ΕΛΣΤΑΤ: Μειωμένη επισκεψιμότητα σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους – Πτώση και για την Ακρόπολη

Τα επίσημα στοιχεία του Απριλίου 2026 επιβεβαιώνουν την πτωτική τάση, παρά τις εξαγγελίες του Υπουργείου Πολιτισμού. Η ΕΛΣΤΑΤ δημοσίευσε τα στοιχεία επισκεψιμότητας για τον Απρίλιο 2026, τον πρώτο μήνα της φετινής τουριστικής περιόδου, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις για σημαντική μείωση σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους. Παρά τις επικοινωνιακές προσπάθειες του Υπουργείου Πολιτισμού, η συνολική κίνηση υποχώρησε, ενώ οι εισπράξεις μειώθηκαν παράλληλα.

Πτώση 3,4% στους επισκέπτες – 3,5% στις εισπράξεις

Ο συνολικός αριθμός επισκεπτών σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους έφτασε τους 1.991.905, έναντι 2.061.039 τον Απρίλιο του 2025, σημειώνοντας μείωση 3,4%. Οι εισπράξεις περιορίστηκαν κατά 3,5%, στα 24,65 εκατ. ευρώ, από 25,54 εκατ. ευρώ πέρυσι.

Μουσεία vs. Αρχαιολογικοί χώροι

• Μουσεία: 675.567 επισκέπτες (+1,5%)
• Αρχαιολογικοί χώροι: 1.316.338 επισκέπτες (–5,7%)

Η πτώση εντοπίζεται κυρίως στην περιφέρεια, με ορισμένους από τους πιο δημοφιλείς χώρους να καταγράφουν διψήφια μείωση.

Μεγάλες απώλειες στην περιφέρεια

Επίδαυρος: –20,3% (65.336 επισκέπτες)

Μυκήνες: –16,9% (64.726)

Μυστράς: –16,9%

Δελφοί: –19,6%

Αρχαία Ολυμπία: –15,3%

Η εικόνα δείχνει ότι η περιφερειακή πολιτιστική κίνηση έχει επηρεαστεί έντονα, με σημαντικές απώλειες σε χώρους υψηλής επισκεψιμότητας.

Πτώση ακόμη και στην Ακρόπολη

Η Ακρόπολη, ο πιο δημοφιλής αρχαιολογικός χώρος της χώρας, σημείωσε μείωση 5,5%, με 460.060 επισκέπτες, έναντι 486.937 τον Απρίλιο του 2025.

Η Ακρόπολη και το Μουσείο Ακρόπολης απορρόφησαν:

• 34,9% της συνολικής επισκεψιμότητας αρχαιολογικών χώρων
• 27,5% της επισκεψιμότητας μουσείων

Πτώση στα μεγάλα μουσεία της Αθήνας

Μουσείο Ακρόπολης: –6,8% (185.558 επισκέπτες)

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: –10,9% (63.699 επισκέπτες)

Αύξηση εισπράξεων στο τετράμηνο – λόγω ακριβότερων εισιτηρίων

Παρά τη μείωση της κίνησης, οι συνολικές εισπράξεις στο τετράμηνο αυξήθηκαν κατά 19,2%, εξαιτίας της νέας τιμολογιακής πολιτικής.

Οι νέες τιμές εισιτηρίων

Χώροι/μουσεία με >200.000 επισκέπτες: 20€

70.000–200.000 επισκέπτες: 15€

15.000–75.000 επισκέπτες: 10€

<15.000 επισκέπτες: 5€

Ακρόπολη: 30€ όλο το έτος

Η κατάργηση της χειμερινής μειωμένης τιμής, του ενιαίου εισιτηρίου, της έκπτωσης 50% για άνω των 65 ετών,φαίνεται να έχει επηρεάσει αρνητικά την επισκεψιμότητα, όπως είχαν προειδοποιήσει εργαζόμενοι σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους.

πηγή: proini.gr

Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός: Έκτακτη δράση υποστήριξης επισκεπτών της Ακρόπολης λόγω ακραίων θερμοκρασιών

Με αφορμή τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στην Αθήνα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός ενεργοποιεί έκτακτο σχέδιο προστασίας για τους χιλιάδες επισκέπτες της Ακρόπολης. Εθελοντές και στελέχη των Τομέων Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας θα βρίσκονται στο μνημείο για ενημέρωση και παροχή βασικών μέσων προστασίας από τον καύσωνα.

Δράση πρόληψης και υποστήριξης στο μνημείο της Ακρόπολης

Την Τρίτη 25 Αυγούστου, από 09:00 έως 12:00, κλιμάκια του Ε.Ε.Σ. θα βρίσκονται έξω από τα κεντρικά εκδοτήρια της Ακρόπολης, δίπλα στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Οργανισμού.

Στο σημείο συγκεντρώνεται καθημερινά μεγάλος αριθμός επισκεπτών, γεγονός που καθιστά αναγκαία την άμεση ενημέρωση και υποστήριξη, ειδικά σε συνθήκες ακραίας ζέστης.

 Δωρεάν νερό και μέσα προστασίας για τους επισκέπτες

Οι εθελοντές θα διανείμουν:

– χιλιάδες δροσερά εμφιαλωμένα νερά  

– καπέλα  

– αντηλιακές κρέμες  

– βεντάλιες

Παράλληλα, θα παρέχουν ενημέρωση στα ελληνικά και αγγλικά για τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης των υψηλών θερμοκρασιών, με έμφαση στις ομάδες υψηλού κινδύνου: ηλικιωμένους, παιδιά, χρόνια πάσχοντες, υπέρβαρα άτομα και επισκέπτες που δεν είναι εξοικειωμένοι με το κλίμα της Αθήνας.

 Στόχος η προστασία της δημόσιας υγείας

Η δράση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο πρωτοβουλιών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού για την προστασία της δημόσιας υγείας σε περιόδους ακραίων καιρικών φαινομένων. Η ενημέρωση για την ενυδάτωση, την αποφυγή έκθεσης στον ήλιο και την αναγνώριση συμπτωμάτων θερμικής καταπόνησης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια των επισκεπτών.

 Συνεχής παρουσία του Ε.Ε.Σ. σε σημεία υψηλής επισκεψιμότητας

Ο Σταθμός Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. στην Ακρόπολη λειτουργεί καθημερινά, παρέχοντας άμεση υποστήριξη σε περιστατικά θερμικής εξάντλησης, αφυδάτωσης και άλλες ανάγκες που προκύπτουν λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και της αυξημένης τουριστικής κίνησης.

