Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ρωμαϊκής Αγοράς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ρωμαϊκής Αγοράς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2020

Η Ρωμαϊκή Αγορά Αθηνών σφύζει ζωή: Ένα παράδειγμα σύγχρονης πολιτιστικής διαχείρισης




 Νέα πνοή έχει αποκτήσει ο χώρος της Ρωμαϊκής Αγοράς στην καρδιά της Πλάκας που «δονείται» το τελευταίο καιρό στους ρυθμούς του πολιτιστικού γίγνεσθαι της πόλης. Παραστάσεις, συναυλίες, εικαστικές-ηχητικές παρεμβάσεις σε έναν αρχαιολογικό χώρο που μπαίνει ακούσια σε δεύτερη μοίρα από του επισκέπτες καθώς προτιμούν την εντυπωσιακή αρχαιά Αγορά Αθηνών και την Βιβλιοθήκη του Αδριανού.

Αυτό το καλοκαίρι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών στο πλαίσιο του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» κατάφερε να φέρει περισσότερους Αθηναίους και επισκέπτες εντός του εν λόγω αρχαιολογικού χώρου. Και αυτό το κατάφερε προσφέροντας καλλιτεχνικά ερεθίσματα και επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα αυτό που προτάσσουν οι διεθνείς συνθήκες προστασίας των μνημείων την ενσωμάτωση του μνημείου στο σύγχρονο βίο (Συνθήκη Παρισιού (1972) για την ενσωμάτωση της πολιτιστικής κληρονομιάς στη σύγχρονη οικονομική και κοινωνική ζωή).

 της Μαρίας Αλιμπέρτη


Σήμερα το βράδυ ο χώρος θα φιλοξενήσει μια μουσική μυσταγωγία για καλό σκοπό  και συγκεκριμένα για την ενίσχυση της οργάνωσης HOPEgenesis που αντιστέκεται στην υπογεννητικότητα  των Ακριτών στις παραμεθόριες περιοχές, μια συναυλία του Μήνο Μάτσα με την συμμετοχή των εξαιρετικών ερμηνευτών Ελεωνόρας Ζουγανέλη και Κώστα Τριανταφυλλίδη καθώς και επτά διακεκριμένων μουσικών.

 

Μάρτυρας του συγκινησιακού φορτίου που μπορεί να προκαλέσει η Τέχνη εντός ενός αρχαιολογικού τόπου «επενδυμένου» με ιστορία και νοήματα, έγινα παρακολουθώντας την παράσταση του Εθνικού Θέατρου  «Tο αμάρτημα της μητρός μου του Γ. Βιζυηνού» σε σκηνοθεσία της Δανάης Ρούσσου και με την συγκινητική ερμηνεία της Ρένας Κυπριώτη. Πραγματική απόλαυση ήταν ο μονόλογος που έφερε όλη την ελληνική παράδοση που εσωκλείει ο Βιζυηνός στα έργα του, στον αρχαιολογικό χώρο με φόντο τα χρώματα του ηλιοβασιλέματος.

Για όσους ενδιαφέρονται να βιώσουν την ιδιαίτερη αυτή εμπειρία ενός ιστορικού τόπου που δεν αποτελείται μόνο από αυτό που κάποιοι στυγνά θα έλεγαν «ερείπια» ή  «ψυχρά» αρχαιολογικά ευρήματα αλλά αποκτά νέα ζωή, μπορούν να επισκεφθούν το προσεχές Σάββατο και να θαυμάσουν μια σειρά από ηχητικά έργα με θέμα τη σιωπή, την παύση και την αναμονή που δημιουργεί μια σειρά από προβληματισμούς σε συσχέτιση με το βίωμα του lockdown. Πρόκειται για δράση του ΕΜΣΤ και συμμετέχουν  οι καλλιτέχνες: Μανώλης Μανουσάκης, Μιχάλης Μοσχούτης, Acte Vide (Δανάη Στεφάνου και Γιάννης Κοτσώνης), Νικολέτα Χατζοπούλου, σε επιμέλεια της Δάφνης Βιτάλη, επιμελήτριας του ΕΜΣΤ.

 

 

 

Ιστορία της Ρωμαϊκής Αγοράς

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Πολιτισμού κτίσθηκε μεταξύ 19-11 π.Χ. από τις δωρεές του Ιουλίου Καίσαρα και του Αυγούστου, ο οποίος πρώτος άρχισε ένα συστηματικό οικοδομικό πρόγραμμα ανόρθωσης της πόλης.  Μάλιστα, αναγνώριζε την αξία της πολιτιστική της κληρονομιάς του τόπου, καθώς σε όλα τα έργα του διακρίνεται ένα φιλάρχαιο πνεύμα.

Ρωμαϊκή Αγορά – ανατολικό πρόπυλο, λήψη από Α-ΝΑ

Ωστόσο, κατά την ρωμαϊκή περίοδο της Αθήνας υιοθετήθηκαν νέες πολεοδομικές αντιλήψεις και νέοι αρχιτεκτονικοί τύποι. Ο Αύγουστος εκπονούσε  ένα πρόγραμμα περιλαμβάνοντας  διάφορα μνημεία της πόλης, αλλά κυρίως την Αρχαία Αγορά.

