Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

Αξός – Στο ΚΑΣ το πενταετές πρόγραμμα συστηματικών ανασκαφών




Στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) βρίσκεται πλέον το αίτημα για την έγκριση του πενταετούς προγράμματος συστηματικών ανασκαφών στην Αξό, ένα έργο που η τοπική κοινωνία διεκδικεί εδώ και χρόνια. Η γνωμοδότηση του ΚΑΣ θα καθορίσει αν θα εκδοθεί η σχετική υπουργική απόφαση, ώστε οι ανασκαφές να αρχίζουν επίσημα.


ΠΗΓΗ: https://data.gov.gr/en/dataset/apd-kritis-harv2-__-9

Η διαδικασία έχει ήδη λάβει σημαντική ώθηση: τον Σεπτέμβριο του 2025, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου, σε συνεργασία με τον Δήμο Μυλοποτάμου και την τοπική κοινότητα, κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση στον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη. Ο τελευταίος ενέκρινε τη χρηματοδότηση, δεσμεύοντας 260.000 ευρώ για την έναρξη των ανασκαφών σε δύο θέσεις του αρχαιολογικού χώρου.

ΠΗΓΗ: https://www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr

Για την Αξό, ένα χωριό με τεράστια ιστορική και αρχαιολογική βαρύτητα που παραμένει ωστόσο στην αφάνεια, η εξέλιξη αυτή θεωρείται καθοριστική. Οι κάτοικοι αναμένουν την ουσιαστική ανάδειξη του τόπου τους και την ένταξή του στον χάρτη των σημαντικών αρχαιολογικών τοπόσημων της Κρήτης.


Ημερίδα «Γνωρίζοντας την Αξό» – Η αρχαία πόλη μέσα από τα μνημεία της

Στην πρόσφατη ημερίδα «Γνωρίζοντας την Αξό – Αρχαιολογία και Πολιτιστική Συνέχεια», η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου Μαρία Πατεράκη παρουσίασε την εισήγηση «Αξός: Το ταξίδι μιας αρχαίας κρητικής πόλης μέσα από τα μνημεία και τα αρχαιολογικά της ευρήματα».


Με τεκμηριωμένο λόγο, ανέδειξε τη διαχρονική φυσιογνωμία της πόλης, φωτίζοντας την εξέλιξή της μέσα από:

– αρχιτεκτονικά κατάλοιπα

– κινητά ευρήματα

– ιστορικές αναφορές


Η Αξός παρουσιάστηκε ως διοικητικό και λατρευτικό κέντρο με οργανωμένη πολιτειακή ζωή, όχι ως απλός αρχαιολογικός τόπος. Η Πατεράκη ανέλυσε τα ευρήματα των ανασκαφών, προσφέροντας στο κοινό φωτογραφικό υλικό από την τελευταία περίοδο εργασιών και μια καθαρή εικόνα της στρωματογραφίας και της αρχαιολογικής πραγματικότητας.


Χριστιανικά μνημεία – Η συνέχεια της πόλης στους βυζαντινούς χρόνους

Οι αρχαιολόγοι Σταματίνα Δημάκη και Νικολέττα Πύρρου παρουσίασαν τα χριστιανικά μνημεία της Αξού, τεκμηριώνοντας ότι η πόλη υπήρξε έδρα επισκοπής και διατήρησε ισχυρή εκκλησιαστική παρουσία στους βυζαντινούς και μεταγενέστερους αιώνες.



Οι ναοί:

– Αγίου Ιωάννη

– Αγίου Γεωργίου

– Κοίμησης της Θεοτόκου

– Αγίας Ειρήνης



παρουσιάστηκαν μέσα από τις οικοδομικές φάσεις τους, τις τοιχογραφίες του
 14ου αιώνα και τα εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά μέλη, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή κατοίκηση και την πολιτισμική ανθεκτικότητα του οικισμού.


Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις σκηνές της Δευτέρας Παρουσίας, που αποτυπώνουν θρησκευτικές και κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής, καθώς και στα ευρήματα της βενετικής περιόδου – νομίσματα και κεραμικά – που δείχνουν την ένταξη της Αξού στο διοικητικό και οικονομικό πλαίσιο του Regno di Candia.


Η θεσμική ταυτότητα της Αξού – Η πόλη-κράτος μέσα από τις πηγές

Στο επιστημονικό σκέλος της ημερίδας, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Κωνσταντίνος Σπανουδάκης παρουσίασε μια πλήρη και τεκμηριωμένη εικόνα της θέσης της Αξού στον αρχαίο κόσμο, βασισμένη αποκλειστικά σε γραπτές και επιγραφικές μαρτυρίες.