Ο Τομέας Υγείας του Ε.Ε.Σ. προτείνει τρόπους αντιμετώπισης των υψηλών θερμοκρασιών:

• Φορέστε ανοιχτόχρωμα, ελαφριά και φαρδιά ρούχα.

• Φορέστε γυαλιά, καπέλο και αντηλιακό όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους με υψηλές θερμοκρασίες. 

• Πίνετε πολλά υγρά χωρίς καφεΐνη, αλκοόλ και ζάχαρη και μείνετε ενυδατωμένοι. Καταναλώστε άφθονα ωμά φρούτα και σαλάτες.

• Μην παραμένετε σε σταθμευμένο αυτοκίνητο όταν οι εξωτερικές θερμοκρασίες είναι υψηλές.

• Αν δεν είναι ανάγκη, αποφύγετε τις εξωτερικές εργασίες και ασκήσεις κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας και παραμείνετε σε κλειστούς χώρους με κλιματισμό.

• Αποφύγετε την υπερβολική σωματική άσκηση.

• Εάν λαμβάνετε φάρμακα που αυξάνουν τη θερμότητα του σώματός σας, φροντίστε να παραμείνετε ενυδατωμένοι και να παραμένετε σε δροσερό περιβάλλον.

• Σε περίπτωση υπόπτων συμπτωμάτων, επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας.

Ελληνιστικό ναό αποκαλύπτουν οι ανασκαφές στη Βόρεια Αλβανία

 Οι βάσεις ενός μνημειακού κτίσματος ήρθαν στο φως στην κορυφή λόφου που δεσπόζει πάνω από την αρχαία ιλλυρική πόλη Βασσανία, στη βορειοδυτική Αλβανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της La Brújula Verde. Η ανακάλυψη, που πραγματοποιήθηκε από αρχαιολόγους του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας και του Πανεπιστημίου Τιράνων, αποκαλύπτει το πρώτο ιλλυρικό λατρευτικό οικοδόμημα που έχει εντοπιστεί στη βόρεια περιοχή της χώρας.

Μνημειακό κτίσμα με διαστάσεις ελληνικού ναού

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως τις πλήρεις λίθινες θεμελιώσεις ενός ορθογώνιου κτιρίου μήκους 13,6 μ. και πλάτους 9,6 μ., διαστάσεις που αντιστοιχούν σε κλασικό ελληνικό ναό. Το κτίσμα ήταν προσανατολισμένο προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, στοιχείο που ενισχύει την ερμηνεία του ως ιερού.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Piotr Dyczek, διευθυντή του Κέντρου Έρευνας για την Αρχαιότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Πανεπιστήμιο Βαρσοβίας), το κτίσμα βρισκόταν στο υψηλότερο σημείο του λόφου και πιθανότατα αποτελούσε τον ναό που στεφάνωνε την ακρόπολη της πόλης μεταξύ 4ου και 2ου αιώνα π.Χ.

Τείχος–τέμενος: οριοθέτηση του ιερού χώρου

Κατά την ανασκαφική περίοδο τεκμηριώθηκε επίσης τμήμα του αμυντικού τείχους που περιέβαλλε τον λόφο. Το τείχος φαίνεται ότι λειτουργούσε ταυτόχρονα ως τέμενος, δηλαδή ως ιερή περίφραξη που οριοθετούσε τον χώρο λατρείας γύρω από τον ναό — χαρακτηριστικό γνώρισμα των ελληνικών και ελληνιστικών ιερών, το οποίο οι Ιλλυριοί υιοθέτησαν και προσαρμόσαν.

Μια “χαμένη πόλη” της Ευρώπης

Το σημείο Bushat, όπου εντοπίστηκε το ιερό, αναγνωρίστηκε το 2018 ως πιθανή θέση της αρχαίας Βασσανίας, μιας ιλλυρικής πόλης που αναφέρεται σε αρχαίες πηγές αλλά είχε χαθεί από τη μνήμη και τους χάρτες επί αιώνες. Η πόλη εγκαταλείφθηκε κατά την ελληνιστική περίοδο.

Τον 3ο αιώνα μ.Χ., οι Ρωμαίοι κατασκεύασαν δίπλα στα ερείπια του ναού ένα μικρότερο κτίσμα, το οποίο λειτούργησε για περίπου έναν αιώνα ως στρατηγικό παρατηρητήριο, επιτρέποντας οπτικό έλεγχο μιας μεγάλης περιοχής από τη Σκόδρα έως την αρχαία Λισσό και τις ακτές της Αδριατικής.

Ελληνιστική επιρροή στην ιλλυρική αρχιτεκτονική

Οι διαστάσεις, ο προσανατολισμός και η αρχιτεκτονική του κτιρίου δείχνουν έντονη ελληνική επιρροή στην τοπική ιλλυρική κουλτούρα κατά την ελληνιστική περίοδο. Ο ναός, ορατός από μεγάλη απόσταση, θα λειτουργούσε ως σύμβολο ισχύος και ταυτότητας της κοινότητας.

Η ανακάλυψη είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μέχρι σήμερα οι Ιλλυριοί ήταν γνωστοί κυρίως για τις οχυρώσεις και τους οικισμούς τους, ενώ οι μαρτυρίες για τα ιερά τους —ιδίως στη βόρεια Αλβανία— ήταν ελάχιστες.

Ένα μοναδικό παράθυρο στην πολεοδομία μιας ελληνισμένης ιλλυρικής πόλης

Το σύνολο του χώρου —ναός, τέμενος, οχυρωματικό τείχος— προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να μελετηθεί: η πολεοδομία μιας εξελληνισμένης ιλλυρικής πόλης, οι πολιτισμικές σχέσεις Ιλλυριών και Ελλήνων, η μεταμόρφωση των ιερών κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.Οι αρχαιολόγοι αναμένεται να συνεχίσουν τις έρευνες για να αποκαλύψουν το πλήρες εύρος του συγκροτήματος και να τεκμηριώσουν τα διαφορετικά οικοδομικά στάδια.

πηγές: archaeology.org, .labrujulaverde.com

Ερυθρόμορφη κύλικα του Ευφρόνιου ως Έκθεμα του Μήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο παρουσιάζει για τον Μάιο ως Έκθεμα του Μήνα την ερυθρόμορφη κύλικα του πρωτοπόρου αγγειογράφου Ευφρόνιου, ένα σημαντικό έργο της αττικής κεραμικής. Το αγγείο, που βρέθηκε σε θραύσματα στην Ακρόπολη, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της καλλιτεχνικής ακμής των Πρωτοπόρων του ερυθρόμορφου ρυθμού.