Όταν τέθηκε ζήτημα χώρου και αλλαγής στη λειτουργία της Αρχαίας Αγοράς, αποφασίστηκε η μετεγκατάσταση των εμπορικών δραστηριοτήτων. Η αλλαγή θεωρήθηκε σημαντική για τον μετασχηματισμό της πόλης. Ως κατάλληλος αξιοποιήθηκε ένας χώρος ευρύς και επίπεδος. 100 μ. περίπου ανατολικά από αυτήν.  Η νέα Ρωμαϊκή Αγορά ή Αγορά του Καίσαρος και του Αυγούστου ήταν ένα κτήριο νέου τύπου, ρωμαϊκό φόρουμ και αποτέλεσε αρχιτεκτονική καινοτομία για την εποχή του και για τον τόπο.

Επί αυτοκράτορος Αδριανού (117-138 μ.Χ.) φαίνεται ότι έγιναν ορισμένες τροποποιήσεις και επισκευές, οπότε και πλακοστρώθηκε η αυλή. Εκτιμάται ότι περίπου το 100 μ.Χ. πλακοστρώθηκε και η οδός που συνέδεε την Αρχαία Αγορά με τη Ρωμαϊκή. Επίσης, τότε η αγορά πλαισιώθηκε από στοές με καταστήματα στο πίσω μέρος τους. Για την εξυπηρέτηση του κοινού καθώς η οδός  βρισκόταν 5 μ. περίπου χαμηλότερα από το δυτικό πρόπυλο, στο ανατολικό της άκρο κατασκευάστηκε μια ράμπα που οδηγούσε στο εσωτερικό της Ρωμαϊκής Αγοράς διά της μεσαίας διόδου του προπύλου, όπως διαπιστώθηκε με ανασκαφική έρευνα το 1985.


Εντός του αρχαιολογικού χώρου υπάρχει σήμερα το «Αγορανομείο» (μέσα του 1ου αι. μ.Χ. ), δηλαδή σώζεται ένα πλατύ κλιμακοστάσιο, μέρος της πρόσοψής του με τρεις θύρες που έχουν τοξωτά υπέρθυρα από μάρμαρο Υμηττού, καθώς και τμήματα του βόρειου και του νότιου τοίχου του που είναι χτισμένοι από μεγάλες πωροπλίνθους.



Σημαντικό μνημείο είναι το «Ωρολόγιο του Κυρρήστου», γνωστό ως  Πύργος των Ανέμων ή Αέρηδες (μάλλον 47 π.Χ.). Ο οκταγωνικός πύργος, από πεντελικό μάρμαρο είχε στην κορυφή της στέγης ένας ορειχάλκινος ανεμοδείκτης σε μορφή Τρίτωνα έδειχνε την κατεύθυνση των ανέμων.



Κατά την Βυζαντινή εποχή και την Τουρκοκρατία ο χώρος καταλήφθηκε από οικίες, εργαστήρια και εκκλησίες καθώς και το Φετιχιέ Τζαμί. (Διαβάστε εδώ για το Φετιχέ Τζαμί http://cultureloversgr.blogspot.com/2018/10/blog-post_69.html)


Η είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο είναι 8 ευρώ.


Πηγή: 

http://odysseus.culture.gr/

http://archaeologia.eie.gr/

 

http://odysseus.culture.gr/0/spacer.gif

 

http://odysseus.culture.gr/0/spacer.gif

 

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2018

Πώς το Φετιχέ Τζαμί της Αθήνας συνδέεται με την Αγιά Σοφιά;

 Ευθυτενείς κίονες, το εντυπωσιακό κτίσμα του Ρολογιού του Κυρρήστου ή του Πύργου των  Αέρηδων και οι καμπυλωτές σκεπές του Τζαμιού: ένα μοναδικό παλίμψιστο αποτελεί ο αρχαιολογικός χώρος της Ρωμαϊκής Αγοράς στην Πλάκα συμπυκνώνοντας την ιστορία της Αθήνας σε μερικά μόνο τετραγωνικά μέτρα. Ανάμεσα στα τεκμήρια του αρχαιοελληνικού κλέους, στο βόρειο τμήμα της αγοράς, το Φετιχέ Τζαμί έρχεται να υπενθυμίσει την ιδιαίτερη ομορφιά του τόπου μας, ο οποίος συνδυάζει δυτικά στοιχεία με αυτά της Ανατολής!

της Μαρίας Αλιμπέρτη 

Γνωστό  και ως Τζαμί του Σταροπάζαρου, μετά τις εργασίες αποκατάστασής του άνοιξε τις πύλες του στο κοινό και φιλοξενεί φωτογραφική έκθεση με ντοκουμέντα από την ιστορία του μνημείου αλλά και του έργου αναστήλωσης του. Το Φετιχιέ Τζαμί, μνημείο της οθωμανικής κατοχής της Αθήνας, αρχικά θεωρήθηκε ότι χτίστηκε εντός του Πάνω Παζαριού, (παζάρι των σιτηρών), μετά την κατάκτηση από τον Ομάρ το 1456 (συνθηκολόγηση των Οθωμανών με τον τελευταίο δούκα των Acciajuoli ), για την επίσκεψη του σουλτάνου Μωάμεθ (Μεχμέτ) Β΄ τον Πορθητή το 1458 και δόθηκε αυτό το όνομα, το «Τζαμί του Πορθητή» προς τιμήν του. 
Οι πρώτες θεωρίες υποστήριζαν ότι χτίστηκε πάνω στα ερείπια ναού της Παναγίας του Σταροπάζαρου, η οποία λειτούργησε ως κεντρικός ναός των ορθοδόξων την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Στη συνέχεια ανατράπηκαν αυτές οι θεωρίες, αλλά νεότερες έρευνες που αναχρονολόγησαν το μνημείο ως έργο του 17ου αιώνα, το οποίο οικοδομήθηκε σε αντικατάσταση παλαιότερου τεμένους, επιβεβαιώνουν ότι οικοδομήθηκε στα χνάρια τρίκλιτης μεσοβυζαντινής βασιλικής καθώς εντοπίστηκαν τμήματα του βόρειου κλίτους, η κόγχη του ιερού και ο νάρθηκας.

Η σύνδεση με τον Παρθενώνα 
Για την ιστορία, κατά την τετραήμερη επίσκεψή του ο ελληνοτραφής σουλτάνος  Μωάμεθ  ο Πορθητης θαύμασε την ομορφιά της Αθήνας και παραχώρησε διοικητικά και φορολογικά προνόµια στους Αθηναίους. 
Μάλιστα λέγεται ότι παραχώρησε τον Παρθενώνα, ως εκκλησία της Παναγίας της Αθηνιώτισσας, στους ορθοδόξους, τουλάχιστον έως τον Πρώτο Ενετοτουρκικό Πόλεµο (1463-1479),κι έκτοτε μετατράπηκε σε τζαμί κερδίζοντας τον θαυμασμό του περιηγητή  Jean-Baptiste Tavernier, το 1664, ο οποίος το περιέγραψε ως «ένα ωραιότατο, πελώριο, ολοµάρµαρο ναό».

Το αρχιτεκτονικό «δάνειο»

Στο Φετιχέ τζαμί ο επισκέπτης ακόμη και σήμερα μπορεί να διακρίνει το μιχράμπ , δηλαδή την ημικυκλική εσοχή στο τείχος που υποδεικνύει προς τη Μέκκα. Το μνημείο έχει ιδιαίτερη αξία καθώς θεωρείται ως το παλαιότερο αντιπροσωπευτικό δείγμα του αρχιτεκτονικού τύπου «quatrefoil», αφού η στέγη αποτελείται από τέσσερα τεταρτοσφαίρια για την αντιστήριξη του κεντρικού τρούλου, ενώ τέσσερις μικρότεροι τρούλοι αντιστοιχούν στις γωνίες του οικοδομήματος.

Μάλιστα ο εν λόγω αρχιτεκτονικός τύπος εκτιμάται ότι έχει πρότυπο το ναό της Αγίας Σοφίας, που συναντάται σε σπουδαία τεμένη της Κωνσταντινούπολης, όπως το Μπλε και το Γενί Τζαμί, αλλά και στα Βαλκάνια. Ιδιαίτερης ομορφιάς είναι και το προστώο, όπως συνήθιζε το τυπικό του οθωμανικού τεμένους πέρα από την αίθουσα προσευχής, το οποίο φέρει στην όψη πέντε τόξα, στηριζόμενα σε δύο κτιστούς πεσσούς στις γωνίες και τέσσερις κίονες μεταξύ αυτών. 

Με την ίδρυση του Νεοελληνικού κράτους και την μεταφορά της πρωτεύουσας στην Αθήνα, το Φετιχιέ Τζαμί λειτούργησε ως στρατιωτική φυλακή του φρουραρχείου της πόλης, στη συνέχεια στρατώνας, ενώ από το 1824 παραχωρήθηκε από τη Δημογεροντία στη Φιλόμουσο Εταιρεία για τη στέγαση σχολείου αλληλοδιδακτικής μεθόδου. Πριν το 1890, μετατράπηκε σε αλευραποθήκη, ενώ στους εξωτερικούς του τοίχους προσκολλήθηκαν οι κλίβανοι του στρατιωτικού αρτοποιείου. Την τελευταία του χρήση, η οποία ήταν και η περισσότερο μακρόχρονη από τις μεταγενέστερες, διατήρησε έως και το 1935, οπότε και απελευθερώθηκε από τις εξωτερικές προσθήκες. Μέχρι την αποκατάστασή του, για δεκαετίες στέγαζε αρχαιολογικό υλικό.

Πηγη : http://odysseus.culture.gr, http://www.eie.gr  http://www.athenscitymuseum.gr