Η Αξός καταγράφεται:

– στον Ψευδο-Σκύλακα (4ος αι. π.Χ.) ως πόλη της βόρειας Κρήτης,

– στον Απολλώνιο Ρόδιο (3ος αι. π.Χ.) ως «Οἰαξὶς γαῖα»,

– στον Στέφανο Βυζάντιο (5ος αι. μ.Χ.) με ετυμολογικές και μυθολογικές αναφορές.


Κομβικής σημασίας είναι το επεισόδιο της Φρονίμης στον Ηρόδοτο, που η Αξός εμφανίζεται ως βασιλική έδρα του Ετέαρχου, ενταγμένη σε έναν αποικιακό μύθο που συνδέεται με την ίδρυση της Κυρήνης.


Οι επιγραφικές πηγές επιβεβαιώνουν την πολιτειακή οργάνωση της πόλης:

– το ψήφισμα του 201 π.Χ. για την ασυλία των Τηίων («ἔδοξεν Fαξίων τοῖς κόσμοις καὶ τᾶι πόλι»),

– ο νόμος του 3ου αι. π.Χ. για τη μεταχείριση των εφήβων,

– το επιτάφιο επίγραμμα του 1ου αι. μ.Χ. από το Μουσείο Ηρακλείου.


Τα τεκμήρια αυτά αποδεικνύουν ότι η Αξός υπήρξε συγκροτημένη πόλη-κράτος, με θεσμούς, κοινωνική δομή και διαχρονική παρουσία από την αρχαϊκή έως τη ρωμαϊκή περίοδο.

 Η Αξός διεκδικεί τη θέση που της αξίζει

Το πενταετές πρόγραμμα ανασκαφών, εφόσον εγκριθεί από το ΚΑΣ, αναμένεται να αποκαλύψει ακόμη περισσότερα στοιχεία για μια πόλη με ιστορικό βάθος, πολιτειακή συγκρότηση και πολιτισμική συνέχεια.


Για την τοπική κοινωνία, η έναρξη των ανασκαφών δεν είναι απλώς ένα επιστημονικό έργο. Είναι η ευκαιρία να αναδειχθεί ένας τόπος με τεράστια ιστορική σημασία, να βγει από την αφάνεια και να ενταχθεί ισότιμα στον αρχαιολογικό χάρτη της Κρήτης.


ΠΗΓΈΣ :rethnea.gr, dimosmylopotamou.gr, www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr, data.gov.gr, cretanbeaches.com/,culturalroutes-efareth.culture.gov.gr/

Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025

Η Καδμεία ξυπνά; Ανανμένονται απαλλοτριώσεις και ανασκαφές που θα αποκαλύψουν την αρχαία Θήβα




Ίσως είμαστε πιο κοντά από ποτέ στο να ξεκλειδώσουμε τα μυστικά της αρχαίας Καδμείας… Εάν οι απαλλοτριώσεις  προχωρήσουν και τοι ανασκαφές  εμβαθύνουν, οι αρχαιολόγοι ελπίζουν να φέρουν στο φως το μυκηναϊκό ανάκτορο του Κάδμου και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα που θα αποκαλύψουν πώς λειτουργούσε η Θήβα ως ισχυρή πόλη-κράτος. Κάθε στρώμα γης μπορεί να κρύβει επιγραφές, σφραγίδες ή αγγεία που θα μας μιλήσουν για τη ζωή, την εξουσία και τις τελετουργίες της εποχής.

Αυτοψία από κλιμάκιο του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου

 Κλιμάκιο του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, με επικεφαλής τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού κ. Γ. Διδασκάλου, πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή της Καδμείας στο κέντρο της Θήβας, με σκοπό την προώθηση του έργου απαλλοτρίωσης ακινήτων. Το έργο αυτό χαρακτηρίζεται ως «έργο πνοής» για την πόλη, καθώς αναμένεται να μεταμορφώσει τη φυσιογνωμία της, αναδεικνύοντας τον αρχαιολογικό της πλούτο και ενισχύοντας την πολιτιστική της ταυτότητα. Η επίσκεψη εντάσσεται στη συνέχεια των ενεργειών που άρχισαν με τη συνάντηση του Δημάρχου Θηβαίων με την υπουργό Πολιτισμού το καλοκαίρι του 2024.

Η συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας και των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Θηβαίων έχει ήδη οδηγήσει σε συζητήσεις στο Κ.Α.Σ., ενώ κατά την παρουσίαση του Τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης έγιναν σχετικές ανακοινώσεις από τον κ. Διδασκάλου. Αξιοσημείωτο είναι ότι το έργο παραμένει στάσιμο από το 2013, γεγονός που καθιστά την τρέχουσα κινητοποίηση ιδιαίτερα σημαντική. Οι τελικές αποφάσεις και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης αναμένεται να οριστικοποιηθούν σύντομα από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάδειξη της ιστορικής καρδιάς της Θήβας.

 Αρχαίος πυρήνα της πόλης των Θηβών

Η Καδμεία αποτελεί τον αρχαίο πυρήνα της πόλης των Θηβών και είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ίδρυση της πόλης από τον μυθικό Κάδμο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η περιοχή της Καδμείας φιλοξενεί σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που χρονολογούνται από την Μυκηναϊκή εποχή έως και τα Ρωμαϊκά χρόνια. Οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως τμήματα του ανακτόρου της Μυκηναϊκής Θήβας, καθώς και δημόσια κτήρια, οικίες και εργαστήρια που αποκαλύπτουν την πολιτική και οικονομική σημασία της πόλης στην αρχαιότητα. Η Καδμεία ήταν το διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο της Θήβας, με συνεχή κατοίκηση και δραστηριότητα για χιλιετίες.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας, αρμόδια για την προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων της περιοχής, έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένες σωστικές ανασκαφές στην Καδμεία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις απαλλοτριώσεων για δημόσια έργα. Οι δράσεις της Εφορείας περιλαμβάνουν την τεκμηρίωση και συντήρηση των ευρημάτων, καθώς και την ενημέρωση του κοινού μέσω του Αρχαιολογικού Μουσείου Θηβών, όπου εκτίθενται αντικείμενα από τις ανασκαφές. Η Καδμεία παραμένει ένα ζωντανό πεδίο αρχαιολογικής έρευνας, με στόχο την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας της Θήβας και την προστασία της πολιτιστικής της κληρονομιάς.

Στην περιοχή της Καδμείας στη Θήβα, οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι κρύβονται σημαντικά ευρήματα από την Μυκηναϊκή εποχή, τα οποία σχετίζονται με το ανάκτορο του Κάδμου και την διοικητική ζωή της αρχαίας Θήβας. Οι ανασκαφές αποκαλύπτουν συνεχώς νέα στοιχεία για την ιστορική και πολιτισμική σημασία της περιοχής.

 Τι εκτιμούν ότι κρύβεται στην Καδμεία

Η Καδμεία θεωρείται τοποθεσία εξαιρετικής αρχαιολογικής αξίας, καθώς εκεί βρισκόταν το ανάκτορο του Κάδμου, το οποίο ήταν το διοικητικό κέντρο της Μυκηναϊκής Θήβας. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι κάτω από τα σύγχρονα κτίσματα και δρόμους της περιοχής υπάρχουν υπολείμματα μεγάλων δημόσιων και ιδιωτικών κτηρίων, εργαστηρίων, αποθηκών και πιθανώς θρησκευτικών χώρων. Οι σωστικές ανασκαφές που γίνονται κατά τις απαλλοτριώσεις έχουν φέρει στο φως τοίχους, αγγεία, εργαλεία και αρχιτεκτονικά στοιχεία που χρονολογούνται από την Μυκηναϊκή έως και τη Βυζαντινή περίοδο

Πρόσφατες ανασκαφές και ευρήματα


Μία χαρακτηριστική περίπτωση είναι η ανασκαφή στην οδό Οιδίποδος 6, που αποκαλύφθηκαν κατάλοιπα βυζαντινών χρόνων, όπως τμήμα κτηρίου με κόγχη και ευθύγραμμο τοίχο. Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι σε βαθύτερα στρώματα της γης υπάρχουν προγενέστερα μυκηναϊκά ευρήματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ανασκαφεί πλήρως λόγω της πυκνής δόμησης. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών φιλοξενεί πολλά από τα ευρήματα της περιοχής, όπως κεραμικά, ειδώλια, επιγραφές και σφραγίδες, που αποδεικνύουν την ύπαρξη οργανωμένης διοίκησης και εμπορικής δραστηριότητας στην αρχαία Θήβα.

ΠΗΓΕΣ:https://www.mthv.gr/,viotia24.gr,www.culture.gov.gr,www.medievalroutes.gr/

http://odysseus.culture.gr/

Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2025

Το ΚΑΣ ενέκρινε την ανέγερση κατοικίας κοντά στο μνημείο Παναγία της Αρμάτας στις Σπέτσες

 

Πράσινο φως για την ανέγερση διώροφης κατοικίας με υπόγειο στην περιοχή Παλιό Λιμάνι των Σπετσών έδωσε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, εγκρίνοντας κατά πλειοψηφία τη νέα αρχιτεκτονική μελέτη που κατατέθηκε από τον εφοπλιστή Γιάννη Κούστα. Η απόφαση ελήφθη τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης. To ΚΑΣ έκρινε ότι η τελική μελέτη να ανταποκρίνεται πλήρως στους όρους που είχαν τεθεί από τα αρμόδια όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού.

