Μεξικό: Νέα συμμαχία για την προστασία των υποβρύχιων αρχαιολογικών θησαυρών

 

Το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού (INAH) και το Ερευνητικό Κέντρο Υδροφορέων Κιντάνα Ρόο (CINDAQ) προχωρούν σε μια νέα θεσμική συνεργασία που ενισχύει τη μελέτη, τεκμηρίωση και προστασία των υποβρύχιων αρχαιολογικών χώρων της χώρας. Η συμφωνία μετατρέπει περισσότερα από 20χρόνια κοινής έρευνας σε μια επίσημη συμμαχία με διεθνή αναγνώριση.

Μια συνεργασία που γεννήθηκε μέσα στο πεδίο

Η σχέση των δύο οργανισμών έχει χτιστεί μέσα από κοινές αποστολές, εξερεύνηση σπηλαίων και συστηματική ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Ο Ρομπέρτο Χούνκο Σάντσες, επικεφαλής του Τμήματος Υποβρύχιας Αρχαιολογίας του INAH, τονίζει ότι η συμφωνία αναγνωρίζει μια συνεργασία βασισμένη στην εμπιστοσύνη και στην επιστημονική συνέπεια.Το CINDAQ έχει καταστήσει προσβάσιμα στους ερευνητές μερικά από τα πιο απαιτητικά υποβρύχια περιβάλλοντα του Μεξικού, προσφέροντας εξειδίκευση στην κατάδυση σπηλαίων, στη φωτογραμμετρία, στη χαρτογράφηση και στη διαχείριση δεδομένων.

Η Γιουκατάν ως φυσικό αρχείο χιλιάδων ετών

Η Χερσόνησος Γιουκατάν, με το εκτεταμένο δίκτυο σπηλαίων, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα φυσικά αρχεία προϊστορικών και ιστορικών δεδομένων. Η συνεργασία INAH–CINDAQ έχει επιτρέψει την είσοδο σε χώρους που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν απροσπέλαστοι.

Έργα όπως το Hoyo Negro στο Τουλούμ έχουν αποκτήσει διεθνή αναγνώριση, με το πρόγραμμα να λαμβάνει διάκριση Best Practices από την UNESCO το 2023.

Ψηφιακή τεκμηρίωση και νέες τεχνολογίες

Η συνεργασία επεκτείνεται και σε χερσαίους αρχαιολογικούς χώρους όπως το Τσιτσέν Ιτζά και το Εκ Μπαλάμ, όπου έχουν παραχθεί αεροφωτογραφικές χαρτογραφήσεις, φωτογραμμετρικά μοντέλα και πανοραμικές απεικονίσεις. Με τη νέα συμφωνία, η τεκμηρίωση μπορεί να επεκταθεί σε LiDAR, συντήρηση αντικειμένων, ανταλλαγή δεδομένων και εικονική πρόσβαση.

Ο Υποβρύχιος Αρχαιολογικός Άτλας

Η συμφωνία αναμένεται να ενισχύσει τον Υποβρύχιο Αρχαιολογικό Άτλαντα των Σενότε και Πλημμυρισμένων Σπηλαίων, ένα έργο που επιδιώκει να καταγράψει συστηματικά τους υποβρύχιους αρχαιολογικούς πόρους της χώρας.

Τιμή στην Πιλάρ Λούνα

Η ανακοίνωση τιμά την παρακαταθήκη της Πιλάρ Λούνα Ερεγκερένα, πρωτοπόρου της υποβρύχιας αρχαιολογίας στο Μεξικό, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στη συνεργασία με έμπειρους δύτες και στη θεμελίωση της σχέσης INAH–CINDAQ.

Μια νέα εποχή για την υποβρύχια αρχαιολογία

Με την επίσημη θεσμοθέτηση της συνεργασίας, INAH και CINDAQ επιδιώκουν να προσφέρουν στους ερευνητές ένα ισχυρότερο πλαίσιο για την εξερεύνηση των πιο δυσπρόσιτων αρχαιολογικών τοπίων του Μεξικού — χώρων όπου η επιστήμη συναντά την κατάδυση, την τεχνολογία και την εξερεύνηση.

πηγη:artdaily.com

Ανέγγιχτο ναυάγιο 2.500 ετών στο Ιόνιο αποκαλύπτει τα μυστικά του αρχαίου θαλάσσιου εμπορίου

Ένα ανέγγιχτο ναυάγιο φέρνει στο φως τη Μεσόγειο των αρχαίων εμπόρων...Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στα νερά του Ιονίου Πελάγους, κοντά στις ακτές της Κάτω Ιταλίας, αποκαλύπτει νέα στοιχεία για το θαλάσσιο εμπόριο της αρχαιότητας. Στα ανοικτά του Μοναστεράτσε, στην επαρχία του Ρέτζιο Καλάμπρια, εντοπίστηκε ένα ανέγγιχτο ναυάγιο που χρονολογείται μεταξύ 5ου και 4ου αιώνα π.Χ., διατηρώντας στο εσωτερικό του περισσότερους από 300 αμφορείς. Το εύρημα, που χαρακτηρίζεται ήδη ως «θησαυρός της Μεγάλης Ελλάδας», προσφέρει μια σπάνια ματιά στις εμπορικές ροές της Μεσογείου.

Άμεση κινητοποίηση των ιταλικών αρχών

Το ιταλικό Υπουργείο Πολιτισμού ενεργοποίησε άμεσα σχέδιο διάσωσης, καθώς το ναυάγιο απειλείται από την αλιεία με τράτα. Η ανακάλυψη έγινε το 2023 στο πλαίσιο προληπτικών αρχαιολογικών ερευνών για την εγκατάσταση υπεράκτιου αιολικού πάρκου. Η τεχνική έκθεση που προέκυψε από τις πρώτες αυτοψίες υποβλήθηκε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων του Ρέτζιο Καλάμπρια και του Βίμπο Βαλέντια, η οποία άρχισε τις διαδικασίες προστασίας σε συνεργασία με τις ειδικές μονάδες των Καραμπινιέρων.

Φως στους εμπορικούς δρόμους και τα κρασιά της Μεγάλης Ελλάδας

Οι αμφορείς του φορτίου, όλοι της ίδιας περιόδου, αναμένεται να προσφέρουν κρίσιμα στοιχεία για την παραγωγή και διανομή οίνου στη Μεγάλη Ελλάδα. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι τα σχήματα των αγγείων παραπέμπουν σε εργαστήρια της ιωνικής ακτής και της Σικελίας, επιβεβαιώνοντας την έντονη εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας.

Τεχνολογίες αιχμής για την αποτύπωση του ναυαγίου

Για τον εντοπισμό και τη μελέτη του ναυαγίου χρησιμοποιήθηκαν προηγμένες τεχνολογίες αποτύπωσης του βυθού, φωτογραμμετρικά μοντέλα υψηλής ανάλυσης και μορφολογική χαρτογράφηση. Η διεπιστημονική ομάδα περιλαμβάνει ενάλιους αρχαιολόγους, γεωλόγους, φυσικούς, χημικούς και θαλάσσιους βιολόγους, ενώ το έργο συντονίζεται από την αρχιτέκτονα Roberta Filocamo και την ενάλια αρχαιολόγο Alessandra Ghelli.

Δύο συγκεντρώσεις αμφορέων – Οι πληγές της τράτας

Οι έρευνες αποκάλυψαν δύο ξεχωριστές συγκεντρώσεις αμφορέων σε απόσταση δέκα μέτρων, γεγονός που αποδίδεται σε ανθρώπινες παρεμβάσεις από αλιευτικά εργαλεία. Η αλλοίωση της αρχικής διάταξης οδήγησε τις αρχές να επιλέξουν την πλήρη ανάσυρση του φορτίου, παρά την προτίμηση της UNESCO για διατήρηση in situ.

Ανάσυρση, συντήρηση και ανάδειξη

Το Υπουργείο Πολιτισμού της Ιταλίας χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου το έργο, το οποίο περιλαμβάνει την ανάσυρση, συντήρηση και μελλοντική έκθεση των ευρημάτων. Στην επιχειρησιακή ομάδα συμμετέχουν ειδικοί όπως οι ενάλιοι αρχαιολόγοι Laura Sanna και Francesco Tiboni, καθώς και συντηρητές με εμπειρία σε υλικά που έχουν παραμείνει επί αιώνες στον βυθό.

Ένα ναυάγιο που αλλάζει την ιστορία της Μεσογείου

Οι αναλύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη θα καθορίσουν την κατάσταση διατήρησης των υλικών και τα επόμενα βήματα της ανάσυρσης. Το ναυάγιο υπόσχεται να φωτίσει κρίσιμες πτυχές του εμπορίου οίνου, της ναυσιπλοΐας και της οικονομίας της Μεγάλης Ελλάδας, προσφέροντας ένα σπάνιο παράθυρο στον κόσμο των αρχαίων θαλασσοπόρων.

  πηγές: https://archaeologymag.com/

https://www.finestresullarte.info/

Αρχίζει υποβρύχια ανασκαφή στη βυθισμένη πόλη των Κεγχρεών

 

Μια σημαντική αρχαιολογική αποστολή ξεκινά φέτος το καλοκαίρι στις Κεγχρεές, το ανατολικό λιμάνι της αρχαίας Κορίνθου, που βρίσκεται βυθισμένο εδώ και 1.600 χρόνια. Ο Dan Davis, αναπληρωτής καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο Luther College, θα ηγηθεί της υποβρύχιας έρευνας, συντονίζοντας μια μεγάλη διεθνή ομάδα φοιτητών και ειδικών.

ΠΗΓΉ: https://enjoycorinthia.gr/

Το αρχαίο λιμάνι των Κεγχρεών (Kenchreai) βρισκόταν στο σημείο που σήμερα βρίσκεται ο παραθαλάσσιος οικισμός Κεχριές, στην Κορινθία, στην ανατολική ακτή του Σαρωνικού κόλπου. Σύμφωνα με τις πηγές: Απέχει 8 χλμ. από τη σύγχρονη Κόρινθο. Βρίσκεται 4 χλμ. νοτιοδυτικά από την Ισθμία. Αποτελούσε το ανατολικό λιμάνι της αρχαίας Κορίνθου, ενώ το Λέχαιο ήταν το δυτικό λιμάνι της πόλης. 

Υποβρύχια ανασκαφή σε μια βυθισμένη πόλη

Οι Κεγχρεές, το ανατολικό θαλάσσιο πέρασμα της Κορίνθου, υπήρξαν για αιώνες ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά λιμάνια της ρωμαϊκής Μεσογείου. Το Kenchreai Coastal and Marine Survey αποτελεί τριετή ερευνητική καμπάνια που εξερευνά το βυθισμένο λιμάνι, το οποίο καταποντίστηκε γύρω στο 370 μ.Χ. από έναν ισχυρό σεισμό.

Σύμφωνα με τον Davis, «ολόκληρα κτίρια, μόλοι και υποδομές ενός λειτουργικού ρωμαϊκού λιμανιού βρίσκονται ανέπαφα κάτω από την επιφάνεια εδώ και αιώνες». Ο Davis θα υπηρετήσει ως υποβρύχιος διευθυντής πεδίου, μαζί με τον Joseph Rife, αναπληρωτή καθηγητή Κλασικών και Μεσογειακών Σπουδών στο Vanderbilt University.

Συμμετοχή φοιτητών από έξι αμερικανικά πανεπιστήμια

Έξι φοιτητές του Luther College θα συμμετάσχουν στο τετράβδομο πρόγραμμα (22 Μαΐου – 21 Ιουνίου 2026), μαζί με 50 ακόμη φοιτητές από έξι αμερικανικά πανεπιστήμια. Οι συμμετέχοντες θα εκπαιδευτούν σε ανασκαφικές τεχνικές, υποβρύχια φωτογραμμετρία, χρήση σόναρ και μαγνητομέτρου, τεκμηρίωση και ανάλυση ευρημάτων, χρήση drone και GIS, σχεδιασμό αποστολών με αυτόνομα υποβρύχια οχήματα (AUV). Η φοιτήτρια Lauren Conner‑Dieter δήλωσε ότι η συμμετοχή της «θα αποτελέσει ιδανική ευκαιρία για πραγματική εμπειρία πεδίου και ένα σημαντικό ξεκίνημα για την αρχαιολογική της πορεία».

Στόχος: πλήρης χαρτογράφηση και 3D αναπαράσταση του λιμανιού

Η υποβρύχια ομάδα θα πραγματοποιήσει πλήρη χαρτογράφηση του χώρου πριν την ανασκαφή, ενώ η χερσαία ομάδα θα χρησιμοποιήσει drone LIDAR και γεωραντάρ για τον εντοπισμό θαμμένων δομών. Όλα τα δεδομένα θα συνδυαστούν για τη δημιουργία τρισδιάστατου μοντέλου του αρχαίου λιμανιού, το οποίο θα επιτρέψει στους ερευνητές να μελετήσουν την πόλη ακόμη και μετά το τέλος της περιόδου πεδίου.

Ένα λιμάνι με ιστορία χιλιετιών

Οι Κεγχρεές υπήρξαν το ανατολικό πέρασμα της Κορίνθου, μιας από τις ισχυρότερες πόλεις της αρχαιότητας. Πλοία από την Αίγυπτο, τη Μικρά Ασία και την Κύπρο έφταναν στο λιμάνι, ξεφορτώνοντας εμπορεύματα στις αποθήκες της προκυμαίας.

Η πόλη ιδρύθηκε από βετεράνους των λεγεώνων του Ιουλίου Καίσαρα και για αιώνες αποτέλεσε διεθνές εμπορικό κέντρο. Ο σεισμός του 4ου αιώνα μ.Χ. βύθισε ταυτόχρονα μόλους, αποθήκες, ναούς και δημόσια κτίρια, τα οποία παραμένουν εξαιρετικά καλά διατηρημένα.

Πηγή: https://www.corinth-museum.gr

Επίσημη αναγνώριση και θεσμική υποστήριξη

Το πρόγραμμα λειτουργεί με άδεια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και έχει αναγνωριστεί ως επίσημο Explorers Club Flag Project από το Explorers Club, του οποίου ο Davis είναι μέλος. Ο Davis, μέλος του Luther College από το 2011, κατέχει την έδρα Orlando W. Qualley και διευθύνει το πρόγραμμα Classical Studies του τμήματος Ιστορίας.