Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αφγανιστάν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αφγανιστάν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 16 Αυγούστου 2021

Κραυγή αγωνίας για αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία στο Αφγανιστάν από UNESCO και ICOM

 



Σήμα κινδύνου εκπέμπεται από διεθνείς οργανισμούς για τη τύχη της πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Αφγανιστάν τώρα που ο έλεγχος της χώρας περνά στα χέρια των Ταλιμπαν. Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει για το Αρχαιολογικό Μουσείο στη Καμπούλ, στο οποίο είχε γίνει και μεγάλη δωρεά από το Ελληνικό Κράτος για την ανακατασκευή και την λειτουργία του. Αξιοσημείωτο είναι ότι μεταξύ των πολύτιμων εκθεμάτων του υπάρχουν και σημαντικά έργα από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

 

H τραγική καταστροφή των Βούδων του Μπαμιάν τον Μάρτιο του 2001, η οποία μεταδόθηκε σε όλο τον κόσμο, οδήγησε σε μια παγκόσμια αναγνώριση της ανάγκης προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς σε κίνδυνο.


Την ανησυχία του εξέφρασε σε ανακοίνωσή του το ICOM «ιδιαίτερα για τις απειλές που αντιμετωπίζει ο άμαχος πληθυσμός και οι άνδρες και οι γυναίκες του Αφγανιστάν που αφιερώνουν τη ζωή τους στην προστασία της πλούσιας και ποικίλης πολιτιστικής κληρονομιάς αυτού του ιστορικού έθνους».

Από την πλευρά της η UNESCO καλεί την παγκόσμια κοινότητα να προστατεύσει τους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς στο Αφγανιστάν.Σύμφωνα με δηλώσεις του εκπρόσωπου Τύπου της UNESCO Thomas Mallard «Η UNESCO παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν και συντονίζει τις ενέργειές της με τις συνεργαζόμενες υπηρεσίες στο σύστημα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για να διασφαλίσει την ασφάλεια του προσωπικού». Επιτακτική είναι η ανάγκη της διάσωσης αφού «η πλούσια και ποικίλη κληρονομιά στο έδαφος του Αφγανιστάν έχει εξαιρετική αξία για την ανθρωπότητα. Και αυτή η κληρονομιά πρέπει να διατηρηθεί», δήλωσε ο Thomas Mallard.

 

Αρχαιολόγοι την περίοδο των Ταλιμπάν συγκέντρωναν σπασμένα και θρυμματισμένα αντικείμενα που είχαν μείνει μετά από κάθε επιδρομή των Ταλιμπάν και τα έκρυψαν γύρω από το μουσείο. Πηγή : bbc.com


Η πολιτιστική κληρονομιά του Αφγανιστάν περιλαμβάνει το Εθνικό Μουσείο του Αφγανιστάν στην Καμπούλ, το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στο Γκάζνι, μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO - ο μιναρές και οι αρχαιολογικοί χώροι στο Jam, καθώς και το πολιτιστικό τοπίο και τα αρχαιολογικά ευρήματα στην κοιλάδα Bamiyan.

 

 

Η τοποθεσία Topdara κοντά στο Charikar στην επαρχία Parwan, χτίστηκε γύρω στον 4ο αιώνα μ.Χ. Από το 2016 ο Οργανισμός Συμβουλευτικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Αφγανιστάν (ACHCO) αποκαθιστά τους χώρους της τεράστιας στούπας (μια ιερή κατασκευή από τη Βουδιστική εποχή.)

 


 

Έκκληση κάνει το ICOM για σεβασμό στην ακεραιότητα των μουσείων, των συλλογών τους και των χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και των επαγγελματιών της πολιτιστικής κληρονομιάς που διατηρούν και προστατεύουν αυτήν την πλούσια υλική και άυλη κληρονομιά με εμπιστοσύνη σε όλους τους Αφγανούς χωρίς διάκριση εθνικότητας , φύλο ή πολιτική γνώμη.

 

Ο οργανισμός ζητά από τις αρχές να συνεχίσουν να τηρούν τις διεθνείς υποχρεώσεις τους για την προστασία της κληρονομιάς ως συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση της Χάγης του 1954 για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών και στα πρωτόκολλά της, καθώς και στη Σύμβαση της UNESCO 1970 για τα μέσα απαγόρευσης και πρόληψης την παράνομη εισαγωγή, εξαγωγή και μεταβίβαση της κυριότητας πολιτιστικών αγαθών.

 

Τα παθήματα του παρελθόντος

 

Βλέποντας τα γεγονότα τις τελευταίες ημέρες, το ICOM υπενθυμίζει τις οδυνηρές προκλήσεις που αντιμετώπισε ο λαός του Αφγανιστάν τις τελευταίες δεκαετίες για να προστατεύσει το παρελθόν του. Πολλοί άνδρες και γυναίκες που επιδιώκουν να προστατεύσουν την πολιτιστική κληρονομιά του Αφγανιστάν έχουν διακινδυνεύσει τη ζωή τους. Εγκληματικές οργανώσεις έχουν επωφεληθεί από την πώληση λεηλατημένων και παράνομα ανασκαμμένων αφγανικών πολιτιστικών αντικειμένων και οι χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν υποστεί μη αναστρέψιμες ζημιές.

 

Διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του Αφγανιστάν: Πρακτικά του Διεθνούς Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Καμπούλ, Νοέμβριος 2014


«Ασπίδα» προσπάθησε να δημιουργήσει το ICOM μαζί με πολλούς άλλους διεθνείς οργανισμούς. Στη δεκαετία του 1990, το ICOM φιλοξένησε εργαστήρια για την ανάδειξη της κληρονομιάς που λεηλατήθηκε από τα μουσεία και τη δεκαετία του 2000 δημοσίευσε έναν Κόκκινο Κατάλογο Πολιτιστικών Αντικειμένων σε κίνδυνο για το Αφγανιστάν. Οι προσπάθειες του ICOM και της κοινότητας των μουσείων για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών από το Αφγανιστάν και την ευαισθητοποίηση εξακολουθούν να είναι ορατές.

Τα ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδωσαν ότι  στις 29 Μαΐου 2019 , οι Ταλιμπάν κατέλαβαν τον Μιναρέ του Τζαμ του 12ου αιώνα και σκότωσαν 18 Αφγανούς υπαλλήλους ασφαλείας που είχαν καθήκον να προστατεύσουν το Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Πηγή: https://theantiquitiescoalition.org/



 

Η καταστροφή συμβαδίζει με την οργανωμένη λεηλασία και διακίνηση αρχαιοτήτων από τους Ταλιμπάν και άλλες οργανωμένες εγκληματικές συμμορίες που συνδέονται με διάφορες μαχητικές δυνάμεις. Οι ειδικοί φοβούνται εδώ και καιρό ότι αυτές οι λεγόμενες «αρχαιότητες αίματος» διατίθενται σε ανυποψίαστους αγοραστές στην αγορά τέχνης. Ήδη στις ΗΠΑ οι αρχές έχουν κατασχέσει και επαναπατρίσει μια σειρά αφγανικών αρχαιοτήτων που λεηλατήθηκαν από τους Ταλιμπάν, ενώ άλλες περιπτώσεις ερευνώνται.

 




Πέμπτη 19 Μαρτίου 2020

Ποια αρχαία ελληνική πόλη σώζεται στο μακρινό Αφγανιστάν;




Πώς ήταν άραγε μια αρχαία ελληνική πόλη στα βάθη της Ασίας; Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα μας την δίνουν τα ευρήματα της Αλεξάνδρειας επί του Ώξου, η οποία ιδρύθηκε κατά την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και συνδύασε τέλεια το αρχαίο ελληνικό πνεύμα με τον ανατολίτικο τρόπο ζωής. Τo ταξίδι μας στο χρόνο συνεχίζεται στα βάθη της Ασίας, κάνουμε στάσεις σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικά μνημεία, η περιπέτειά μας φθανει στην περιοχή Αϊ Χανούμ του βορείου Αφγανιστάν.


  

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου


Αρχαιολογικά ευρήματα

Από τα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή προκύπτει ότι η Αλεξάνδρεια επί του Ώξου εκτείνεται 2 χιλιόμετρα σε μήκος και 1,5 χιλιόμετρο σε πλάτος, ενώ χωρίζεται σε άνω και κάτω πόλη, όπως οι περισσότερες αρχαίες ελληνικές πόλεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι υπάρχει μια κεντρική οδός και τα περισσότερα κτίρια έχουν αρχαία ελληνική τεχνοτροπία, ενώ το πολεοδομικό σχέδιο δεν είναι αυστηρά ιπποδάμειο, αλλά έχει και περσικές επιρροές. 

Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τέσσερις οικοδομικές φάσεις της πόλης:  
Η πρώτη καλύπτει τις τελευταίες δεκαετίες του 4ου αιώνα π.Χ., ενώ η δεύτερη άρχισε τις πρώτες δεκαετίες του 3ου αιώνα π.Χ. Πιθανώς η δεύτερη φάση συνδέεται με την εκστρατεία του Αντιόχου Α΄ εναντίον των νομαδικών φυλών της περιοχής.
Η τρίτη φάση άρχισε γύρω στο 170 π.Χ., όταν ο Ευκρατίδης, πρώτα ως στρατηγός και αργότερα ως ηγεμόνας, έκτισε την πρωτεύουσά του εκεί. Όσο για την τέταρτη φάση, χρονολογείται περίπου στο 145 π.Χ., όταν η πόλη αλώθηκε από ξένους εισβολείς.


Ηρώον και ναοί

Στο κέντρο της κάτω πόλης βρίσκεται το Ηρώον του Κινέα, ένα ιερό που πιθανότατα ήταν αφιερωμένο στον ιδρυτή της Αλεξάνδρειας επί του Ώξου. Αρχικά, το ιερό ήταν μικρό, αλλά αργότερα προστέθηκε ένας πρόναος και μια εξωτερική αυλή. Εντός του ιερού υπήρχαν επιγραφές με συμβουλές για τους πολίτες, ρητά που αποδίδονται στον Κλέαρχο, Έλληνα φιλόσοφο της περιπατητικής σχολής.

Παράλληλα, ορισμένοι ναοί ανακαλύφθηκαν κοντά στο ηρώον και άλλο ένα ιερό έξω από την πόλη. Υπάρχει ένα μαυσωλείο κοντά στο ηρώον και νοτιότερα, ένας ναός, στον οποίο βρέθηκε ένα μεταλλικό ανάγλυφο της φρυγικής θεάς Κυβέλης και του θεού Ήλιου. Σε αυτόν τον ναό βρέθηκε επίσης ένα γιγαντιαίο άγαλμα του Δία, που αναγνωρίστηκε από τον κεραυνό στο σανδάλι του.


Ανάκτορο και γυμνάσιο

Το ανάκτορο που ήρθε στο φως στην Αλεξάνδρεια επί του Ώξου είναι υπόδειγμα αρχιτεκτονικής. Βρίσκεται στο κέντρο της αρχαίας πόλης, κοντά στους ναούς. Κατασκευάστηκε κατά την τρίτη οικοδομική φάση και ανήκε σε ένα μεγαλύτερο οικοδομικό συγκρότημα.
Στην κύρια είσοδο του παλατιού υπήρχαν 160 κίονες, ύψους 10 μέτρων και κατανεμημένες σε τρεις σειρές.
Το παλάτι είναι κτισμένο σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά ελληνιστικά και περσικά πρότυπα, ενώ σε ορισμένα σημεία μοιάζει με το ανάκτορο του Πέρση αυτοκράτορα Δαρείου στα Σούσα. Σε αυτό το οικοδομικό συγκρότημα βρέθηκε επίσης θησαυροφυλάκιο που περιείχε πολλά όστρακα (αττικού και ινδικού τύπου νομίσματα με επιγραφές).
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ακόμη ένα γυμνάσιο, στο οποίο βρέθηκε, μεταξύ άλλων, άγαλμα του αγγελιοφόρου θεού Ερμή, που ήταν επίσης προστάτης των εμπόρων και των αθλητών. Στον ίδιο χώρο εντοπίστηκε ακόμη ένα άγαλμα του Ηρακλή.


Τοποθεσία

Η Αλεξάνδρεια επί του Ώξου προστατευόταν με τείχη ύψους 12 μέτρων, καθώς βρισκόταν σε στρατηγική θέση, κοντά σε έναν δρόμο που περνούσε πάνω από τον ποταμό Ώξο. Το εν λόγω ποτάμι αποτελούσε φυσικό σύνορο ανάμεσα στους νομάδες του βορρά και το Ελληνοβακτριανό βασίλειο στο νότο.



Ιστορία

Φαίνεται ότι η Αλεξάνδρεια επί του Ώξου ήταν κοσμοπολίτικη πόλη του Ελληνικού βασιλείου της Βακτριανής, που εξουσιαζόταν από μια ελληνική ελίτ, αλλά κατοικείτο κυρίως από ντόπιους, Βακτρίους και Ινδούς. Ο πολιτιστικός συγκρητισμός πιθανώς ήταν μια πραγματικότητα εκεί, με ελληνοπερσικούς θεούς, ανεπτυγμένο εμπόριο και αγαθά από κάθε γωνιά της κεντρικής Ασίας.
Εξάλλου, η πόλη βρισκόταν πάνω στον τεράστιο εμπορικό δρόμο, ο οποίος εκτεινόταν από την Ινδία, τη Κίνα και τους νομάδες που κατείχαν τον χρυσό από την οροσειρά Αλτάι, έως την Αυτοκρατορία των Πάρθων και την Μεσόγειο. 
Αφού κτίστηκε στην αρχή της ελληνιστικής περιόδου, η πόλη πρέπει να μεγάλωσε από τους Σελευκίδες και κατόπιν από τους ηγεμόνες του πρώτου Ελληνοβακτριανού βασιλείου. Όταν ο Ευκρατίδης έκανε καριέρα ως στρατηγός στη Σογδιανή, πιθανώς εγκατέστησε την εξουσία του στην Αλεξάνδρεια επί του Ώξου. Η ανάπτυξη της πόλης συνεχίστηκε όταν ο Ευκρατίδης έγινε βασιλιάς, κτίζοντας το παλάτι που ανακαλύφθηκε στις ανασκαφές.



Πηγές


Bernard, P, “Alexandre et Aï Khanoum,” Journal des Savants Vol.2 1982: 125-138.

Cabouat, P., Moreau, A. Eurasia – L’Alexandrie oubliée. (NHK – France 5 – Point du Jour, 2004), (Documentary).

François Widemann. Les successeurs d’Alexandre en Asie centrale et leur héritage culturel.(Riveneuve, 2009).