθώς το ναυάγιο απειλείται από την αλιεία με τράτα. Η ανακάλυψη έγινε το 2023 στο πλαίσιο προληπτικών αρχαιολογικών ερευνών για την εγκατάσταση υπεράκτιου αιολικού πάρκου. Η τεχνική έκθεση που προέκυψε από τις πρώτες αυτοψίες υποβλήθηκε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων του Ρέτζιο Καλάμπρια και του Βίμπο Βαλέντια, η οποία άρχισε τις διαδικασίες προστασίας σε συνεργασία με τις ειδικές μονάδες των Καραμπινιέρων.

Φως στους εμπορικούς δρόμους και τα κρασιά της Μεγάλης Ελλάδας

Οι αμφορείς του φορτίου, όλοι της ίδιας περιόδου, αναμένεται να προσφέρουν κρίσιμα στοιχεία για την παραγωγή και διανομή οίνου στη Μεγάλη Ελλάδα. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι τα σχήματα των αγγείων παραπέμπουν σε εργαστήρια της ιωνικής ακτής και της Σικελίας, επιβεβαιώνοντας την έντονη εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας.

Τεχνολογίες αιχμής για την αποτύπωση του ναυαγίου

Για τον εντοπισμό και τη μελέτη του ναυαγίου χρησιμοποιήθηκαν προηγμένες τεχνολογίες αποτύπωσης του βυθού, φωτογραμμετρικά μοντέλα υψηλής ανάλυσης και μορφολογική χαρτογράφηση. Η διεπιστημονική ομάδα περιλαμβάνει ενάλιους αρχαιολόγους, γεωλόγους, φυσικούς, χημικούς και θαλάσσιους βιολόγους, ενώ το έργο συντονίζεται από την αρχιτέκτονα Roberta Filocamo και την ενάλια αρχαιολόγο Alessandra Ghelli.

Δύο συγκεντρώσεις αμφορέων – Οι πληγές της τράτας

Οι έρευνες αποκάλυψαν δύο ξεχωριστές συγκεντρώσεις αμφορέων σε απόσταση δέκα μέτρων, γεγονός που αποδίδεται σε ανθρώπινες παρεμβάσεις από αλιευτικά εργαλεία. Η αλλοίωση της αρχικής διάταξης οδήγησε τις αρχές να επιλέξουν την πλήρη ανάσυρση του φορτίου, παρά την προτίμηση της UNESCO για διατήρηση in situ.

Ανάσυρση, συντήρηση και ανάδειξη

Το Υπουργείο Πολιτισμού της Ιταλίας χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου το έργο, το οποίο περιλαμβάνει την ανάσυρση, συντήρηση και μελλοντική έκθεση των ευρημάτων. Στην επιχειρησιακή ομάδα συμμετέχουν ειδικοί όπως οι ενάλιοι αρχαιολόγοι Laura Sanna και Francesco Tiboni, καθώς και συντηρητές με εμπειρία σε υλικά που έχουν παραμείνει επί αιώνες στον βυθό.

Ένα ναυάγιο που αλλάζει την ιστορία της Μεσογείου

Οι αναλύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη θα καθορίσουν την κατάσταση διατήρησης των υλικών και τα επόμενα βήματα της ανάσυρσης. Το ναυάγιο υπόσχεται να φωτίσει κρίσιμες πτυχές του εμπορίου οίνου, της ναυσιπλοΐας και της οικονομίας της Μεγάλης Ελλάδας, προσφέροντας ένα σπάνιο παράθυρο στον κόσμο των αρχαίων θαλασσοπόρων.

  πηγές: https://archaeologymag.com/

https://www.finestresullarte.info/

Νέα φάση ανασκαφών στο αρχαίο Ελληνικό Γυμνάσιο του Ακράγαντα

 

Μια από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της Μεγάλης Ελλάδας εισέρχεται σε νέα φάση έρευνας, καθώς οι ανασκαφές στο αρχαίο Γυμνάσιο του Ακράγαντα επανεκκινούν με διεθνή συνεργασία. Το μνημείο, ένα από τα πιο επιβλητικά εκπαιδευτικά συγκροτήματα του αρχαίου ελληνικού κόσμου, αποκαλύπτει σταδιακά τον ρόλο του στην καθημερινή και πνευματική ζωή της πόλης.