Η εικονογραφία του γάμου Πηλέα και Θέτιδας

Η κύλικα διατηρείται αποσπασματικά και στις εξωτερικές της όψεις απεικονίζει τους γάμους του Πηλέα και της Θέτιδας, ένα δημοφιλές μυθολογικό θέμα εμπνευσμένο από τον Τρωικό κύκλο. Στην κύρια όψη ο Πηλέας οδηγεί τη Θέτιδα κρατώντας την από τον καρπό, ενώ μπροστά τους προηγείται τέθριππο με δύο θεϊκές μορφές και τον Ερμή, αναγνωρίσιμο από τα φτερωτά υποδήματα. Στην πίσω όψη, οι υπόλοιποι Ολύμπιοι θεοί ακολουθούν πεζοί ή πάνω σε άρματα, ενώ το μικρό ελάφι κάτω από μία λαβή παραπέμπει στην Άρτεμη, η οποία πιθανότατα επέβαινε στο δεύτερο τέθριππο.

Η υπογραφή του Ευφρόνιου και τα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά

Η κύλικα φέρει την υπογραφή του Ευφρόνιου, εξέχουσας μορφής της Ομάδας των Πρωτοπόρων, που δραστηριοποιήθηκε στην Αθήνα στο τελευταίο τέταρτο του 6ου αιώνα π.Χ. Ο αγγειογράφος διακρίνεται για την ακριβή απόδοση λεπτομερειών όπως βλεφαρίδες, νύχια και αρθρώσεις, ενώ χρησιμοποιεί ανάγλυφες στιγμές για τους βοστρύχους και επίθετο επιχρυσωμένο πηλό για κοσμήματα και πολύτιμα αντικείμενα, όπως το ψέλιο της Θέτιδας και η φιάλη του Ηφαίστου. Σώζεται επίσης η επιγραφή ΛΕΑΓΡΟΣ ΚΑΛΟΣ, χαρακτηριστική των καλλιτεχνικών κύκλων της εποχής.

Η επιμέλεια του Εκθέματος του Μήνα

Το Έκθεμα του Μήνα για τον Μάιο επιμελήθηκε η Δρ. Μαρία Τόλια Χριστάκου, η οποία αναδεικνύει τη σημασία του αγγείου ως τεκμηρίου της καλλιτεχνικής και μυθολογικής παράδοσης της αρχαϊκής Αθήνας.

Η Ακρόπολη της Αρχαίας Περγάμου: Από την κορυφή του λόφου σε δύναμη του αρχαίου κόσμου

Υψωμένη επιβλητικά πάνω από τη σύγχρονη Πέργαμο στη δυτική Τουρκία, η Ακρόπολη της  εξακολουθεί να κυριαρχεί στο τοπίο, όπως ακριβώς πριν από περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια. Νέες αρχαιολογικές ερμηνείες φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο η πόλη αξιοποίησε ένα απόκρημνο και φαινομενικά απρόσιτο έδαφος για να εξελιχθεί σε πολιτικό, καλλιτεχνικό και πνευματικό κέντρο. Η Πέργαμος δεν ήταν απλώς μια οχυρωμένη ακρόπολη, αλλά μια πόλη σχεδιασμένη για να επιβάλλεται στο βλέμμα και στη μνήμη.

Μια πόλη χτισμένη για να κυριαρχεί στο τοπίο

Σε αντίθεση με πολλές αρχαίες πόλεις που αναπτύχθηκαν σταδιακά, η Πέργαμος διαμορφώθηκε με σαφή πολιτική πρόθεση. Κατά την ελληνιστική περίοδο, υπό τη δυναστεία των Ατταλιδών, η ακρόπολη ανασχεδιάστηκε ως βασιλικό κέντρο εξουσίας, όπου το ίδιο το υψόμετρο λειτουργούσε ως εργαλείο προβολής. Οι τεράστιες αναβαθμίδες που λαξεύτηκαν στην πλαγιά επέτρεψαν σε παλάτια, ναούς και διοικητικά κτίρια να υψώνονται το ένα πάνω από το άλλο, δημιουργώντας μια οπτική ιεραρχία που υπογράμμιζε την πολιτική ισχύ.

Γνώση, καινοτομία και ο μεγάλος ανταγωνισμός με την Αλεξάνδρεια

Η επιρροή της Περγάμου ξεπέρασε τα όρια της πολιτικής. Η πόλη εξελίχθηκε σε κορυφαίο κέντρο μάθησης, φιλοξενώντας μια βιβλιοθήκη που συναγωνιζόταν εκείνη της Αλεξάνδρειας. Αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι διέθετε εκατοντάδες χιλιάδες παπύρους, προσελκύοντας λόγιους από όλη τη Μεσόγειο. Ο ανταγωνισμός αυτός συνδέεται και με μία από τις πιο διαχρονικές συμβολές της Περγάμου: την ανάπτυξη της περγαμηνής, ενός ανθεκτικού υλικού γραφής που σταδιακά αντικατέστησε τον πάπυρο.

Αρχιτεκτονική που αψήφησε το έδαφος

Η Ακρόπολη της Περγάμου εντυπωσιάζει ακόμη και σήμερα για τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι οικοδόμοι αξιοποίησαν το φυσικό ανάγλυφο. Το απότομο θέατρο, λαξευμένο στην πλαγιά, παραμένει ένα από τα πιο εντυπωσιακά του αρχαίου κόσμου. Δίπλα του, ο Ναός της Αθηνάς αποτέλεσε πνευματικό και θρησκευτικό κέντρο, ενώ ο μεταγενέστερος Ναός του Τραϊανού μαρτυρά τη συνεχιζόμενη σημασία της πόλης κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Δεσπόζουσα θέση κατείχε το Μνημείο του Βωμού της Περγάμου, με τα δυναμικά γλυπτά του να επαναπροσδιορίζουν την ελληνιστική τέχνη.

Από ελληνιστικό βασίλειο σε ρωμαϊκή μητρόπολη

Το 133 π.Χ., η Πέργαμος κληροδοτήθηκε στη Ρώμη και έγινε πρωτεύουσα της επαρχίας της Ασίας. Αντί να παρακμάσει, γνώρισε νέα άνθηση. Η ρωμαϊκή διοίκηση επένδυσε στην επέκταση της κάτω πόλης, ενώ η ακρόπολη διατήρησε τον συμβολικό και διοικητικό της ρόλο. Η πόλη εξελίχθηκε επίσης σε σημαντικό κέντρο της αυτοκρατορικής λατρείας, ενισχύοντας τη θέση της στον ρωμαϊκό κόσμο.

