«Ορφέας και Ευρυδίκη» του Gluck–Berlioz στην Αρχαία Μεσσήνη: Η Καμεράτα ζωντανεύει τον μύθο

 

Ο μύθος του Ορφέα και της Ευρυδίκης θα ξυπνήσει στη σκηνή της Αρχαίας Μεσσήνης, σε μια μουσική βραδιά που αναδεικνύει τη διαχρονική δύναμη της όπερας και την ιστορική της εξέλιξη. Η Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής παρουσιάζει σήμερα 11 Ιουλίου 2026 την εκδοχή του έργου που επιμελήθηκε ο Hector Berlioz το 1859, συνδυάζοντας τις αυθεντικές εκδοχές του Gluck και ανανεώνοντας την ενορχήστρωση με σεβασμό στο πρωτότυπο.

Ο μύθος που συγκλόνισε την όπερα

Ο Ορφέας θρηνεί την Ευρυδίκη και ο Θεός Έρωτας του δίνει μια μοναδική ευκαιρία: να κατέβει στον Άδη και να τη φέρει πίσω, αρκεί να μην γυρίσει να την κοιτάξει μέχρι την έξοδο. Η μουσική ακολουθεί την πορεία της ψυχής του – από τον σπαρακτικό θρήνο «Objet de mon amour», στη φρίκη των Ερινυών, στη γαλήνη των Ηλυσίων Πεδίων με το περίφημο σόλο φλάουτου, και στην κορυφαία άρια «J’ai perdu mon Euridice».

Ο Ορφέας λυγίζει, γυρίζει να την κοιτάξει, και η Ευρυδίκη χάνεται για δεύτερη φορά. Ένας μύθος που συμπυκνώνει την ανθρώπινη αδυναμία, την αγάπη και την απώλεια.

Από τον Peri στον Glass: Ο Ορφέας μέσα στους αιώνες

Ο μύθος του Ορφέα υπήρξε θεμέλιο της ιστορίας της όπερας. Από την Ευρυδίκη του Jacopo Peri – την πρώτη σωζόμενη όπερα – στον Ορφέα του Luigi Rossi, την πρώτη όπερα που παρουσιάστηκε στη Γαλλία, και στο αριστούργημα του Claudio Monteverdi, το έργο πέρασε μέσα από την πένα του Joseph Haydn, την κωμική ματιά του Jacques Offenbach και έφτασε στον 20ό αιώνα με τους Hans Werner Henze και Philip Glass.

Ωστόσο, ο Ορφέας του Christoph Willibald Gluck ήταν το έργο που άλλαξε την ιστορία της όπερας: επαναστατικό, λιτό, βαθιά δραματικό, πρωτοπαρουσιάστηκε στη Βιέννη το 1762 και καθόρισε τη μορφή της μουσικοθεατρικής αφήγησης.

Η εκδοχή του Berlioz: Σεβασμός και ανανέωση

Ο Hector Berlioz, ένθερμος θαυμαστής του Gluck, επιμελήθηκε το 1859 μια νέα εκδοχή του έργου για το Théâtre-Lyrique του Παρισιού, συνδυάζοντας τις εκδοχές του 1762 και 1774 και εκσυγχρονίζοντας την ενορχήστρωση χωρίς να αλλοιώσει το πνεύμα του έργου. Η εκδοχή αυτή δημιουργήθηκε ειδικά για την Pauline Viardot, τη διασημότερη κοντράλτο της εποχής.

Αυτή ακριβώς την εκδοχή θα παρουσιάσει η Καμεράτα στην Αρχαία Μεσσήνη, σε μια βραδιά που ενώνει την ιστορική μνήμη με την ζωντανή εμπειρία της μουσικής.

Με την ΚΑΜΕΡΑΤΑ Armonia Atenea στο Αρχαίο Θέατρο της Καρθαίας στην Κέα

Τρεις χιλιάδες χρόνια μετά την ίδρυσή του και έπειτα από αιώνες σιωπής, το Αρχαίο Θέατρο της Καρθαίας στην Κέα ξαναζωντανεύει για μια ακόμη χρονιά! Ο Δήμος Κέας πραγματοποεί από κοινού με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, στο πλαίσιο του ετήσιου θεσμού ΜΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΡΘΑΙΑ, το Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου στις 5.30 το απόγευμα, μουσική παράσταση στο αρχαίο θέατρο της Καρθαίας με τίτλο “ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΜΕΡΑΤΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ”. Τα έσοδα θα διατεθούν στην αρωγή των πυρόπληκτων Ανατολικής Αττικής.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία τον Σεπτέμβριο του 2017. Αφορμή υπήρξε η βράβευση του έργου «Συντήρηση και Ανάδειξη Αρχαίας Καρθαίας Κέας» με το βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά «Βραβείο Europa Nostra 2017».