Νέα ανασκαφική περίοδος στο ιστορικό Γυμνάσιο του Ακράγαντα

Η έβδομη ανασκαφική περίοδος βρίσκεται σε εξέλιξη στο Γυμνάσιο της αρχαίας πόλης Ακράγας, στη σημερινή πόλη του Αγκριτζέντο της Σικελίας. Το έργο υλοποιείται από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Κοιλάδας των Ναών σε συνεργασία με το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και το Πολυτεχνείο του Μπάρι. Η διεθνής ομάδα επικεντρώνεται στην ελληνική προέλευση του συγκροτήματος και στη μεταμόρφωσή του κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Το Γυμνάσιο: Κέντρο εκπαίδευσης και κοινωνικής ζωής

Το Γυμνάσιο του Ακράγαντα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα εκπαιδευτικών δομών της αρχαιότητας. Στον ελληνικό κόσμο, τα γυμνάσια δεν ήταν απλώς χώροι άθλησης, αλλά πυρήνες πνευματικής καλλιέργειας και πολιτικής διαπαιδαγώγησης. Εκεί οι νέοι εκπαιδεύονταν στη ρητορική, ασκούνταν σε αθλήματα και συμμετείχαν στην κοινωνική ζωή της πόλης. Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν ότι το συγκεκριμένο συγκρότημα είναι από τα πιο επιβλητικά που έχουν εντοπιστεί στη Μεσόγειο.

Προηγούμενα ευρήματα που άλλαξαν την εικόνα του μνημείου

Οι προηγούμενες ανασκαφικές περίοδοι αποκάλυψαν ευρήματα που αναδιαμόρφωσαν την κατανόηση του χώρου. Μεταξύ αυτών:

• Καλυμμένο αμφιθέατρο 160 θέσεων, αφιερωμένο στη διδασκαλία της ρητορικής

• Μνημειακό αποδυτήριο, διακοσμημένο με επιγραφές προς τιμήν του Ερμή και του Ηρακλή, θεότητες συνδεδεμένες με τη νεότητα, τη δύναμη και την άθληση

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαίωσαν τον διττό χαρακτήρα του Γυμνασίου ως χώρου πνευματικής και σωματικής καλλιέργειας, καθιστώντας το ένα από τα καλύτερα διατηρημένα ελληνικά εκπαιδευτικά συγκροτήματα.

Στο επίκεντρο της νέας έρευνας: Η Παλαίστρα

Η φετινή ανασκαφική περίοδος επικεντρώνεται στην Παλαίστρα, τον χώρο όπου πραγματοποιούνταν η πάλη και άλλες αθλητικές ασκήσεις. Στόχος των ερευνητών είναι να αποσαφηνίσουν την αρχιτεκτονική της διάταξη και τη σύνδεσή της με το υπόλοιπο συγκρότημα.

Οι εργασίες θα συνεχιστούν έως τις 28 Μαρτίου, με βασικό αντικείμενο τη χαρτογράφηση των υδραυλικών συστημάτων που σχετίζονται με τη μεγάλη πισίνα. Οι ειδικοί εξετάζουν τον τρόπο συλλογής, διανομής και απορροής του νερού, αναζητώντας τεχνικές λύσεις της ελληνιστικής και πρώιμης ρωμαϊκής περιόδου. Παράλληλα, μελετώνται οι δυτικοί χώροι του συγκροτήματος, με στόχο την ανασύσταση των οικοδομικών φάσεων από τον 2ο αιώνα π.Χ. έως την εποχή του Αυγούστου.

Έρευνα πέρα από τους ναούς: Η καθημερινή ζωή στον Ακράγαντα

Όπως επισημαίνει ο διευθυντής του Πάρκου, Ρομπέρτο Σιαραττά, η έρευνα επιτρέπει στους επιστήμονες να στραφούν πέρα από τα μνημειακά ιερά της πόλης και να εξετάσουν τους χώρους που εξελισσόταν η κοινωνική ζωή. Το Γυμνάσιο αποτυπώνει τον ρυθμό της καθημερινότητας και όχι μόνο τις τελετουργικές εκφάνσεις της αρχαίας πόλης. Η ανασκαφή συνδυάζει ψηφιακές τεχνικές αποτύπωσης με κλασικές μεθόδους στρωματογραφικής έρευνας, προσφέροντας λεπτομερή τεκμηρίωση και σαφή χρονολόγηση των ευρημάτων.

Ένα κλειδί για την κατανόηση της ελληνικής αστικής ζωής στη Σικελία

Οι αρμόδιοι τονίζουν ότι το έργο ενισχύει τον ρόλο του Ακράγαντα ως κομβικού σημείου για τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής αστικής οργάνωσης στην Ιταλία. Η τρέχουσα ανασκαφική περίοδος αναμένεται να φωτίσει περαιτέρω την εξέλιξη ενός από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά κέντρα της αρχαιότητας.