Ένα πολυεπίπεδο παλίμψηστο μέχρι την Ύστερη Αρχαιότητα

Η σημασία της Περγάμου συνεχίστηκε και στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, καθώς αναφέρεται στις Επτά Εκκλησίες της Αποκάλυψης. Η διαχρονική της παρουσία, από την ελληνιστική καινοτομία έως τη ρωμαϊκή διοίκηση και τον πρώιμο χριστιανισμό, καθιστά την πόλη μοναδικό παράδειγμα πολιτισμικής συνέχειας.

Γιατί η Πέργαμος εξακολουθεί να έχει σημασία σήμερα

Ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η Ακρόπολη της Περγάμου συνεχίζει να προσφέρει πολύτιμες γνώσεις για τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίες κοινωνίες σχεδίαζαν, βίωναν και θυμούνταν τον αστικό χώρο. Η πόλη υπενθυμίζει ότι η δύναμη στην αρχαιότητα δεν εκφραζόταν μόνο με στρατούς ή πλούτο, αλλά και με αρχιτεκτονική, γνώση και την ικανότητα να μεταμορφώνεις το ίδιο το τοπίο.

Η ελληνική ιστορία της Περγάμου

Η Πέργαμος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες ελληνιστικές πόλεις της Μικράς Ασίας, με τις πρώτες αναφορές να εμφανίζονται ήδη στον Ξενοφώντα, ο οποίος περιγράφει την περιοχή στο έργο του Ανάβασις (βλ. ενεργό κείμενο:  (perseus.tufts.edu in Bing)). Η πόλη απέκτησε ιδιαίτερη ακμή μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν οι Ατταλίδες την ανέδειξαν σε πρωτεύουσα ενός ισχυρού βασιλείου που συνδύαζε ελληνική παιδεία, στρατιωτική οργάνωση και πολιτισμική ακτινοβολία.

Σημαντικές πληροφορίες για την ελληνιστική Πέργαμο παρέχει και ο Στράβων, ο οποίος στο Γεωγραφικά περιγράφει την πόλη ως «λαμπράν και ευνομουμένην» (ενεργό πηγή:  (perseus.tufts.edu in Bing)). Η μαρτυρία του επιβεβαιώνει τον ρόλο της Περγάμου ως κέντρου μάθησης, τέχνης και πολιτικής ισχύος, αλλά και ως μιας πόλης που διατήρησε τον ελληνικό της χαρακτήρα ακόμη και κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Ανάδειξη της Κοίλης Οδού: Νέα πολιτιστική διαδρομή στους Δυτικούς Λόφους της Ακρόπολης

 

Η Κοίλη Οδός εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού ως νέα πολιτιστική διαδρομή που θα συνδέει μνημεία, τοπία και ιστορικά στρώματα των Δυτικών Λόφων. Η παρέμβαση στοχεύει στη διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου και στη βελτίωση της προσβασιμότητας για όλους τους επισκέπτες.

Στόχος η ένταξη στο δίκτυο διαδρομών της Ακρόπολης

Το Υπουργείο Πολιτισμού και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών προχωρούν στην ανάδειξη της Κοίλης Οδού, ενός από τους σημαντικότερους οδικούς άξονες της αρχαίας Αθήνας που διατρέχει τους Δυτικούς Λόφους. Η επέμβαση βασίζεται στη διατήρηση και αποκατάσταση των σωζόμενων στοιχείων, στην ανάδειξη όσων έχουν υποστεί φθορές και στη διασφάλιση καθολικής προσβασιμότητας.

Η  Κοίλη Οδός αποτελεί μοναδικό τεκμήριο της ιστορίας και της τοπογραφίας της αρχαίας Αθήνας, συνδέοντας την πολιτική, κοινωνική και εμπορική ζωή της πόλης με το σύγχρονο αστικό περιβάλλον. Στην περιοχή εντοπίζονται μνημεία εξαιρετικής σημασίας, όπως η Εκκλησία του Δήμου, το μνημείο του Φιλοπάππου, οι Φυλακές του Σωκράτη, τα Κιμώνεια Μνήματα και ιερά αφιερωμένα στις Μούσες, τις Νύμφες, τον Πάνα και τον Δία.

Προκλήσεις και ανάγκες αποκατάστασης

Η Κοίλη Οδός αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα συντήρησης, από φθαρμένες υποδομές και κατεστραμμένα μονοπάτια έως ανεπαρκή φωτισμό, περιορισμένη πρόσβαση για ΑμεΑ και ελλιπή σήμανση. Το έργο αποκατάστασης περιλαμβάνει ανασκαφικούς καθαρισμούς, αποκατάσταση της υφιστάμενης διαδρομής, χάραξη νέων μονοπατιών, αντιμετώπιση προβλημάτων απορροής και στερέωσης πρανών, καθώς και αναβάθμιση των υποδομών.

Προσβασιμότητα και σύγχρονες υποδομές

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καθολική προσβασιμότητα, με κατάλληλες κλίσεις, αντιολισθητικές επιφάνειες, απτικούς χάρτες, ηχητικούς οδηγούς και ενημερωτικό υλικό σε προσβάσιμες μορφές. Προβλέπεται επίσης τοποθέτηση πινακίδων με σύστημα Braille και ψηφιακές εφαρμογές, καθώς και επανενεργοποίηση του αρχαίου δικτύου απορροής ομβρίων.

Η ιστορική διαδρομή των Δυτικών Λόφων

Οι Δυτικοί Λόφοι διατηρούν κατάλοιπα των αρχαίων Δήμων Μελίτης και Κοίλης, βυζαντινά ναΰδρια, νεότερες παρεμβάσεις όπως το πλακόστρωτο του Πικιώνη και το Αστεροσκοπείο. Από τα αρχαϊκά χρόνια έως τα ρωμαϊκά, η περιοχή αποτέλεσε κέντρο πολιτικής και εμπορικής δραστηριότητας, ενώ η Κοίλη Οδός υπήρξε βασικός άξονας μετακίνησης με χαρακτηριστικές αρματοτροχιές και λαξευτό αγωγό ομβρίων. Στο πλαίσιο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων, την περίοδο 1997-2000 αποκαλύφθηκε μεγάλο τμήμα της αρχαίας διαδρομής, με ορισμένα σημεία να παραμένουν μη προσβάσιμα έως την ολοκλήρωση του νέου έργου.