Αρχιτεκτονική μελέτη 

Η νέα πρόταση, που εκπονήθηκε από το αρχιτεκτονικό γραφείο Τομπάζη, προβλέπει σημαντική μείωση της κάλυψης, του όγκου και του ύψους του κτηρίου σε σχέση με το αρχικό σχέδιο, το οποίο είχε απορριφθεί πριν από έναν χρόνο, όπως αναφέρει το Mononews.gr. Συγκεκριμένα, η κάλυψη περιορίζεται στα 492,07 τ.μ., ενώ η επιτρεπόμενη δόμηση ανέρχεται στα 842,76 τ.μ. Το μόνο σημείο που επισημάνθηκε από το ΚΑΣ ήταν η ανάγκη μείωσης του ύψους κατά 30 εκατοστά. Η μελέτη διασφαλίζει τη συμβατότητα του νέου κτίσματος με τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού και τη γειτνίασή του με το ιστορικό εκκλησάκι της Παναγίας Αρμάτας του 1822.

Αντιδράσεις από τον Δήμο Σπετσών και κατοίκους

Παρά την έγκριση του ΚΑΣ, η ανέγερση της κατοικίας συνάντησε αντιδράσεις από τη δήμαρχο Σπετσών Ευγενία Φραγγιά και ομάδες κατοίκων, οι οποίοι εξέφρασαν την αντίθεσή τους μέσω παραστάσεων στο Συμβούλιο. Ο δήμος έχει διατυπώσει την πρόθεση να τροποποιήσει το Ρυμοτομικό Σχέδιο με σκοπό την ανάπλαση και την απόδοση κοινόχρηστου χαρακτήρα στο χώρο γύρω από την Παναγία της Αρμάτας.

Νομική κατοχύρωση και αυτοψίες 

Σύμφωνα με τις γνωμοδοτήσεις τόσο του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου όσο και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, η περιοχή είναι οικοδομήσιμη βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας και η ανέγερση του οικήματος είναι νόμιμη. Επίσης, έγιναν αυτοψίες και επιβεβαίωσαν ότι, παρά τη γειτνίαση με το προστατευόμενο μνημείο της Παναγίας Αρμάτας, δεν υφίσταται απαγόρευση δόμησης εντός της ζώνης των 150 μέτρων.  Αξίζει να σημειωθεό οτι έχει προηγηθεί δικαστική διεκδίκηση του οικοπέδου  και όμορού του από τον δήμο Σπετσών, η οποία απορρίφθηκε αμετάκλητα από τον Άρειο Πάγο πρι μια πενταετία.


Παρασκευή 15 Αυγούστου 2025

Τι μαρτυρούν αρχαία μπουκάλια αρωμάτων στη Θάλασσα του Κας- αρχαία Αντίφελλο;






Στην περιοχή της Κας, στη νότια ακτή της Τουρκίας, πρόσφατες υποθαλάσσιες ανασκαφές αποκάλυψαν γυάλινα μπουκάλια αρώματος ηλικίας 1.000 έως 1.100 ετών. Τα ευρήματα προέρχονται από το ναυάγιο ενός εμπορικού πλοίου της Ανατολικής Μεσογείου και θεωρούνται από τις πρώτες αποδείξεις για την εισαγωγή αρωμάτων από την Ανατολή στην Ευρώπη κατά τον Μεσαίωνα.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Χακάν Ονίζ, η τεχνολογία του γυαλιού και των αρωμάτων γεννήθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Ευρώπη εκείνη την εποχή δεν είχε αναπτύξει δική της αρωματική κουλτούρα. Τα μπουκάλια αποτελούν απτή απόδειξη του εμπορίου πολυτελείας που συνέδεε Ανατολή και Δύση.


Η ιστορία της Αντίφελλου και της Φέλλου

Η Αντίφελλος ήταν αρχαία πόλη της Λυκίας, χτισμένη στη θέση της σημερινής Κας. Αρχικά λειτουργούσε ως λιμάνι της εσωτερικής πόλης Φέλλος, η οποία βρισκόταν σε ορεινή περιοχή και είχε διοικητική σημασία. Με την παρακμή της Φέλλου, η Αντίφελλος εξελίχθηκε σε ανεξάρτητη και ακμάζουσα πόλη με εμπορική και πολιτιστική δραστηριότητα.

Η Αντίφελλος συμμετείχε στη Λυκιακή Συμμαχία, διέθετε δικά της νομίσματα και ανέπτυξε αρχιτεκτονική που συνδύαζε ελληνιστικά και λυκιακά στοιχεία. Η στρατηγική της θέση στην ακτή την καθιστούσε σημαντικό κόμβο για το εμπόριο και την επικοινωνία με άλλες πόλεις της Μεσογείου.

Αρχαιολογικά ευρήματα στην Αντίφελλο

Το αρχαίο θέατρο της Αντίφελλου είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία της περιοχής. Χτισμένο τον πρώτο αιώνα π.Χ., χωρούσε περίπου τέσσερις χιλιάδες θεατές και ξεχωρίζει για τη μοναδική του θέση με θέα στη θάλασσα. Το θέατρο χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Εκτός από το θέατρο, έχουν βρεθεί νομίσματα με λυκιακές και ελληνιστικές επιγραφές, κεραμικά αγγεία και αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Τα πρόσφατα ευρήματα των γυάλινων μπουκαλιών αρώματος ενισχύουν την εικόνα της πόλης ως εμπορικού κέντρου με διεθνείς συνδέσεις.


Η περιοχή της Αντίφελλου και της Φέλλου αποτελεί έναν μοναδικό αρχαιολογικό θησαυρό που συνδυάζει εμπορική ιστορία, πολιτιστική κληρονομιά και εντυπωσιακή αρχιτεκτονική. Τα πρόσφατα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία της Λυκίας ως γέφυρας μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ενώ οι λυκιακοί τάφοι συνεχίζουν να μαγεύουν με την αισθητική και τη μυστηριακή τους ατμόσφαιρα.

Πηγή: https://www.anatolianarchaeology.net/

Τρίτη 15 Ιουλίου 2025

Και οι Έκτακτοι Αρχαιολόγοι κατά της εγκατάστασης ραντάρ δίπλα στο Μινωικό μνημείο του λόφου Παπούρα




Τη νύχτα της 9ης Ιουλίου 2025, στη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), ο Σύλλογος Έκτακτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ) πήρε θέση με αιχμηρό λόγο για την τύχη του μινωικού κτηρίου στον λόφο Παπούρα Καστελίου. Η τοποθέτηση τους άρχισε με το ερώτημα-προβοκάτσια: «Θα επιτρέπατε κεραία κινητής τηλεφωνίας στην Ακρόπολη ή στον λόφο του Φιλοπάππου;», αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα της υπό συζήτηση πρότασης.


Ανεπαρκής τεκμηρίωση και παραβίαση αρχαιολογικής δεοντολογίας

Ο ΣΕΚΑ απαρίθμησε τα αυτονόητα δεδομένα που, σύμφωνα με την εκτίμησή του, καθιστούσαν αδιανόητη οποιαδήποτε εγκατάσταση ραντάρ δίπλα στο μνημείο: η ανασκαφή του κτηρίου δεν έχει ολοκληρωθεί, ο υπόλοιπος λόφος δεν έχει διερευνηθεί πλήρως και η μελέτη που κατατέθηκε χαρακτηρίζεται πρόχειρη και ελλιπής. Παρ’ όλα αυτά, το ΚΑΣ προχώρησε σε συζήτηση και έκρινε το αίτημα υπέρ της εγκατάστασης, προκαλώντας την αντίδραση τόσο των αρχαιολόγων όσο και του ευρύτερου πολιτιστικού κόσμου.


Σύγκρουση στο Συμβούλιο – Αντιδράσεις και διαφάνεια

Το κλίμα στη συνεδρίαση πυροδοτήθηκε όταν ο ΣΕΚΑ προανήγγειλε ότι θα δημοσιοποιήσει τα ονόματα των μελών του ΚΑΣ που θα υπερψήφιζαν την προμελέτη. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Γενικού Γραμματέα, κ. Διδασκάλου, ο οποίος θεώρησε ότι τα μέλη απειλούνται, παρά το ότι οι ψήφοι τους δεν είναι μυστικές. Η απόφαση να τεθεί ο ΣΕΚΑ εκτός σύνδεσης δεν εμπόδισε τη δημοσιοποίηση των ψηφισάντων την επόμενη μέρα από την Εφημερίδα των Συντακτών.


Απόφαση που κλονίζει τον ρόλο του ΥΠΠΟ

Η τελική απόφαση του ΚΑΣ, σύμφωνα με τον ΣΕΚΑ, συνιστά πλήγμα για την αποστολή του Υπουργείου Πολιτισμού στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Δεν εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις, ενώ αγνοήθηκε η αρνητική εισήγηση της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου (ΕΦΑΗ). Η στάση των μελών του ΚΑΣ θεωρείται από τον ΣΕΚΑ όχι μόνο πολιτικά προσδιορισμένη αλλά και νομικά και ηθικά αδικαιολόγητη, καταγγέλλοντας παραβίαση της αρχαιολογικής νομοθεσίας και του συνταγματικού πλαισίου.


Συλλογική ευθύνη και συνέχιση του αγώνα

Ο ΣΕΚΑ δηλώνει ξεκάθαρα πως η απόφαση ήταν προειλημμένη και ότι το ΚΑΣ θα συνεχίσει να λειτουργεί με τα ίδια κριτήρια. Όμως η αντίσταση δεν σταματά: οι αρχαιολόγοι, οι πολίτες και οι θεσμικοί υπερασπιστές της πολιτιστικής κληρονομιάς θα συνεχίσουν να αγωνίζονται ενάντια στην εργαλειοποίηση των μνημείων και την υποταγή τους σε στρατηγικά ή οικονομικά συμφέροντα. Για τον λόφο Παπούρα και κάθε τόπο που φέρει μνήμη, η επιστημονική συνείδηση δεν σιωπά.


Σάββατο 12 Ιουλίου 2025

«Οι Κούροι δεν μετακινούνται»: Ομόφωνη αντίδραση του Δημοτικού Συμβουλίου Νάξου

 


Εκεί που το φως του Αιγαίου ξύνει τις πτυχές της Ιστορίας, ανάμεσα σε θρούμπι και σχίνο, στέκουν ακίνητοι οι Κούροι της Νάξου. Μισοτελειωμένοι, και όμως πλήρεις — σαν μαρμάρινοι μάρτυρες μιας εποχής που δεν χάθηκε, απλώς κουρνιάζει μέσα στους λόφους του Φλεριού. Μα την Παρασκευή 11 Ιουλίου 2025, η σιγή των αγαλμάτων διαταράχθηκε από ένα σχέδιο που πρότεινε την μεταφορά τους. Οι φωνές του παρόντος ενώθηκαν για να διαφυλάξουν τη βουβή αξιοπρέπεια του παρελθόντος.

 Συνεδρίαση με επίκεντρο την τύχη των Κούρων της Νάξου

Στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση υψηλού ενδιαφέροντος, με κύριο θέμα τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) για τη συντήρηση και προστασία των αρχαϊκών Κούρων του Φλεριού. Παρών ο Δημήτρης Αθανασούλης, Προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, ο οποίος εισηγήθηκε τη μεταφορά ενός εκ των δύο Κούρων των Μελάνων στη νησίδα μουσείων της Χώρας Νάξου.

Δημόσια αντίδραση και αιτήματα διατήρησης στο φυσικό χώρο

Η πρόταση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από δημοτικούς συμβούλους, φορείς και πολίτες, οι οποίοι εξέφρασαν την έντονη διαφωνία τους με την ενδεχόμενη απομάκρυνση των γλυπτών. Το Δημοτικό Συμβούλιο τάχθηκε ομόφωνα υπέρ της παραμονής των Κούρων στο Φλεριό, τονίζοντας πως τα αγάλματα αποτελούν ενιαίο αρχαιολογικό σύνολο βάσει απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας.


Ο δήμαρχος Νάξου & Μικρών Κυκλάδων επεσήμανε πως, παρά την εκτίμηση προς το έργο της Εφορείας Αρχαιοτήτων, ο Δήμος δε θα δεχθεί τη μεταφορά των μνημείων και είναι έτοιμος να προχωρήσει σε νομικές ενέργειες. Πρότεινε, αντίθετα, την δημιουργία επιτόπιου μουσείου στο Φλεριό, όπου οι Κούροι θα προστατεύονται και θα αναδεικνύονται χωρίς να απομακρυνθούν από το φυσικό τους περιβάλλον.

 Ψήφισμα για την παραμονή των Κούρων στον Φλεριό

Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε ψήφισμα υπέρ της διατήρησης των αρχαϊκών αγαλμάτων στον φυσικό τους χώρο, επισημαίνοντας πως: "Οι Κούροι είναι ακίνητα μνημεία και ως τέτοια πρέπει να παραμένουν, βάσει σχετικής απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας." Η απόφαση αυτή φέρει έναν ισχυρό συμβολισμό: την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς όχι μόνο ως ιστορικό τεκμήριο, αλλά ως ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας του τόπου.



Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2020

Απόσπαση αρχαιοτήτων στον Σταθμό Αγίας Σοφίας- Το αντεπιχείρημα του ΥΠΠΟΑ για τα αρχαία στο ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης







 Στην αντεπίθεση φαίνεται πως περνά το υπουργείο Πολιτισμού με ανάρτησή του, πριν λίγο σχετικά με την εύρεση και την απόσπαση αρχαιοτήτων από τους σταθμούς ΜΕΤΡΟ της Θεσσαλονίκης. Ως αντιπαράαδειγμα προβάλλει την περίπτωση των αρχαιοτήτων που βρέθηκαν στο Σταθμό Αγίας Σοφίας για να απαντήσει στις κινητοποιήσεις φορέων και πολιτών για την μεταφορά των αρχαιοτήτων από τον Σταθμό Βενιζέλου.

Συγκεκριμένα, αναφέρονται  στην ανάρτηση τα εξής: «βρέθηκαν και αποσπάστηκαν το διάστημα Ιούνιος 2017-Ιούνιος 2018 στον σταθμό Αγίας Σοφίας, (περίπου 300 μ. ανατολικότερα του σταθμού Βενιζέλου) αρχαία, οπωσδήποτε σημαντικότερα αυτών του σταθμού Βενιζέλου. Ωστόσο τότε δεν υπήρξαν ούτε προσφυγές ούτε διαμαρτυρίες από εκείνους, που τώρα διαμαρτύρονται για την προσωρινή μετακίνηση αρχαίων στο σταθμό Βενιζέλου. Προφανώς και στην περίπτωση του σταθμού Αγία Σοφία η προσωρινή απομάκρυνση αρχαίων αποτελούσε την μόνη τεχνική λύση».

Στη συνέχεια οι αναγνώστες παραπέπονται στην ανοικτή επιστολή των μελών του ΚΑΣ, με αφορμή την «μεγάλη παραπληροφόρηση που αναπτύχθηκε, ακούσια ή εκούσια, για το θέμα», την οποία μπορέιτε να διαβάσετε : https://bit.ly/3kmGyL8

Στην επιστολή αναφέρεται το χρονικό της υπόθεσης από το 2014, οι σχετικές αντιπαραθέσεις, τίθενται θέματα ασφάλειας, αντεπιχειρήματα περι απειλής της αυθεντικότητας των μνημείων, ενώ υποστηρίζεται ότι  η προσωρινή απόσπαση δεν αίρει τη δυνατότητα καταχώρησης των αρχαίων του σταθμού Βενιζέλου στα μνημεία της UNESCO.  Χαρακτηριστικά υποστηρίζεται από το υπουργείο ότι "μνημεία εξαιρετικής σπουδαιότητας και σημασίας για την Παγκόσμια Κληρονομιά έχουν χαρακτηριστεί από την UNESCO ακόμη και εάν έχουν μεταφερθεί σε άλλη θέση όπως π.χ. το Abu Simbel στην Αίγυπτο".

Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου 2020

Γιατί το πολυάνδρειο των «Δεσμωτών» είναι στην επικαιρότητα; Πώς συνδέεται με το Κυλώνειον άγος;


Ως κατεπείγον θα συζητηθεί τη Τρίτη στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο η τύχη του πολύ σημαντικού ευρήματος των «δεσμωτών του Φαλήρου».
O Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων αφήνει αιχμές για την αναγγελία της «λύσης» της απόσπασης επανατοποθέτησης των «δεσμωτών», χωρίς να υπάρχει καμία μελέτη για αυτό, όπως τονίζει σε ανακοίνωσή του.



 Πρόκειται για το πολυάνδρειο των «Δεσμωτών» το οποίο εντοπίστηκε από την αρχαιολογική σκαπάνη τον Μάρτιο του 2016 κατά τη διάρκεια ανασκαφής στην Εσπλανάδα του Φαλήρου.
Σύμφωνα και με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, τα έργα στην περιοχή έφεραν στο φως ομαδική ταφή 79 ανθρώπινων σκελετών χωρισμένων σε τρία ορύγματα και αλυσοδεμένων μεταξύ τους στους καρπούς.
Εκτιμάται ότι  οι σκελετοί ανήκουν σε άνδρες διαφορετικών ηλικιών, που έχουν εκτελεστεί με τον ίδιο τρόπο, με ένα μοιραίο χτύπημα στο κεφάλι-πιθανότατα ρόπαλο.
Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι στο πρώτο όρυγμα έχουν ταφεί 40 άνδρες, με σεβασμό δηλαδή, με τις προβλεπόμενες σπονδές, χωρίς όμως η ταφή τους να έχει προετοιμαστεί από τις οικογένειές τους. Σημειώνεται ότι οι  είχαν τα χέρια τους δεμένα μπροστά από το σώμα τους.

Οι άνδρες που έχουν ταφεί στο δεύτερο όρυγμα είχαν δεμένα πίσω τα χέρια, ενώ στο τρίτο όρυγμα ήταν δεμένοι ομαδικά σε ξύλο, με τα χέρια ψηλά, ένδειξη ατιμωτικής ταφής.
Το εύρημα συμπεριλήφθηκε στα 10 σημαντικότερα αρχαιολογικά γεγονότα της χρονιάς από το επιστημονικό περιοδικό Archaeology και χρονολογείται στο τρίτο τέταρτο του 7ου αι. π. Χ..
 Εκείνη την εποχή σημειώθηνα ταραχές, εξεγέρσεις και επαναστάσεις μεταξύ οπαδών των αριστοκρατών και των τυράννων, η οποία συσχετίζεται με το συγκεκριμένο εύρημα, είτε με το Κυλώνειον άγος, είτε με αντίστοιχα ιστορικά γεγονότα.
Κυλώνειον άγος

Ο Αθηναίος ευγενής και Ολυμπιονίκης, Κύλωνας αποπειράθηκε να κάνει πραξικόπημα καταλαμβάνοντας την Ακρόπολη. Ωστόσο, αντέδρασε ο Μεγακλής, που με τους δικούς του οπαδούς περικύκλωσε τους πραξικοπηματίες. Ο Κύλωνας διέφυγε στα Μέγαρα, αλλά κάποιοι δικοί του δεν πρόλαβαν να διαφύγουν και κατέφυγαν ικέτες μέσα στον βωμό της Πολιάδας Αθηνάς που βρισκόταν πάνω στον βράχο.
Οι ικέτες είχαν την θεία προστασία οπότε και δεν μπορούσνα να βιαιοπραγήσουν σε βάρος τους.

Οι νικητές εγγυήθηκαν λοιπόν στους πραξικοπηματίες ότι θα τους άφηναν να φύγουν, οι ικέτες δέθηκαν στον βωμό με ένα ξεχωριστό σχοινί ο καθένας (σχοινί που συντηρούσε τη θεϊκή προστασία) και κατέβηκαν απ’ την Ακρόπολη.

Με μια ιερόσυλη πράξη, οι άνδρες του Μεγακλή έκοψαν τα σχοινιά με τα μαχαίρια τους και μετά,  υποστηρίζοντας ότι πλέον δεν υπήρχε η προστασία της θεάς τους σκότωσαν.

Όμως η πόλη υπέφερε  από διάφορα δεινά και οι πολίτες το απέδωσαν στο Κυλώνειον άγος, στην κατάρα δηλαδή που επισώρευσε στην πόλη το έγκλημα αυτό.

 Σύμφωνα με την Έφορο Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων, Στέλλα Χρυσουλάκη, η ταύτιση των δεσμωτών με το Κυλώνειον άγος, αποτελεί υπόθεση εργασίας, δεδομένου ότι το εύρημα χρονολογείται με ακρίβεια στην 25ετία εκείνων των πολιτικών αναταραχών.
 Ανασκαφές

Από τον σύλλογο τονίζεται ότι από το 2016 έχουν εκτελεστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες η πλήρης αποτύπωση των ευρημάτων, σωστικές εργασίες συντήρησης, προσωρινό στέγαστρο προστασίας, σωστικά μέτρα προστασίας από την ανερχόμενη υγρασία.

Ταυτόχρονα εκπονήθηκαν μελέτες, οι οποίες εισήχθησαν στο ΚΑΣ της 4/6/2019 ως εξής: «πλαίσιο περιβαλλοντικών απαιτήσεων για την κατά χώραν διατήρηση του οστεολογικού υλικού, γεωπεριβαλλοντική, γεωχημική διερεύνηση και μελέτη, γεωτεχνική διερεύνηση και μελέτη για τη μόνιμη προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων του πολυανδρίου από την άνοδο των υφάλμυρων υδάτων».

Οι μελέτες προέβλεπαν την τοποθέτηση πασσαλοκουρτίνας γύρω από το εύρημα, ώστε να προστατευτεί από την ανερχόμενη υγρασία και κέλυφος προστασίας με το οποίο θα μπορούσε να γίνει επισκέψιμο στο κοινό.

 Πυρά εξαπολύονται υποστηρίζοντας ότι παρά το γεγονός ότι  εγκρίθηκαν από το ΚΑΣ,  τόσο η απελθούσα όσο και η νυν ηγεσία του υπουργείου δεν έδωσε έγκριση στη μελέτη, κατηγορώντας την τελευταία ότι χρησιμοποιεί τους "δεσμώτες του Φαλήρου" για άλλες στοχεύσεις.