Πηγές: https://www.facebook.com/parcodeitempli, https://greekreporter.com/

Νέα αρχαιολογικά δεδομένα για το Μεταπόντιο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Η αρχαία πόλη του Μεταποντίου, μία από τις σημαντικότερες αποικίες των Αχαιών στη Μεγάλη Ελλάδα και επίκεντρο της πυθαγόρειας φιλοσοφικής παράδοσης, βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας αρχαιολογικής διάλεξης που θα παρουσιαστεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Η εκδήλωση με τίτλο «Μεταπόντιο, πόλη των φιλοσόφων: νέα ερευνητικά δεδομένα από τις ανασκαφές των ιδιωτικών κατοικιών» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026, στις 19:00, στην Αίθουσα «Μανόλης Ανδρόνικος

Η πόλη του Πυθαγόρα και τα ανοιχτά ερευνητικά ζητήματα

Η ομιλήτρια, Maria Chiara Monaco, Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας και Διευθύντρια της Σχολής Ειδίκευσης στην Αρχαιολογία του Πανεπιστημίου της Βασιλικάτας (UNIBAS/Matera), θα παρουσιάσει μια συνολική εικόνα της αχαϊκής αποικίας του Μεταποντίου και της επικράτειάς της. Η διάλεξη θα αναδείξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πόλης, τα οποία συνδέονται άμεσα με την ακμή της κατά την αρχαϊκή και κλασική περίοδο.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον στενό δεσμό του Μεταποντίου με τον Πυθαγόρα και τους οπαδούς του, οι οποίοι από τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. μετέτρεψαν την πόλη σε κέντρο διδασκαλίας, φιλοσοφικής δράσης και κοινωνικής οργάνωσης. Η παρουσία της πυθαγόρειας κοινότητας αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα πιο γοητευτικά και σύνθετα ζητήματα της έρευνας για τη Μεγάλη Ελλάδα.

Νέα ευρήματα από τις ανασκαφές των ιδιωτικών κατοικιών

Στο δεύτερο μέρος της διάλεξης θα παρουσιαστούν τα πιο πρόσφατα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος «Κατοικώντας στο Μεταπόντιο», το οποίο υλοποιείται από το 2021 από τη Σχολή Ειδίκευσης στην Αρχαιολογία του UNIBAS. Το πρόγραμμα καλύπτει ένα σημαντικό κενό στη μελέτη της πόλης, καθώς για πρώτη φορά διερευνώνται συστηματικά οι ιδιωτικές κατοικίες του αρχαίου οικισμού.

Οι νέες ανασκαφές προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για:

• την οργάνωση του οικιστικού ιστού,

• την καθημερινή ζωή των κατοίκων,

• τις κοινωνικές δομές και τις οικονομικές δραστηριότητες,

• τις αλλαγές που συντελέστηκαν από την αρχαϊκή έως την ελληνιστική περίοδο.

Τα δεδομένα αυτά συμβάλλουν στη βαθύτερη κατανόηση της κοινωνικής πραγματικότητας μιας από τις πιο ακμαίες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας.

Πληροφορίες εκδήλωσης

Ώρα: 19:00

Είσοδος: Ελεύθερη

Γλώσσα διάλεξης: Ελληνικά

Ανακάλυψη σπάνιου Ελληνιστικού τάφου στη Μαντούρια: Νέα Σελίδα στην Ιστορία της Μεγάλης Ελλάδας

Κατά τη διάρκεια έργων αποχέτευσης στη Μαντούρια της επαρχίας Τάραντα, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν έναν σπάνιο θαλαμωτό τάφο της ελληνιστικής περιόδου, χρονολογούμενο στον 4ο αιώνα π.Χ. Η ανασκαφή προσφέρει νέα στοιχεία για τις ταφικές πρακτικές των Μεσσαπίων, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της περιοχής για την αρχαιολογική έρευνα στη νότια Ιταλία.

Ο Τάραντας: Η μοναδική σπαρτιατική αποικία και η λάμψη της Μεγάλης Ελλάδας

Ο Τάραντας, γνωστός στην αρχαιότητα ως Τάρας, ιδρύθηκε από τους Παρθενίες της Σπάρτης τον 8ο αιώνα π.Χ. και αποτέλεσε τη μοναδική αποικία των Σπαρτιατών. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Τάρας ήταν γιος του Ποσειδώνα και της νύμφης Σατυρίας, και ίδρυσε την πόλη αφού σώθηκε από ναυάγιο με τη βοήθεια δελφινιού. Η πόλη εξελίχθηκε σε ισχυρό εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο, με πλούσια ναυτική δύναμη και φιλοσοφική παράδοση. Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Τάραντα (MARTA) φιλοξενεί ευρήματα που τεκμηριώνουν την ιστορία της περιοχής από την Παλαιολιθική εποχή έως και τον Μεσαίωνα, με ιδιαίτερη έμφαση στα χρυσά κοσμήματα και τα ταφικά έθιμα της Μεγάλης Ελλάδας.