Όταν τα εκθέματα μιλούν: Η Ακρόπολη μέσα από παιδικά μάτια

 

Μια λογοτεχνική περιήγηση στο Μουσείο της Ακρόπολης με αφορμή το νέο βιβλίο του Βασίλη Ηλιόπουλου. Την Κυριακή 2 Νοεμβρίου, το Μουσείο της Ακρόπολης μετατρέπεται σε σκηνή αφήγησης, φαντασίας και ιστορικής ανακάλυψης. Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Η Ακρόπολη και το Μουσείο της», ο συγγραφέας Βασίλης Ηλιόπουλος προσκαλεί τα παιδιά σε μια μοναδική εμπειρία: να δώσουν φωνή στα εκθέματα και να αφηγηθούν τις περιπέτειές τους μέσα από τη δική τους ματιά.

Αρχαιότητες με φωνή και ψυχή

Η δράση βασίζεται σε μια λογοτεχνική προσέγγιση των αρχαιοτήτων, όπου επιλεγμένα εκθέματα του μουσείου «ζωντανεύουν» και μοιράζονται τις ιστορίες τους. Μέσα από δημιουργική αφήγηση, τα παιδιά καλούνται να φανταστούν τη ζωή των αγαλμάτων, των αναθημάτων και των αρχιτεκτονικών μελών, να ανακαλύψουν το παρελθόν τους και να συνδεθούν με την πολιτιστική τους αξία.

Μουσείο ως χώρος έμπνευσης

Η πρωτοβουλία αυτή ενισχύει τη σχέση των νέων με την πολιτιστική κληρονομιά, μετατρέποντας το μουσείο σε χώρο διαλόγου και δημιουργίας. Η αφήγηση γίνεται εργαλείο εκπαίδευσης και ενσυναίσθησης, ενώ το βιβλίο λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην ιστορία και τη φαντασία.

Οι αφηγήσεις των εκθεμάτων δεν σταματούν στην ακρόαση – μετατρέπονται σε δράσεις δημιουργικής γραφής, όπου τα παιδιά καλούνται να γράψουν τις δικές τους ιστορίες εμπνευσμένες από τα αρχαία αντικείμενα. Το Μουσείο της Ακρόπολης γίνεται έτσι ένας χώρος προσωπικής έκφρασης και φαντασίας, όπου η πολιτιστική κληρονομιά συναντά τη λογοτεχνία μέσα από παιδικά βλέμματα.

 Το κόστος συμμετοχής είναι 20 ευρώ. Δηλώσεις συμμετοχής στα τηλέφωνα 2016859383 και 2106856027 ή στο email topolytexno@topolytexno.gr.

Η πόλη στον Βλοχό: Διεθνής έρευνα στον Παλαμά αποκαλύπτει την ιστορική σημασία της Καρδίτσας

 Η πόλη στον Βλοχό, με την τρίτη μεγαλύτερη οχυρωμένη ακρόπολη στην Ελλάδα, αποτέλεσε βασικό σημείο της έρευνας. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν εκτεταμένο οδικό δίκτυο, δημόσια και ιδιωτικά κτήρια, καθώς και θρησκευτικούς χώρους, χρονολογούμενα στον 3ο και 2ο αιώνα π.Χ.

Από το 2016, η πεδιάδα της Δυτικής Θεσσαλίας βρίσκεται στο επίκεντρο μιας διεθνούς αρχαιολογικής προσπάθειας. Το Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Παλαμά (Π.Α.Π.), που διεξάγεται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας και το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών, φέρνει στο φως πολύτιμα στοιχεία για την ιστορία της περιοχής από τη Νεολιθική εποχή έως σήμερα. Με τη συμμετοχή ερευνητών από Ελλάδα, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο και Τσεχία, το πρόγραμμα αναδεικνύει τη στρατηγική και πολιτισμική σημασία της Καρδίτσας μέσα στους αιώνες.

 Διεθνής συνεργασία στην Καρδίτσα

Η ελληνο–σουηδική ομάδα, υπό τη διεύθυνση της Δρ Μαρίας Βαϊοπούλου και του Δρ Robin Rönnlund, συντονίζει ένα πολυεθνικό δίκτυο αρχαιολόγων και φοιτητών. Οι έρευνες συνδυάζουν παραδοσιακές μεθόδους με σύγχρονες τεχνολογίες, όπως γεωφυσικές μελέτες και φωτογραφικές αποτυπώσεις με drones.

 Οχυρωμένος οικισμός στη Μεταμόρφωση

Στην κορυφή του Κουρτικιανού Βουνού, εντοπίστηκε οχυρωμένος οικισμός της Πρώιμης Βυζαντινής περιόδου, πιθανώς της εποχής του Ιουστινιανού. Τα ευρήματα του 2023 δείχνουν σύντομη κατοίκηση και γρήγορη εγκατάλειψη, πιθανώς λόγω εξωτερικών απειλών.

 Πολιτιστική Κληρονομιά και Προοπτικές

Η άδεια του Υπουργείου Πολιτισμού για τις εργασίες εκπνέει φέτος, όμως η ελπίδα για συνέχιση του έργου παραμένει ζωντανή. Ο Παλαμάς και η Καρδίτσα διαθέτουν πλούσια αρχαιολογικά κατάλοιπα που αξίζουν διεθνή προβολή και επιστημονική αξιοποίηση.

Πηγή: https://www.facebook.com/ArchaiologikoMouseioKarditsas

Ποιά είναι η ιστορία του Κάστρου της Μήθυμνας;

Κάθε κάστρο έχει να «πει» τη δική του πολυτάραχη ιστορία, να «διηγηθεί» τους αγώνες των υπερασπιστών του, και φυσικά το ίδιο ισχύει για το επιβλητικό Κάστρο της Μήθυμνας (Μολύβου). Το δεύτερο σε μέγεθος κάστρο της Λέσβου βρίσκεται πάνω σε ένα σταυροδρόμι πολιτισμών, τοποθετημένο στο αιωνίως ελληνικό Αιγαίο Πέλαγος, μια ανάσα από την Μικρά Ασία και την περιοχή της αρχαίας Τρωάδας. 

Το Κάστρο της Μήθυμνας θεμελιώθηκε κατά τους Βυζαντινούς χρόνους πάνω στα ερείπια της αρχαίας οχύρωσης, τα οποία διακρίνονται στη νότια τάφρο. Μάλιστα, κατά μία εκδοχή, το κάστρο ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα, επί βασιλείας του αυτοκράτορα Ιουστινιανού. 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι στον λόφο του φρουρίου βρισκόταν η ακρόπολη της αρχαίας Μήθυμνας, τουλάχιστον από τον 5ο αιώνα π.Χ.. Υπολείμματα της πανάρχαιας ακρόπολης έχουν εντοπιστεί κάτω από δύο πύργους του σημερινού κάστρου.

Ωστόσο, από την ακρόπολη των παλαιοχριστιανικών και βυζαντινών χρόνων δεν σώζεται τίποτα, ενώ στη βυζαντινή φάση αποδίδεται πιθανότατα η δεξαμενή που βρίσκεται στο μέσο της αυλής του κάστρου. 

Κατά το έτος 1128, το φρούριο κυριεύτηκε από τους Ενετούς, ενώ από το 1204 (κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους) έως το 1287, το κάστρο της Μήθυμνας τέθηκε υπό την κατοχή του Βαλδουίνου Β΄ της Φλάνδρας. 

Στα τέλη του 13ου αιώνα πέρασε στα χέρια των Καταλανών και το 1373, ο Γενουάτης ηγεμόνας της Λέσβου, Φραγκίσκος Α΄ Γατελούζος το ανακατασκεύασε. 

Η ιταλική πόλη Γένοβα, μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη της εποχής μαζί με την Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας, κράτησε στην κατοχή της το φρούριο και τη Λέσβο μέχρι το 1462. 

Την χρονιά εκείνη, με την κατάκτηση της Λέσβου από τον Σουλτάνο Μωάμεθ Β΄, τον Πορθητή της Κωνσταντινούπολης, το Φρούριο της Μήθυμνας περιήλθε σε οθωμανικά χέρια. Η τουρκική κατοχή του φρουρίου και ολόκληρης της Λέσβου διήρκεσε μέχρι το 1912. 

    

Η σημερινή μορφή του κάστρου είναι αποτέλεσμα των οθωμανικών επισκευών και προσθηκών, που έλαβαν χώρα τον 15ο και τον 17ο αιώνα. Το Φρούριο έχει σχήμα ακανόνιστου τραπεζίου με πλευρά περίπου 70 μέτρων, ενώ είναι κτισμένο από κοκκινωπό και καφέ τραχείτη, στην κορυφή βραχώδους λόφου.

To μεγαλύτερο μέρος του Φρουρίου της Μήθυμνας είναι δομημένο κατά το ψευδοϊσόδομο σύστημα τοιχοποιίας (14ος αιώνας) με μεγάλους λαξευμένους λίθους από βασαλτικό πέτρωμα. Προστατεύεται από δέκα ψηλούς πύργους τετράγωνης και κυκλικής κάτοψης καθώς και από ένα κανονιοστάσιο. 

Στη βορειοανατολική πλευρά του επιβλητικού κάστρου υπάρχει η ακρόπολη (ακρόπυργος), που φέρει πολεμίστρες και εσωτερικά. Στη νοτιοδυτική πλευρά δημιουργήθηκε ακόμη μία πύλη με προτείχισμα, και έτσι η πρόσβαση στο φρούριο γίνεται μέσω τριών διαδοχικών πυλών. 

Από την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σώζεται η εσώτατη πύλη αλλά και μια υπόγεια δεξαμενή νερού με τοξωτή στέγαση. 

Εξάλλου, από την οθωμανική περίοδο διατηρείται, στο νότιο τμήμα, τριμερές και θολοσκεπές κτίσμα. Χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή και πυριτιδαποθήκη, ενώ σήμερα λειτουργεί ως χώρος ενημέρωσης των επισκεπτών. 

Ερείπια δύο οικοδομημάτων-καταλυμάτων της οθωμανικής φρουράς διακρίνονται στο βόρειο τμήμα. Επιπλέον, σε πολλά σημεία των τειχών, ο επισκέπτης θα παρατηρήσει εντοιχισμένες πλάκες που φέρουν επιγραφές ή άλλα διακριτικά.

Στη σύγχρονη εποχή, από το 1976 έως το 1981, έγιναν εργασίες συντήρησης του κάστρου. Αυτές περιελάμβαναν σποραδική αντικατάσταση φθαρμένων λίθων, καθώς επίσης στερέωση και αποκατάσταση των επάλξεων σε διάφορα σημεία, εξωτερικά και εσωτερικά, σε όλη την έκταση του μνημείου. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Φρούριο της Μήθυμνας εντάχθηκε στο πρόγραμμα "Κάστρων Περίπλους". Στο πλαίσιο αυτό έγιναν εκτεταμένες επισκευές και αναστηλώσεις, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στις 3 Οκτωβρίου 2008 και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες πραγματοποιείται πλήθος πολτιστικών εκδηλώσεων.

Τιμές εισιτηρίων: 

2 ευρώ 

1 ευρώ μειωμένο 

Ωράριο λειτουργίας: 

08.30 - 15.00 

Πηγές 

Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου 

https://www.efales.gr/

Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού 

http://odysseus.culture.gr/

Κάστρα της Ελλάδας  

https://www.kastra.eu/

 Φωτογραφίες :Μαρία Αλιμπέρτη

Σε ποιόν είναι αφιερωμένο το μνημείο κάτω από τον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως;

Η μελέτη της Ιστορίας, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αποκαλύπτει ανθρώπους που θυσίασαν τη ζωή τους για την πατρίδα τους και την πίστη τους, αποτελώντας παράδειγμα για τις μελλοντικές γενεές. Ένας τέτοιος Άνθρωπος και Ήρωας είναι ο φρουρός στην Ακρόπολη, Κωνσταντίνος Κουκίδης, που αρνήθηκε να παραδώσει την ελληνική σημαία στους Γερμανούς κατακτητές, τυλίχτηκε με αυτή και πήδηξε από τον Ιερό Βράχο προτιμώντας τον θάνατο από την ταπείνωση.  

Στην οδό Θρασύλλου της Πλάκας, εκεί όπου η σεπτή σορός του βρέθηκε μετά από την ύψιστη θυσία, στέκει σήμερα ένα σεμνό μνημείο. Αυτό το μνημείο, που τοποθετήθηκε το 2000, θυμίζει την ηρωική πράξη του 17χρονου Κουκίδη, την 27η Απριλίου 1941, ημέρα που οι Γερμανοί κατακτητές μπήκαν στην Αθήνα. Κάθε χρόνο εκείνη τη μέρα τελείται ανελλιπώς επιμνημόσυνη δέηση για τον πρωτοπόρο του Αντιστασιακού Αγώνα, με πρωτοβουλία της Πανελληνίου Ενώσεως Ποντίων Αξιωματικών «Αλέξανδρος Υψηλάντης». 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Τιμητική πλάκα για τον ποντιακής καταγωγής Κωνσταντίνο Κουκίδη έχει εντοιχιστεί, από τις 27 Απριλίου 1994, στους στρατώνες της Προεδρικής Φρουράς. Η πλάκα γράφει: "Πλατεία Εύζωνα Κουκίδη Κωνσταντίνου. Έπεσε υπέρ πατρίδος την 27 Απριλίου 1941, κατακρημνισθείς απ' τον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως, τυλιγμένος με την Ελληνική Σημαία, υπερασπιζόμενος ταύτην μέχρι τελευταίας ρανίδος του αίματός του, αρνούμενος να την παραδώσει στον Γερμανό κατακτητή".

Στη Γαστούνη Ηλείας, όπου γεννήθηκε ο ήρωας - η οικογένειά του κατέφυγε εκεί μετά από την Μικρασιατική Καταστροφή - βρίσκεται επίσης μνημείο για τον Κωνσταντίνο Κουκίδη, δίπλα στον Ιερό Ναό της Παναγίας Καθολικής. 

Η ηρωική θυσία του Κωνσταντίνου Κουκίδη άφησε άναυδο ακόμα και τον Χίτλερ, ο οποίος, πληροφορηθείς το συμβάν, έστειλε μήνυμα στον Γερμανό φρούραρχο της Αθήνας να εκδώσει διαταγή, ώστε δίπλα στην σβάστικα να κυματίζει και η ελληνική σημαία – κάτι ανάλογο δεν συνέβη σε άλλη κατεχόμενη από τους Γερμανούς χώρα! 

 Έρευνες που έχουν γίνει δεν κατάφεραν να ανακαλύψουν κανέναν στρατιώτη ή εύζωνα στα στρατιωτικά αρχεία της εποχής με το όνομα Κωνσταντίνος Κουκίδης. Ωστόσο, αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι ο Κουκίδης δεν ήταν στρατιώτης και δεν βρισκόταν με αυτή την ιδιότητα στην Ακρόπολη. Σύμφωνα με τον συγγραφέα Ιωάννη Γιαννόπουλο (βιβλίο «Μυστική Ακρόπολη»), "ο Κωνσταντίνος Κουκίδης είναι μόλις 17 χρονών και μέλος της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας (ΕΟΝ). Μόλις χθες (σ.σ: 26 Απριλίου 1941), η τοπική επιτροπή της Νεολαίας του Θησείου απεφάσισε όπως τα νεαρά της μέλη εκτελούν τα καθήκοντα του φρουρού της σημαίας". 

Παρακάτω παραθέτουμε συγκλονιστικές μαρτυρίες για την υπέρτατη θυσία του Κωνσταντίνου Κουκίδη: 

- Στο βιβλίο των απομνημονευμάτων του (σελ. 376) ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρύσανθος, που αρνήθηκε να τελέσει Θεία Λειτουργία με την άφιξη της ελληνικής και γερμανικής αντιπροσωπείας, αλλά και αρνήθηκε να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση του στρατηγού Τσολάκογλου, γράφει στο ημερολόγιό του: «… ο Έλλην φρουρός της Ελληνικής σημαίας επί της Ακροπόλεως, μη θελήσας να παραστή μάρτυς του θλιβερού θεάματος της επάρσεως της εχθρικής σημαίας, ώρμησεν εκ της Ακροπόλεως και εκρημνίσθη φονευθείς. Εκάθησα εις το γραφείον περίλυπος μέχρι θανάτου και δακρύων…». 

- Η αγγλική εφημερίδα «Dailly Mail» σε δημοσίευμα της 9ης Ιουνίου 1941 με τίτλο «A Greek carries his flag to the death» (Ένας Έλληνας φέρει την σημαία του έως τον θάνατο) γράφει: «Ο Κώστας Κουκίδης φρουρούσε την Ελληνικήν γαλανόλευκην σημαία επάνω στην Ακρόπολη των Αθηνών, όταν μία ομάδα ένστολων Ναζί προχώρησε προς αυτόν. «Υπόστειλε την - του είπαν - και κάνε έπαρση αυτής της σημαίας, με την σβάστικα. Ο Κώστας, υπέστειλε αργά τα χρώματα της χώρας του. Σταμάτησε για μια στιγμή με τα μάτια καρφωμένα στον Γερμανό αξιωματικό. Έπειτα, τύλιξε την σημαία γύρω από το σώμα του και ρίχθηκε από το ύψος 100 ποδών των επάλξεων…».

- Το 2006, η τοπική εφημερίδα «Βήμα της Αιγιαλείας» δημοσίευσε προσωπική έρευνα του Χαράλαμπου Ρούπα, αντιστασιακού, μαχητή του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, προσωπικού φρουρού του Άρη Βελουχιώτη και ιδρυτικού μέλους του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών. Ο Ρούπας γράφει: 

«Εγώ και οι φίλοι μου, περίεργοι και αργόσχολοι συνταξιούχοι, αρχίσαμε να ψάχνουμε στην Πλάκα μέσα στα παραδοσιακά ταβερνάκια και καφενεία, μήπως βρούμε κάποιο γεροντάκι που να μάς έλεγε κάτι το σχετικό. Όλοι γνώριζαν το περιστατικό, αλλά μάς έλεγαν, "άκουσα... μού είπαν...", δηλαδή αυτά πού γνωρίζαμε κι' εμείς. Τελικά, ψάχνοντας και κάνοντας με υπομονή την έρευνά μας, βρήκαμε μία γριούλα που μάς είπε: "Πηγαίνετε κάτω στου Μακρυγιάννη (μάς είπε περίπου την διεύθυνση), κι' εκεί ζει ένας πρώην τσαγκάρης. Αυτός είναι ο γιος τού παγοπώλη ο οποίος με το καροτσάκι του πήρε τον νεκρό στρατιώτη, και τον επήγε στο Α' Νεκροταφείο και τόν έθαψε"». Τελικά, συναντήσαμε τον γερο-τσαγκάρη. Δυσκολευθήκαμε όμως να τού δώσουμε να καταλάβει το τι θέλαμε να μας πει, διότι ούτε άκουγε, κι' ούτε έβλεπε καλά. Στο τέλος, συγκινημένος, μάς είπε: "Εκείνη την ημέρα είχαμε κλεισθεί στα σπίτια μας, όπως κι' όλη η Αθήνα. Εγώ τότε ήμουν 16 χρονών. Ακούσαμε στον δρόμο μία γριά που στρίγκλιζε. Πεταχθήκαμε τότε στον δρόμο δύο-τρεις, για να δούμε το τι συμβαίνει, και τότε είδαμε το τραγικό αυτό θέαμα: Ένα χιλιοστραπατσαρισμένο πτώμα ντυμένο στο χακί και μία σημαία γύρω του ματωμένη. Χαρτιά, πορτοφόλι κλπ. δεν βρέθηκαν επάνω του, εκτός από ένα δελτάριο που έγραφε το όνομά του. Το δελτάριο το κράτησε ένας φίλος του πατέρα μου. Επειδή ο πατέρας μου κι' εγώ μοιράζαμε κολώνες πάγου στα σπίτια, είχαμε ένα καρότσι. Το έβαλαν το παλληκάρι μέσα μαζί με την σημαία, το σκέπασαν με μία κουβέρτα και το πήγαν στο Α΄ Νεκροταφείο και το έθαψαν».  Εκεί βρήκαν έναν παπά και του είπαν τι είχε συμβεί. Αυτός τούς πήγε σε έναν ανοικτό τάφο, τύλιξαν το παλληκάρι με ό,τι είχε μείνει από την σημαία, είπε και δύο-τρία λόγια ο παπάς και το παράχωσαν. Αυτό το τραγικό περιστατικό από στόμα σε στόμα το είχε μάθει όλη η Αθήνα. Ο πατέρας μου φοβήθηκε και δεν με πήρε μαζί του. Εάν πήγαινα κι εγώ, τότε θα σας υπέδειχνα πού ακριβώς είναι παραχωμένο το παλληκάρι. Τον πατέρα μου, τον έχασα τον Ιανουάριο του 1942 στην μεγάλη πείνα».

- Από το βιβλίο «Μυστική Ακρόπολη» του Ιωάννη Γιαννόπουλου, παρατίθενται άλλες δύο μαρτυρίες.

Ο Κυριάκος Γιαννακόπουλος, παιδί ακόμη, πουλούσε τσιγάρα στην Πλάκα, γεννημένος πριν ένδεκα χρόνια στο Θησείο. Έτυχε την στιγμή της θυσίας να στρέψει το βλέμμα του προς την Ακρόπολη «την ώρα ακριβώς που έπεφτε το παιδί με την σημαία τυλιγμένο και κτυπούσε στους βράχους. Έκανα να τρέξω προς τα εκεί και δεν μπορούσα. Ναι προσπάθησα, να πάω και εγώ εκεί… Το παιδί… τρέξανε, χάλασε ο κόσμος, έγινε σεισμός εκείνη την ώρα που είδαν το παιδί, όλος ο κόσμος αναστατώθηκε. Πού να πάω εγώ παιδάκι τότε, να χωθώ, εκεί μέσα στην στοά της Ακροπόλεως, να μαζέψω… να προσφέρω τι; Απλώς πήρα τα πράγματά μου και έφυγα. Σκοτώθηκε εκείνη την ώρα. Κτύπησε στους βράχους και εκτινάχθηκε. Το θυμάμαι, το βλέπω σαν να το βλέπω τώρα. Αυτό το πράγμα δεν πρόκειται να φύγει ποτέ από τα μάτια μου, μόνο όταν πεθάνω!».

  

Ο Στάθης Αρβανίτης, μικρό παιδί κι' αυτός, θυμάται: «Ήμουνα τότε επτά χρονών. Μέναμε ακριβώς κάτω απ’ την Ακρόπολη. Εκείνη την ημέρα στις 27 Απριλίου -μια ημέρα ηλιόλουστη με καθαρότατο ουρανό- ο πατέρας μου είχε απαγορέψει και στον αδελφό μου και στην μητέρα μου να βγούνε απ’ το σπίτι. Εγώ ήμουνα στην ταράτσα και έπαιζα με το αυτοκινητάκι μου. Ξαφνικά βλέπω ένα σώμα, μάλλον πρέπει να ‘τανε τσολιάς, να πέφτει από την Ακρόπολη και να χτυπιέται στους βράχους. Κατέβηκα κάτω και το ανέφερα στον πατέρα μου, ο οποίος μέσα στην σύγχυση την στιγμή που έμπαιναν οι Γερμανοί, κάπως δεν με πίστεψε. Μετά 15 ημέρες έρχεται και μου λέει: “Μικρέ είχες δίκιο. Το είπε το BBC.”»

- Ο Άγγλος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ και αξιωματικός Ειδικών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα κατά την Κατοχή, Νίκολας Χάμοντ, στο βιβλίο του "Με τους αντάρτες 1943-44", αναφέρει: «Την 27ην Απριλίου 1941, λίγο προτού χαράξει, όλα ήσαν κλειστά. Τότε έμαθα ότι οι Γερμανοί διέταξαν τον φρουρό τής Ακροπόλεως να κατεβάσει το ελληνικό σύμβολο. Πράγματι, εκείνος την υπέστειλε. Τυλίχθηκε με αυτήν και αυτοκτόνησε, πέφτοντας από τον βράχο...». 

- Σύμφωνα με την ιστορική έρευνα τού αντιστασιακού ερευνητή Κώστα Γ. Κωστόπουλου: «Ο Ήρωας Στρατιώτης, χτυπώντας πάνω στα βράχια, στην διαδρομή τής πτώσεώς του στον γκρεμό από τον βράχο τής Ακροπόλεως, όταν τελικά κατρακυλώντας, έπεσε στην οδό Θρασύλλου στην Πλάκα, είχε πολτοποιηθεί και η στολή του ήταν καταξεσκισμένη. Όταν τον περιμάζεψαν δύο-τρεις κάτοικοι τής Πλάκας, δεν βρήκαν τίποτε επάνω του εκτός από ένα τσαλακωμένο ταχυδρομικό δελτάριο στο οποίο έγραφε πολύ κακογραμμένα το όνομα τού παραλήπτη: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΚΙΔΗΣ. Αυτά τα στοιχεία είχαν καταθέσει δύο γέροντες (επιζώντες ακόμη) σχετικά με το ανωτέρω περιστατικό». 

Πηγές 

Ιωάννης Γιαννόπουλος, Μυστική Ακρόπολη 

Χαράλαμπος Ρούπας, άρθρο στην εφημερίδα «Βήμα της Αιγιαλείας», 12 Μαίου 2006 

Κ. Λούρμπας, Οι Μικρασιάτες της Γαστούνης

http://pluton22.blogspot.com/