Κατά την μουσική παράσταση η ορχήστρα της ΚΑΜΕΡΑΤΑ Armonia Atenea  θα παρουσιάσει ένα πρόγραμμα με υπέροχες ατμοσφαιρικές μουσικές: έργα των G. Puccini, W. A. Mozart, G. Holst, G. F. Händel και B. Bartók από δεκαμελή ορχήστρα, υπό την μπαγκέτα του μαέστρου, κυρίου Γιώργου Παπαδόπουλου και με σολίστ τη σοπράνο, κυρία Μυρσίνη Μαργαρίτη. Από την πασίγνωστη “Μικρή Νυχτερινή Μουσική” του Β. Α. Μότσαρτ, στους εντυπωσιακούς ρουμάνικους χορούς του Μπ. Μπάρτοκ, το διάσημο ορχηστρικό σύνολο θα μας οδηγήσει σε ένα μαγευτικό μουσικό ταξίδι με εύρος δύο αιώνων.

Η παράσταση έχει ενταχθεί στις εκδηλώσεις εορτασμού για το Ευρωπαϊκό έτος πολιτιστικής κληρονομιάς.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέξουν στον ιστότοπο του Δήμου Κέας: www.destinationkea.com και να απευθύνονται στο τηλέφωνο του Γραφείου Τουριστικών Πληροφοριών του Δήμου Κέας: 22880 21500, από τις 26/08 έως και τις 07/09 και κατά τις ώρες 08:15-13:00.

Αναλυτικές πληροφορίες για την πρόσβασή σας τόσο στον αρχαιολογικό χώρο όσο και στο νησί θα βρείτε http://kea.gr/mia-giorti-gia-tin-karthaia-me-tin-kamerata-sto-archaio-theatro-programma-plirofories/

Πηγή πληροφοριών: http: kea.gr, facebook.com/efakyk

Μια ροκ προσέγγιση της Ειρήνης του Αριστοφάνη

Δυο περιέργα πλάσματα ντυμένα στα λευκά, "διακοσμημένα" με ρολό χαρτιά υγείας  στο διαμορφωμένο κοίλο του Ηρωδείου, με φόντο την Καμεράτα- Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής υπό την μπαγκέτα του Γιώργου Πέτρου να παίζει υπέροχες μελωδίες. Σχεδόν μια ροκ όπερα ξεδιπλώνεται μπροστά μου όταν ο γενιοφόρος Τρυγαίος, ντυμένος σουρεαλιστικά, αφού αφοδεύσει, αποπειράται να ανέβει με το σκαθάρι του στον Όλυμπο. Οι ήρωες παίζουν απλά θέατρο, αλλά ερμηνεύουν και λυρικά, με τον μαέστρο να μπαίνει πολλές φορές στο κοίλο και με την μπαγκέτα του να τους κατευθύνει!

της Μαρίας Αλιμπέρη

Λυρικοί τόνοι, νέα τεχνολογία, μια μεγάλη δόση χιούμορ και η σοφία του κλασικού κειμένου συνιστούν μια ξεχωριστή παράσταση μια άλλη "Ειρήνη", βασισμένη σε αυτή του Αριστοφάνη, υπό τη σκέπη του Εθνικού Θεάτρου. Μάλιστα όταν έχεις τη τύχη να την απολαύσεις στο μοναδικό μνημείο του Ηρωδείου σίγουρα συζητάς γι αυτήν θετικά διακείμενος. Σαφώς το 3D Mapping του Στάθη Μήτσιου έχει καταστήσει την παράσταση μια διαφορετική αισθητική εμπειρία προσδίδουν μια άλλη διάσταση στο εγχείρημα.

 Μάλιστα, αυτή η διάσταση σατιρίζεται μέσα στη παράσταση, μια σάτιρα μέσα στη σάτιρα καθώς ο Τρυγαίος δια στόματος Τζίμη Πανούση σχολιάζει "τι ψυχεδελικά είναι αυτά; Eurovision το έκανες" ενώ ακολουθούν σχόλια για την άδεια παρέμβασης στο μνημείο από το ΚΑΣ. 