Η δομή και τα ευρήματα του ελληνιστικού τάφου στη Μαντούρια

Ο τάφος στη Μαντούρια αποτελείται από δύο χώρους: Έναν πρόδομο με κόκκινο επίχρισμα και λευκή ταινία στους τοίχους, και έναν κύριο θάλαμο με διακοσμημένο λίθινο υπέρθυρο. Η είσοδος ήταν σφραγισμένη με δίφυλλη λίθινη πόρτα, της οποίας βρέθηκαν θραύσματα. Στο εσωτερικό εντοπίστηκαν τέσσερις εσοχές στο δάπεδο, πιθανώς βάσεις για ξύλινο ταφικό κρεβάτι. Οι αρχαιολόγοι ανέσυραν αγγεία, λυχνάρια, αρωματοδοχεία και πιάτα, όλα χρονολογημένα στον 4ο αιώνα π.Χ., αποδεικνύοντας την πλούσια ταφική παράδοση των Μεσσαπίων.

Ίχνη αρχαίας λεηλασίας και ρωμαϊκή παρουσία στην περιοχή

Η ανασκαφή αποκάλυψε ότι ο τάφος είχε διαταραχθεί στην αρχαιότητα. Τρύπες στους τοίχους υποδηλώνουν προσπάθειες πρόσβασης σε γειτονικούς τάφους. Μέσω μιας τέτοιας οπής εντοπίστηκε δεύτερος τάφος, εξωτερικά σφραγισμένος αλλά εσωτερικά κενός, πιθανώς λεηλατημένος. Από το χώμα του δεύτερου τάφου ανακτήθηκε ένα ρωμαϊκό δηναρίο, δείχνοντας ότι η περιοχή συνέχισε να χρησιμοποιείται ή να επισκέπτεται και κατά τη ρωμαϊκή εποχή.

Η Μαντούρια ως οργανωμένη νεκρόπολη της ελληνιστικής περιόδου

Η ανακάλυψη του τάφου ακολουθεί ευρήματα από τα τέλη του 2024, όταν εντοπίστηκαν 11 λαξευτοί τάφοι στην ίδια περιοχή. Μαζί, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η Μαντούρια λειτουργούσε ως οργανωμένη νεκρόπολη κατά την ελληνιστική εποχή. Η πόλη, μέρος της Μεσσαπικής κουλτούρας, συνδύαζε τοπικές παραδόσεις με ελληνικές επιρροές, αποδεικνύοντας την πολιτισμική σύνθεση της νότιας Ιταλίας.

Πηγή : https://arkeonews.net/ /arxeion-politismou.gr

Κοιλάδα των Ναών – Ένα ταξίδι στην ελληνική ψυχή της Σικελίας

Ο ναός της Ομόνοιας,
απεικονίζεται και στο λογοτυπο της UNESCO

Πέρα από τις γνώριμες ακτές του Αιγαίου, εκεί που οι μνήμες της Ελλάδας απλώνονται σαν φύλλα ελιάς στο χάρτη του κόσμου, υψώνεται μια κοιλάδα γεμάτη σιωπή και μεγαλείο: η Κοιλάδα των Ναών. Δεν είναι απλώς τόπος, είναι χρόνος συμπυκνωμένος σε πέτρα, φως, και μύθο. Είναι ένας διάλογος ανάμεσα στους αιώνες, εκεί ο δωρικός ρυθμός μιλά με αυστηρότητα και χάρη, και τα κίονες γίνονται ποιητές του παρελθόντος.

Άποψη από τον ναό της Ήρας

Εδώ δεν περπατάς απλώς, αναπνέεις την ιστορία. Η σκόνη του δρόμου φυλάει τα βήματα φιλοσόφων και πολεμιστών. Ο ναός της Ομόνοιας στέκει αγέρωχος, σαν να ψιθυρίζει μηνύματα ενότητας σε έναν κόσμο που έχει ανάγκη από μνήμη. Ο Ηρακλής, η Ήρα, ο Δίας, οι Διόσκουροι – δεν είναι μορφές χαμένες στη λήθη, αλλά θεμέλια ενός πολιτισμού που επέλεξε να ζει για πάντα.

Άποψη απο τον ναό του Ηφαίστου

Και καθώς ο ήλιος βυθίζεται πίσω από το μαρμάρινο περίγραμμα των ναών, η Κοιλάδα μετατρέπεται σε σκηνή ονείρου, ένα θέατρο, εκεί που η Ελληνικότητα αναπνέει, όχι ως ανάμνηση, αλλά ως παλμός.

Η Κοιλάδα των Ναών στο Αγκριτζέντο αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά
μνημεία της Μεγάλης Ελλάδας. Ο Ακράγας, η αρχαία πόλη που φιλοξενεί τον αρχαιολογικό χώρο, ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. και γνώρισε άνθιση στον 5ο αιώνα π.Χ. Οι ναοί που σώζονται μέχρι σήμερα μαρτυρούν την υψηλή αισθητική, την πνευματικότητα και τη δύναμη του ελληνικού πολιτισμού.

Απομεινάρι από το ναό του Δία

Ένα αρχαιολογικό μεγαλείο στη Σικελία

Η Κοιλάδα των Ναών στο Αγκριτζέντο αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία της Μεγάλης Ελλάδας. Ο Ακράγας, η αρχαία πόλη που φιλοξενεί τον αρχαιολογικό χώρο, ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. και γνώρισε άνθιση στον 5ο αιώνα π.Χ. Οι ναοί που σώζονται μέχρι σήμερα μαρτυρούν την υψηλή αισθητική, την πνευματικότητα και τη δύναμη του ελληνικού πολιτισμού.Ο δωρικός ρυθμός κυριαρχεί, αποπνέοντας αυστηρότητα και δύναμη, ενώ η πέτρα των ναών συνομιλεί με τους αιώνες, αναπαριστώντας την ελληνική ταυτότητα σε ξένες γαίες.

Οπτική από τον αρχαιολογικό χώρο του ναού του Δία,
αποτυπώνεται ένας τελαμώνας από ψαμμίτη που
ήταν εντοιχισμένος στο ναό  

Αναπαράσταση του ναού του Δία 

Οι ναοί της Κοιλάδας των Ναών δημιουργήθηκαν σε διαφορετικές φάσεις της αρχαϊκής και κλασικής περιόδου της αρχαίας Ελλάδας. Ο ναός του Ηρακλή θεωρείται ο αρχαιότερος, χτισμένος στις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ., σηματοδοτώντας την απαρχή του θρησκευτικού μεγαλείου του Ακράγαντα. Ακολουθεί ο ναός του Δία Ολυμπίου, ο οποίος οικοδομήθηκε γύρω στο 480 π.Χ., μετά τη μάχη της Ημέρας. 

Νυχτερινή λήψη από τον ναό της Ομόνοιας

 Ο ναός της Ήρας, επίσης δωρικός, εξαστηλος, ανεγέρθηκε  στο ψηλότερο σημείο του λόφου, περίπου το 450 π.Χ. σε περίοπτη θέση με θέα τη θάλασσα, ενώ ο ναός της Ομόνοιας (γνωστός και ως Κονκόρντια), χρονολογείται στο 440 π.Χ. και είναι από τους καλύτερα διατηρημένους δωρικούς ναούς. Τέλος, οι Διόσκουροι απέκτησαν τον δικό τους ναό στον 5ο αιώνα π.Χ., που σήμερα εντυπωσιάζει με τους εμβληματικούς του κίονες, ακόμη κι αν σώζεται μόνο ένα τμήμα του. 

Τι συναντά ο επισκέπτης

Τμήμα  του ναού των Διόσκουρων

Ο ταξιδιώτης που βηματίζει στην Κοιλάδα των Ναών δεν είναι απλώς επισκέπτης—είναι μύστης μιας άλλης εποχής. Καθώς βαδίζει ανάμεσα στους ελαιώνες και τις σκιερές στοές της Ιστορίας, αφήνεται να τον αγγίξει η σιωπή που μιλά. Ο Ναός της Ομόνοιας ορθώνεται με επιβλητική ηρεμία, ένας δωρικός ψίθυρος αρμονίας, ενώ πιο ψηλά, ο ναός της Ήρας χαρίζει πανοραμικές ματιές στη σικελική γη και θάλασσα. 

O ναός του Ηρακλή ο οποίος λατρευόταν ως θεός

Ο ναός του Δία Ολυμπίου, ασύλληπτος σε μέγεθος, απλώνεται σαν ανάμνηση της ανθρώπινης φιλοδοξίας, με τις τεράστιες μορφές των τελαμώνων να στέκονται σαν φύλακες μιας τιτάνιας εποχής. Η φύση πλαισιώνει τα μνημεία σαν μητέρα-θεά, προσφέροντας δροσιά και άρωμα μέσα από τις ανεπαίσθητες κινήσεις των αμυγδαλιών. Και όταν ο ήλιος γέρνει πίσω από τους κίονες των Διοσκούρων, η εμπειρία μετατρέπεται σε τελετουργία· μια συνάντηση ψυχής με την αιωνιότητα.

Μακρινή λήψη από τον Ναό του Δία

Αρχαιολογικό Μουσείο του Ακράγαντα

Στην καρδιά της σικελικής γης, λίγα βήματα από την Κοιλάδα των Ναών, στέκει το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ακράγαντα—ένα καταφύγιο μνήμης και γνώσης. Το μουσείο φιλοξενεί περισσότερα από 5.000 ευρήματα που ανασύρθηκαν από τον αρχαιολογικό χώρο, προσφέροντας στον επισκέπτη μια βαθιά ματιά στην καθημερινότητα, τη θρησκεία και την τέχνη των αρχαίων Ακραγαντίνων. 

Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει ο αυθεντικός τελαμώνας από τον ναό του Δία Ολυμπίου, ένα γιγάντιο άγαλμα που κάποτε στήριζε το βάρος του ναού με τα υψωμένα του χέρια. Αγγεία, επιγραφές, γλυπτά και κοσμήματα συνθέτουν ένα παλίμψηστο πολιτισμού, ενώ η αρχιτεκτονική του μουσείου, χτισμένη πάνω σε αρχαίο μοναστήρι, ενώνει αρμονικά το παρελθόν με το παρόν.

