Κατατέθηκε αίτηση ακύρωσης για την εγκατάσταση Ραντάρ στην Παπούρα

Η Επιτροπή Πολιτών για την Προστασία της Παπούρας κατέθεσε αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της απόφασης του Υπουργείου Πολιτισμού, με την οποία εγκρίθηκε η εγκατάσταση ραντάρ στον λόφο της Παπούρας. Πρόκειται για έναν χώρο ιδιαίτερης αρχαιολογικής, περιβαλλοντικής και πολιτιστικής σημασίας, του οποίου η αλλοίωση προκαλεί έντονες αντιδράσεις.

Στην αίτηση επισημαίνεται ότι η απόφαση παραβιάζει βασικές αρχές της αρχαιολογικής νομοθεσίας και δεν ευθυγραμμίζεται με τις προβλέψεις για την πρόληψη και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Επιτροπή τονίζει ότι η εγκατάσταση του ραντάρ προωθείται χωρίς κοινωνική συναίνεση, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς σεβασμό στην ιστορική ταυτότητα του τόπου.

Η προσφυγή στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο αποτελεί το πρώτο σημαντικό νομικό βήμα για την αναχαίτιση ενός έργου που, σύμφωνα με τους κατοίκους και τους υποστηρικτές της πρωτοβουλίας, απειλεί να μετατρέψει την Παπούρα σε πεδίο αυθαιρεσίας. Ο αγώνας για τη διατήρηση του χαρακτήρα του βουνού συνεχίζεται τόσο σε θεσμικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, με στόχο την αποτροπή κάθε παρέμβασης που θα υποβαθμίσει την πολιτιστική και φυσική του αξία.

Η μελέτη για το ραντάρ νέου αεροδρομίου Κρήτης και οι ανιδράσεις για το μνημείο του λόφου Παπούρα

Έντονες ήταν οι αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας και της αυτοδιοίκησης σχετικά με την επιλογή της θέσης εγκατάστασης του ραντάρ του νέου αεροδρομίου, λόγω της εγγύτητας με το αρχαιολογικό μνημείο στον λόφο Παπούρα. Η μελέτη που παρουσιάστηκε σε σύσκεψη παορυσία της ηγεσίας  του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αποσκοπεί στην τεχνική τεκμηρίωση της επιλογής, με στόχο την προστασία του μνημείου και την ελαχιστοποίηση της αισθητικής και περιβαλλοντικής όχλησης.

Έντονη ήταν η παορυσία  του κόσμου σε συγκέντρωση διμαρτυρίας στην πλατεία Ελευθερίας. Παρουσία του δημάρχου και  φορέων, τονίστηκε η αντίθεση της τοπικής κοινωνίας στην τοποθέτηση του  ραντάρ σκοντά στο μνημείο. Η δημοτική αρχή κατέθεσε τη δική της πρόταση και υπενθύμισε ότι μια σημαντική διεθνής αναγνώριση έρχεται για την Ελλάδα στις 30 Οκτωβρίου, καθώς η αρχαιολογική αποκάλυψη του μνημείου στον λόφο Παπούρα τιμάται με το International Archaeological Discovery Award “Khaled al-Asaad” 2025. Το βραβείο φέρει το όνομα του Σύριου αρχαιολόγου που θυσιάστηκε για να προστατεύσει την πολιτιστική κληρονομιά της πατρίδας του.

Η Ελλάδα τιμάται για την αποκάλυψη στον λόφο Παπούρα

Η ανασκαφή στον λόφο Παπούρα, που έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία, αναγνωρίζεται πλέον ως μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της χρονιάς σε παγκόσμιο επίπεδο. Το βραβείο “Khaled al-Asaad” απονέμεται κάθε χρόνο σε ανασκαφές που φέρνουν στο φως μνημεία εξαιρετικής ιστορικής και πολιτιστικής αξίας, και η ελληνική συμμετοχή ξεχώρισε για την επιστημονική της τεκμηρίωση και τη σημασία του ευρήματος.