Πολύ έξυπνο εύρημα, οφείλω να παραδεχθώ, το λυρικό μέρος που προστέθηκε σε αυτή

την απόδοση του κλασικού κειμένου,με το  λιμπρέτο του Δημοσθένη Παπαμάρκου  και τη σύνθεση του Νίκου Κυπουργού. Η έκπληξη μου ήταν ακόμη μεγαλύτερη καθώς το κείμενο αναδείχθηκε με μελωδικές φωνές ερμηνευτών, ταλαντούχων ηθοποιών με έξοχο μουσικό σύνολο. Ο Αριστοφάνης λοιπόν έφθασε στο σήμερα με στοιχεία επιθεώρησης  για την επικαιρότητα  ενδεδειγμένος και με σύγχρονες μελωδίες, μια ομολογουμένως πρωτοποριακή σκηνοθεσία από τον Κωνσταντίνο Αρβανιτάκη.

Η πλοκή παραμένει ίδια με την κωμωδία του Αριστοφάνη, αλώβητα κάποια μέρη, αλλά με πολλά ένθετα στοιχεία διαμορφώνουν μεταμοντέρνο χαρακτήρα. Πρόκειται για μια άλλη προσέγγιση αριστοφανικού κειμένου αποδεικνύοντας ότι δεν είναι καθόλου παλιό το κείμενο. Βέβαια, τα ένθετα μουσικά στοιχεία με προβληματίζουν, σε κάποια σημεία διαπιστώνεται ανισορροπία από την επανεκτέλεση γνωστών τραγουδιών.
Και επιμένω σε όλα αυτά τα στοιχεία της παράστασης γιατί επιλέγοντας να δω αυτή την παράσταση είχα την εντύπωση ότι όλα θα τα συμπαρασύσει η σαρωτική περσόνα του Τζίμη Πανούση, που σαφώς του ταιριάζει γάντι ο ρόλος του Τρυγαίου. Τα καυστικά σχόλια με σπαρταριστές ατάκες  αποδίδονται με άλλη χάρη και  εδώ η κωμωδία απαιτεί την βωμολοχία.

Μπορεί ο ρόλος του Τρυγαίου να είναι δεσποτικός, αλλά το ταλέντο δεν κρύβεται έτσι κι ο Ερμής που υποδύεται ο Τάσης Χειστογιανόπουλος, η Ειρήνη Καραγιάννη που γοητεύει ως Ειρήνη αλλά και η τροφός που αναδεικνύνεται από την μοναδική Ευαγγελία Καρακατσάνη και ο δούλος που χαρίζει άφθονο γέλιο με την ερηνεία του Νίκου Καρδώνη,όλοι οι ερμηνευτές  κέρδισαν το θερμό χειροκρότημα του κοινού!

Sweeney Todd- αστέρια στο σκοτεινό θέαμα

Βράδυ Ιουλίου στο κατάμεστο Ηρώδειο, ενα γλυκό τιτίβισμα από την πολυκοσμία, ενώ ο νεαρόκοσμος, που πρώτη φορά είδα τόσο πολύ σε εκδήλωση στο συγκεκριμένο μνημείο, προσμένει να αρχίσει το σκοτεινό θέαμα... Τα φώτα σβήνουν για να αναψουν οι προβολείς και μας μεταφέρουν στο βικτωριανό Λονδίνο... Το πιο τρυφερό μελωδικό χάδι φθάνει στα αυτιά μας στις κερκίδες. 
Η άψογη εκτέλεση του μιούζικαλ Sweeney Todd- Ο δαιμόνιος κουρέας της Φλητ Στρητ ,που ξεπερνά την αποστειρωμένη  ακρίβεια, της Καμεράτας- Ορχήστρας των Φίλων της Μουσικής υπό την παγκέτα του Γιώργου Πέτρου αλλά και την σκηνοθετική του ματιά του ίδιου, θα μου χαρίσει μια αξέχαστη καλοκαιρινή βραδιά.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Παρά το αποτρόπαιο περιεχόμενο του έργου -την ιστορία ενός κατά συρροή δολοφόνου που επιθυμεί να εκδικηθεί για την στέρηση της γυναίκας και της κόρης του, κείμενο του σπουδαιότερου λιμπρετίστα του  Broadway, ο Stephen Sondheim και κείμενο του Hugh Wheeler (Χιου Γουήλερ) - απόλαυσα το ατμοσφαιρικό αποτέλεσμα. 