Πηγές: https://www.guidaturisticaagrigento.it/, thebestitaly.eu, gr.dreamstime.com, https://www.lasiciliainrete.it/, https://www.wondersofsicily.com/, https://www.uncoveredsicily.com/

Ποια πόλη της Μεγάλης Ελλάδας έμεινε στην Ιστορία για τον πλούτο της;

Πολυάνθρωπη πόλη, αποτέλεσε το κέντρο  ενός δικτύου νέων αποικιών. Κυβέρνησε περισσότερες από τέσσερις φυλές και 25 πόλεις.

 Ονομαστή για τον πλούτο της ήταν η Σύβαρις, που ιδρύθηκε από Έλληνες αποίκους κοντά στον κόλπο του Τάραντα, μεταξύ των ποταμών Κράθι και Σύβαρη, στη σημερινή νότια Ιταλία. Οι κάτοικοι της πόλης έγιναν γνωστοί για τον ηδονισμό, τα πανηγύρια και τις υπερβολές τους σε τόσο μεγάλο βαθμό που η λέξη "Συβαριτισμός" έγινε συνώνυμο της πολυτέλειας και της εξωφρενικής απόλαυσης!

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος

Τα ιζήματα του ποταμού Κράθι σκέπασαν σταδιακά τα ερείπια της Συβάρεως και των Θουρίων (πόλης που έκτισαν τμηματικά οι αρχαίοι Αθηναίοι πάνω από την Σύβαρι). Ωστόσο, την βυθισμένη Σύβαρι ανακάλυψε ο αρχαιολόγος Ντόναλντ Φρίμαν Μπράουν (1908 - 2014), ύστερα από ανασκαφές που πραγματοποίησε στην περιοχή, κατά την δεκαετία του 1960. Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται σε ένα προάστιο της σύγχρονης πόλης Καζάνο αλλ' Ιόνιο, στην ιταλική επαρχία Κοζέντσα της Καλαβρίας.

Παλιότερες ανασκαφές προς αναζήτηση της αρχαίας Συβάρεως είχαν πραγματοποιηθεί στις αρχές του 19ου αιώνα, όμως δεν είχαν ανακαλύψει τίποτα το σημαντικό. 

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως πολλές ιδιωτικές οικίες, που δεν ήταν πολυτελείς και κατασκευάστηκαν με υλικά προερχόμενα από την περιοχή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν επίσης τα λατρευτικά αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στον τοπικό ναό της Αθηνάς. 

Σημειώνεται πως η θεά Αθηνά ήταν πολύ σημαντική για την Σύβαρι, παρότι η πόλη τιμούσε ως πολιούχο της την Ήρα. Η λατρεία της θεάς Ήρας ήταν πολύ διαδεδομένη στις δωρικές κοινότητες, μία εκ των οποίων ήταν και η Σύβαρις.   

Εκτός από τα αρχαιοελληνικά ευρήματα, στην περιοχή βρέθηκαν και ορισμένες ρωμαικές αρχαιότητες. Στις τελευταίες περιλαμβάνεται ένα αμφιθέατρο, λουτρά, καταστήματα αλλά και ένα σπίτι κάποιου επιφανούς πολίτη, το οποίο χρονολογείται στο πρώτο μισό του 1ου αιώνα μ.Χ..

Τα ερείπια του μεγάλου αμφιθεάτρου και τα λουτρά κτίστηκαν κατά την περίοδο βασιλείας του Ρωμαίου αυτοκράτορα Τραιανού (53-117 μ.Χ.). Στις εν λόγω αρχαιότητες διατηρούνται ορισμένα πολύ καλά διατηρημένα μωσαικά δαπέδου. 

Πρέπει να τονιστεί ότι πολλά από τα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στην αρχαία Σύβαρι εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της περιοχής.

Ιστορία

Η Σύβαρις ιδρύθηκε από Αχαιούς και Ίωνες αποίκους, το 720 π.Χ. Η εύφορη γη της περιοχής και το εκτεταμένο εμπόριο της πόλης με τις αποικίες της Μικράς Ασίας, την κατέστησαν μια από τις πλουσιότερες και ισχυρότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας.

Ο ιστορικός Διόδωρος ο Σικελιώτης περιγράφει ότι ήταν μια τεράστια και πλούσια πόλη χάρη στην γονιμότητα της γης και την ευκολία με την οποία δεχόταν μετανάστες. Τον 7ο και τον 6ο αιώνα ήταν η μεγαλύτερη πόλη στην ιταλική χερσόνησο με 100.000 κατοίκους.

Εξάλλου, ο γεωγράφος Στράβων γράφει ότι οι κάτοικοι στην κοιλάδα του ποταμού με το όνομα Κράθις, κυβερνούσαν πέντε φυλές και 25 υποτελείς πόλεις.

Η Σύβαρις επεκτάθηκε σημαντικά στην Τυρρηνική θάλασσα, ιδρύοντας τις αποικίες Ποσειδωνία, Λάος και Σκίδρος. Η Ποσειδωνία ιδρύθηκε γύρω στο 600 π.Χ. αλλά η εποχή που ιδρύθηκαν οι άλλες δύο πόλεις είναι άγνωστη.

Οι περιγραφές για τον πλούτο και την πολυτέλεια των κατοίκων της Συβάρεως περιγράφονται με αφθονία στην αρχαία λογοτεχνία.

Ο Ηρόδοτος γράφει μάλιστα ότι ένας Συβαρίτης, ο Σμινδυρίδης, ξεπερνούσε τους πάντες σε πλούτο και πολυτέλεια.

Το 476 π.Χ., η Σύβαρις υποτάχθηκε στον γειτονικό Κρότωνα, μετά από πολιορκία, ενώ οι προσπάθειες των Συβαριτών να ανακαταλάβουν την πόλη απέτυχαν.

Οι Συβαρίτες κάλεσαν σε βοήθεια τις Συρακούσες μαζί με νέους εποίκους που είχαν έρθει από την Αθήνα και άλλες πόλεις της Πελοποννήσου (446 π.Χ.).

Σύντομα, οι Συβαρίτες ήρθαν σε σύγκρουση με τους νέους εποίκους και εκδιώχθηκαν οριστικά (445 π.Χ.). Οι νέοι έποικοι από την Αθήνα ίδρυσαν στην θέση της Συβάρεως την πόλη Θούριοι (444 π.Χ.), ενώ οι εναπομείναντες Συβαρίτες ίδρυσαν την πόλης Σύβαρις επί του Τράεις.

Πηγές

Ηροδότου Ιστορίαι, Βιβλίο Ε΄ (Τερψιχόρη)

Ηροδότου Ιστορίαι, Βιβλίο ΣΤ΄ (Ερατώ)

https://www.italythisway.com/places/sybaris.php

Δρ. Μιχάλη Πετρόπουλου, «Η Ελληνική ανασκαφή στη Σύβαρη της Κάτω Ιταλίας»

Kleibrink, Marianne (2001). "The Search for Sybaris: An Evaluation of Historical and Archaeological Evidence"

Rainey, Froehlich. "The Search for Sybaris" in Expedition Magazine (Journal of the University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology), 1969.

Ποιό ιερό συνδέει την αρχαία ελληνική πόλη Άκραι της Μεγάλης Ελλάδας ;;;

Στις σημαντικές αρχαίες αποικίες της Μεγάλης Ελλάδας συγκαταλέγεται η πόλη Άκραι, που ιδρύθηκε στη Σικελία από κατοίκους των Συρακουσών. Από τον 19ο αιώνα έως και σήμερα, η αρχαιολογική σκαπάνη είναι δραστήρια στην περιοχή, με πολλά αριστουργήματα να αποκαλύπτονται.

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Αρχικές ανασκαφές

Οι Άκραι ταυτίζονται με την σημερινή ιταλική περιοχή Παλάτσολο Ακρέιντε. Ένας από τους πρώτους που αναγνώρισε την χαμένη πόλη ήταν ο Σικελός μοναχός Τομάσο Φατσέλο (1498 - 1570), ενώ οι πρώτες ανασκαφές έγιναν στις αρχές του 19ου αιώνα από τον βαρόνο Γκαμπριέλε Γιουντίκα. Ο βαρόνος περιέγραψε τα ευρήματά του στο βιβλίο Le antichità di Acre (Οι Αρχαιότητες της πόλης Άκραι), το οποίο εκδόθηκε το 1819.  Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι Άκραι ανασκάφτηκαν από τον πατέρα της σικελικής αρχαιολογίας, Πάολο Όρσι, ενώ τις ανασκαφές συνέχισαν άλλοι Ιταλοί αρχαιολόγοι, από την δεκαετία του 1950 έως την δεκαετία του 1990.

Αρχαιολογικός χώρος

Οι ανασκαφές στις Άκραι της αρχαϊκής περιόδου αποκάλυψαν ένα σχετικά μικρό θέατρο, που όμως ανακατασκευάστηκε εξαιρετικά. Επίσης υπάρχουν δύο λατομεία που χρησιμοποιήθηκαν ως κατακόμβες Χριστιανών και κατοικίες κατά την ύστερη Αρχαιότητα.

Στην πεδινή περιοχή πάνω από το ένα λατομείο βρέθηκαν τα θεμέλια ενός ναού της Αφροδίτης (Αφροδίσιον), ο οποίος κατασκευάστηκε στα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ..

Παράλληλα, στο δυτικό άκρο του αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται το Βουλευτήριον, όπου συνεδρίαζε το συμβούλιο της πόλης. Ανατολικά του τοπικού λόφου βρίσκονται αρχαίοι ναοί αφιερωμένοι στον κόσμο των νεκρών.

 

Κοντά στις Άκραι βρίσκεται επίσης, λαξευμένο σε βράχο, το άγαλμα της προερχόμενης από την Μικρά Ασία θεάς Κυβέλης ή Μεγάλης Μητέρας (Magna Mater), όπως την αποκαλούσαν οι Ρωμαίοι. Πιστεύεται ότι η περιοχή ήταν το βασικό κέντρο λατρείας,της Κυβέλης σε ολόκληρη την Σικελία.  Το ιερό της θεάς Κυβέλης χρονολογείται στον 4ο ή 3ο αιώνα π.Χ..

Οι περισσότερες έρευνες που έγιναν στις Άκραι τον 20ο αιώνα έφεραν στο φως δημόσια οικοδομήματα.

Σήμερα, οι αρχαιολόγοι αποκαλύπτουν το μέρος της πόλης όπου βρίσκονταν οι ιδιωτικές κατοικίες, εστιάζοντας στην καθημερινή ζωή των κατοίκων της αρχαίας ελληνικής αποικίας.

Ελληνικές αλλά και ρωμαϊκές οικίες ανακαλύφθηκαν πρόσφατα από την πολωνική αρχαιολογική αποστολή του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, με επικεφαλής την καθηγήτρια αρχαιολογίας Ρωξάνα Τσοβάνιετς. Την περίοδο 2010 - 2017, οι Πολωνοί αρχαιολόγοι βρήκαν ακόμη πολλά αρχαία νομίσματα, αλλά και διαφορετικούς τύπους κεραμικών, γυάλινων, μεταλλικών και λίθινων αρχαίων αντικειμένων.   

Ιστορία

Οι Άκραι ιδρύθηκαν στη νήσο της Σικελίας το 664 π.Χ. από την κορινθιακή αποικία των Συρακουσών. Οι Συρακούσιοι είχαν σκοπό με τις αποικίες τους, Άκραι, Καμάρινα και Κασμένες, να περιορίσουν τις επεκτατικές βλέψεις των ανταγωνιστών τους στην επίσης αρχαία ελληνική αποικία Γέλα.

Κατά πάσα πιθανότητα, οι Άκραι δεν υπήρξαν πολύ μεγάλη πόλη όπως η Καμάρινα, αλλά ήταν περισσότερο ένα παραμεθόριο οχυρό. Ο Θουκυδίδης αναφέρει στην Ιστορία του

Πελοποννησιακού Πολέμου, Βιβλίον ΣΤ΄, ότι  «... αι Άκραι και αι Κασμέναι απωκίσθησαν υπό των Συρακουσίων, αι Άκραι εβδομήντα έτη μετά την ίδρυσιν των Συρακουσών, αι Κασμέναι είκοσι περίπου έτη μετά τας Άκρας. Η Καμάρινα απωκίσθη το πρώτον υπό των Συρακουσίων, ακριβώς σχεδόν εκατόν τριάντα πέντε έτη μετά την ίδρυσιν των Συρακουσών...».

Αν και πιστή στις Συρακούσες, η πόλη Άκραι είχε την δική της πολιτική ζωή, απολαμβάνοντας διοικητική και στρατιωτική αυτονομία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο στρατός της πολέμησε, κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, με την δύναμη εισβολής του Αθηναίου στρατηγού Νικία το 421 π.Χ., συμβάλλοντας στην ήττα του τελευταίου. 

Κτισμένη στην κορυφή ενός λόφου, οι Άκραι άντεχαν στις εχθρικές επιθέσεις, ενώ ήταν ιδανικό σημείο για παρατήρηση της ευρύτερης περιοχής. Μάλιστα, ο Δίων, τύραννος των Συρακουσών, κατά την πορεία του στις Συρακούσες, σταμάτησε για λίγο στις Άκραι.

Αργότερα, οι Άκραι περιήλθαν στην κατοχή του Ιέρωνα, βασιλιά των Συρακουσών (270 - 215 π.Χ.), και σε αυτή την περίοδο γνώρισαν  την μεγαλύτερη ευημερία. 

Το 211 π.Χ., μετά την κατάκτηση των Συρακουσών από τους Ρωμαίους, περιήλθε στην κατοχή του ρωμαϊκού στρατού και ονομάστηκε Acre στα λατινικά. Η πόλη συνέχισε να υφίσταται και στην πρώιμη βυζαντινή περίοδο.

Πηγές

Valerio M. Manfredi, Οι Έλληνες της Δύσης, Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη ΑΒΕ, 1997, σελ. 165-166

Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου (μετάφραση Ελευθερίου Βενιζέλου), Βιβλίον ΣΤ'

https://www.sicily-visitor.com/places/akrai.php