Παρουσίαση της ταυτότητας του μνημείου στην Αθήνα

Στις 12 Οκτωβρίου, στις 12 το μεσημέρι, στον κινηματογράφο Cinobo Όπερα στην Αθήνα, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων διοργανώνει εκδήλωση για την επίσημη παρουσίαση της ταυτότητας του μνημείου. Την παρουσίαση θα κάνει η υπεύθυνη της ανασκαφής από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου, αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία για την ιστορική και αρχιτεκτονική σημασία του χώρου.

Ανάγκη για άμεση προστασία και ανάδειξη του μνημείου

Παρά τη διεθνή αναγνώριση, η αρχαιολογική έρευνα στον λόφο Παπούρα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και απαιτεί άμεση ενίσχυση. Οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη να προχωρήσει τάχιστα το έργο της στερέωσης και προστασίας του μνημείου, ώστε να αποφευχθεί η κατάρρευσή του. Στόχος είναι η πλήρης ανάδειξή του και η μετατροπή του σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο, που θα ενισχύσει την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής και θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αρχαιολογική έρευνα στην Κρήτη.

Ακριβής χωροθέτηση και τεχνικά χαρακτηριστικά του ραντάρ

Σύμφωνα με τη μελέτη, το ραντάρ θα τοποθετηθεί σε σημείο του λόφου Παπούρα που έχει ήδη εγκριθεί από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, με σαφή δέσμευση ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω επέμβαση στον λόφο πέραν της απολύτως απαραίτητης. Το ύψος του ραντάρ θα φτάνει τα 30 μέτρα, ώστε να υπερβαίνει το ανάγλυφο του λόφου και να εξασφαλίζει την απαιτούμενη εμβέλεια λειτουργίας. Η βάση του κώνου του ραντάρ θα βρίσκεται δέκα μέτρα πάνω από το μνημείο, διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξει σκίαση ή περιορισμός στην επισκεψιμότητα του αρχαιολογικού χώρου.

Απόσταση ασφαλείας και επισκεψιμότητα του μνημείου

Η μελέτη  όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο προβλέπει ότι η εγκατάσταση του ραντάρ θα γίνει σε απόσταση περίπου 100 μέτρων από το μνημείο, απόσταση που θεωρείται ασφαλής τόσο για την προστασία του αρχαιολογικού χώρου όσο και για την απρόσκοπτη λειτουργία του συστήματος. Το μνημείο θα παραμείνει πλήρως επισκέψιμο, χωρίς περιορισμούς πρόσβασης, ενώ η αισθητική παρέμβαση στον λόφο θα είναι η ελάχιστη δυνατή.

Προσαρμογές βάσει αρχαιολογικών και περιβαλλοντικών απαιτήσεων

Η μελέτη ενσωματώνει τις παρατηρήσεις και απαιτήσεις της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, με στόχο την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Έχουν γίνει τεχνικές προσαρμογές ώστε η εγκατάσταση να μην αλλοιώνει τον χαρακτήρα του λόφου Παπούρα, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ως μοναδικός από τους μελετητές της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Παράλληλα, η επιλογή της θέσης έγινε με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων και την επιχειρησιακή λειτουργία του νέου αεροδρομίου.

Επόμενα βήματα και τεχνικός διάλογος με την τοπική αυτοδιοίκηση

Η μελέτη θα αποτελέσει αντικείμενο τεχνικής συζήτησης στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με τη συμμετοχή του δημάρχου Μινώα Πεδιάδας, του Περιφερειάρχη Κρήτης, του Προέδρου της ΠΕΔ Κρήτης και του Προέδρου του ΤΕΕ/ΤΑΚ. Στόχος της συνάντησης είναι η παρουσίαση των τεχνικών δεδομένων και η διασφάλιση ότι η επιλογή της θέσης του ραντάρ βασίζεται αποκλειστικά σε επιστημονικά και λειτουργικά κριτήρια, χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις.

πηγές: https://www.haniotika-nea.gr/

 https://ypodomes.com/

 https://www.facebook.com/groups/SAVEPAOURA

Και οι Έκτακτοι Αρχαιολόγοι κατά της εγκατάστασης ραντάρ δίπλα στο Μινωικό μνημείο του λόφου Παπούρα

Τη νύχτα της 9ης Ιουλίου 2025, στη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), ο Σύλλογος Έκτακτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ) πήρε θέση με αιχμηρό λόγο για την τύχη του μινωικού κτηρίου στον λόφο Παπούρα Καστελίου. Η τοποθέτηση τους άρχισε με το ερώτημα-προβοκάτσια: «Θα επιτρέπατε κεραία κινητής τηλεφωνίας στην Ακρόπολη ή στον λόφο του Φιλοπάππου;», αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα της υπό συζήτηση πρότασης.

Ανεπαρκής τεκμηρίωση και παραβίαση αρχαιολογικής δεοντολογίας

Ο ΣΕΚΑ απαρίθμησε τα αυτονόητα δεδομένα που, σύμφωνα με την εκτίμησή του, καθιστούσαν αδιανόητη οποιαδήποτε εγκατάσταση ραντάρ δίπλα στο μνημείο: η ανασκαφή του κτηρίου δεν έχει ολοκληρωθεί, ο υπόλοιπος λόφος δεν έχει διερευνηθεί πλήρως και η μελέτη που κατατέθηκε χαρακτηρίζεται πρόχειρη και ελλιπής. Παρ’ όλα αυτά, το ΚΑΣ προχώρησε σε συζήτηση και έκρινε το αίτημα υπέρ της εγκατάστασης, προκαλώντας την αντίδραση τόσο των αρχαιολόγων όσο και του ευρύτερου πολιτιστικού κόσμου.

Σύγκρουση στο Συμβούλιο – Αντιδράσεις και διαφάνεια

Το κλίμα στη συνεδρίαση πυροδοτήθηκε όταν ο ΣΕΚΑ προανήγγειλε ότι θα δημοσιοποιήσει τα ονόματα των μελών του ΚΑΣ που θα υπερψήφιζαν την προμελέτη. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Γενικού Γραμματέα, κ. Διδασκάλου, ο οποίος θεώρησε ότι τα μέλη απειλούνται, παρά το ότι οι ψήφοι τους δεν είναι μυστικές. Η απόφαση να τεθεί ο ΣΕΚΑ εκτός σύνδεσης δεν εμπόδισε τη δημοσιοποίηση των ψηφισάντων την επόμενη μέρα από την Εφημερίδα των Συντακτών.

Απόφαση που κλονίζει τον ρόλο του ΥΠΠΟ

Η τελική απόφαση του ΚΑΣ, σύμφωνα με τον ΣΕΚΑ, συνιστά πλήγμα για την αποστολή του Υπουργείου Πολιτισμού στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Δεν εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις, ενώ αγνοήθηκε η αρνητική εισήγηση της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου (ΕΦΑΗ). Η στάση των μελών του ΚΑΣ θεωρείται από τον ΣΕΚΑ όχι μόνο πολιτικά προσδιορισμένη αλλά και νομικά και ηθικά αδικαιολόγητη, καταγγέλλοντας παραβίαση της αρχαιολογικής νομοθεσίας και του συνταγματικού πλαισίου.

Συλλογική ευθύνη και συνέχιση του αγώνα

Ο ΣΕΚΑ δηλώνει ξεκάθαρα πως η απόφαση ήταν προειλημμένη και ότι το ΚΑΣ θα συνεχίσει να λειτουργεί με τα ίδια κριτήρια. Όμως η αντίσταση δεν σταματά: οι αρχαιολόγοι, οι πολίτες και οι θεσμικοί υπερασπιστές της πολιτιστικής κληρονομιάς θα συνεχίσουν να αγωνίζονται ενάντια στην εργαλειοποίηση των μνημείων και την υποταγή τους σε στρατηγικά ή οικονομικά συμφέροντα. Για τον λόφο Παπούρα και κάθε τόπο που φέρει μνήμη, η επιστημονική συνείδηση δεν σιωπά.