Η άρτια τεχνική υποστήριξη από πλευράς σκηνικών -υπέροχο τέχνασμα των κιβωτίων του Πάρι Μέξη, ενδυματολογικών επιλογών, φωτισμών κ.ά. με έκαναν να ξεχάσω το splat στοιχείο του έργου και μάλιστα να συμπονέσω τον ήρωα που ερμήνευσε με  το ρωμαλέο ταλέντο του  ο βαρύτονος Χάρης Ανδριανού καθώς και με το εκπληκτικό της ηχόχρωμα  και την σαρωτική της σκηνική παρουσία η Νάντια Κοντογεώργη στο ρόλο της κυρίας Λαβέτ, παρά τα τεχνικά προβλήματα που προέκυψαν με το μικρόωνό της.  Ισχυρές δόσεις μαύριου χιούμορ έδωσαν άλλες πινελιές στην εξέλιξη του έργου, γεγονός στο οποίο συνέβαλε δραστικά με την χαριτωμένη απόδοση του κωμικού ρόλου του Τομπία, ο Άρης Πλασκασοβίτης, ανταλακλώντας  τις δυο πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης την θετική-φωτεινή πλευρά απέναντι στη σκοτεινή.


Τις πιο ευαίσθητες χορδές άγγιξε η Μυρσίνη

Μαργαρίτη ερμηνεύοντας  με συγκηνιτική έγνοια την αθώα Τζοάννα, την ερωτευμένη κόρη του ήρωα. Μετά την πρωταγωνίστρια,την παράσταση έκλεψε η Άννα Κουτσαφτίκη στο δραματικό ρόλο της ζητιάνας με τη μοναδική της ερμηνευτική επίδοση. Μπορεί να είχε το ρόλο του κακού, όμως ο εξαίρετος βαρυτονος Χριστόφορος Σταμπόγλης  κατάφερε να υποδύεται με μαεστρία τα διαστρεμένα πάθη του δικαστή Turpin.

Στο άψογο αισθητικά αποτέλεσμα  συνέβαλε ο πολυπληθής θίασος :  Χριστόφορος Σταμπόγλης , Γιάννης Καλύβας, Γιάννης Χριστόπουλος, Χρήστος Κεχρής, Λητώ Μεσσήνη, Χριστίνα Μιχαλάκη, Μαριλένα Χρυσοχοΐδη, Μαρία Μουρκούση, Αναστασία Κότσαλη, Μιράντα Μακρυνιώτη, Αθηνά Καστρινάκη, Βαγγέλης Αγγελάκης, Σταύρος Ζουλιάτης, Χρήστος Χριστοδούλου, Γιάννης Μανιατόπουλος, Αποστόλης Ψυχράμης, Νικόλας Μπογιατζής, Σωτήρης Τριάντης, Αντώνης Δήμου, Άγγελος Χονδρογιάννης.

Μοναδικά μειονεκτήματα αποτελούν η μεγάλη διάρκεια του έργου και τα μη αναπαυτικά καθίσματα!
Πηγή φωτογραφιών :https://www.facebook.com/pg/sweeneytoddathensfestival/photos/?ref=page_internal
και
https://www.facebook.com/athepfestival/posts/10154806872995770

"Σιρόης, ο βασιλιάς της Περσίας" από την Καμεράτα- Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής

Άρωμα ανατολής στο Μέγαρο Μουσικής σήμερα η παράσταση "Σιρόης, ο βασιλιάς της Περσίας" του Γιόχαν Άντολφ Χάσσε που ερμηνεύει η Καμεράτα-Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής , υπό την διεύθυνση του Γιώργου Πέτρου.

Παραγωγικότητα, όραμα, επιμονή στις δυσκολίες, εξωστρέφεια, ορμή, άνοιγμα στη διεθνή σκηνή...Η Καμεράτα -Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, σε όργανα εποχής, και ο μαέστρος Γιώργος Πέτρου, που τιμήθηκαν με το Διεθνές Βραβείο Όπερας 2013 για τον Αλέξανδρο του Χαίντελ, παρουσιάζουν στο κοινό ένα άγνωστο αριστούργημα του Γιόχαν Άντολφ Χάσσε, σε συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών με τη Βασιλική Όπερα των Βερσαλλιών. Πρόκειται για την τρίπρακτη όπερα Σιρόης, ο βασιλιάς της Περσίας, γραμμένη το 1728 και πλούσια σε θησαυρούς μουσικής γραφής και θεατρικής πλοκής.
Στα ιταλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους