Νάξος: Δωρεάν τριήμερο εργαστήριο υφαντικής REWOVEN

Η Νάξος φιλοξενεί από τις 8 έως τις 10 Μαΐου το δωρεάν τριήμερο εργαστήριο υφαντικής REWOVEN, μια πρωτοβουλία που αναδεικνύει τη σύγχρονη διάσταση της παραδοσιακής τέχνης. Ο δεύτερος κύκλος του προγράμματος εστιάζει σε πιο σύνθετες τεχνικές και στη δημιουργική εξέλιξη των συμμετεχόντων.

Ο δεύτερος κύκλος του REWOVEN

Το REWOVEN γεννήθηκε από την ανάγκη της τοπικής κοινότητας να επανασυνδεθεί με την υφαντική ως ζωντανή και εξελισσόμενη τέχνη. Η πρωτοβουλία της Μαρίας Πολικρέτη, προέδρου του Πολιτιστικού Φορέα «Πολικρίτη», συνεχίζεται με έναν νέο κύκλο που προχωρά πέρα από τις βασικές τεχνικές, δίνοντας έμφαση στη δημιουργικότητα και την πρακτική εξάσκηση.

Το τριήμερο εργαστήριο

Με την καθοδήγηση της διεθνώς αναγνωρισμένης textile artist Κατερίνας Νάκου, οι συμμετέχοντες θα εργαστούν πάνω σε δύο εξειδικευμένες τεχνικές:

– Υφαντική με κάρτες (Tablet Weaving)

– Τεχνική pick‑up στον αργαλειό για τη δημιουργία σύνθετων μοτίβων

Μετά την ολοκλήρωση του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υφαίνουν πιο απαιτητικές δομές, να επιλέγουν τεχνικές ανάλογα με το επιθυμητό αποτέλεσμα και να εξελίξουν τη δική τους υφαντική πρακτική.

Συμμετοχή και δηλώσεις

Η συμμετοχή είναι δωρεάν, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του προγράμματος για ανοιχτή πρόσβαση στη γνώση. Οι θέσεις είναι περιορισμένες και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Δηλώσεις συμμετοχής στο email: polikritinaxos@gmail.com.

Η Κατερίνα Νάκου

Η Κατερίνα Νάκου είναι βραβευμένη textile artist και σχεδιάστρια υφασμάτων με διεθνή παρουσία. Έχει σπουδάσει Textile Design στο Reutlingen της Γερμανίας και διαθέτει μεταπτυχιακές σπουδές στο Design & Fine Art Conception. Έχει συνεργαστεί με κορυφαία ευρωπαϊκά ιδρύματα, όπως το Textiel Museum – Textiel Lab (Ολλανδία) και το Vävft (Νορβηγία). Από το 2023 διατηρεί το δικό της εργαστήριο στην Αθήνα, όπου δημιουργεί υφαντικά έργα και οργανώνει εξειδικευμένα σεμινάρια.

Η φωτιά που κατέστρεψε έναν οικισμό της Εποχής του Χαλκού — αλλά διέσωσε έναν σπάνιο αργαλειό 3.500 ετών

Μια πυρκαγιά που ξέσπασε πριν από περίπου 3.500 χρόνια σε έναν οικισμό της Εποχής του Χαλκού στη νοτιοανατολική Ισπανία δεν κατέστρεψε μόνο σπίτια· διατήρησε άθελά της ένα εύρημα που οι αρχαιολόγοι σπάνια έχουν την ευκαιρία να δουν: έναν άθικτο κάθετο αργαλειό με βαρίδια, με ξύλινα δοκάρια, πήλινα βάρη και ίχνη φυτικών ινών. Το εύρημα προέρχεται από τον οικισμό Cabezo Redondo, κοντά στη Villena, και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Antiquity. 

Ένας αργαλειός «παγωμένος στον χρόνο»

Συνήθως, σε αρχαιολογικούς χώρους διασώζονται μόνο τα πήλινα βάρη των αργαλειών. Στο Cabezo Redondo όμως, η φωτιά και η κατάρρευση της οροφής δημιούργησαν ένα σφραγισμένο περιβάλλον, όπου το ξύλο απανθρακώθηκε και οι οργανικές ύλες διατηρήθηκαν σχεδόν άθικτες.

Οι ερευνητές εντόπισαν ξύλινα δοκάρια, 44–49 πήλινα βάρη και πλεγμένες ίνες από σπαρτό, επιτρέποντας την ανασύσταση ενός πλήρως λειτουργικού αργαλειού — κάτι εξαιρετικά σπάνιο στην αρχαιολογία.  «Παραδόξως, η φωτιά τόσο κατέστρεψε όσο και διατήρησε τον χώρο», δήλωσε η αρχαιοβοτανικός Yolanda Carrión, η οποία ανέλυσε τα ξύλινα τμήματα. 

Πώς η φωτιά διατήρησε το εύρημα

Καθώς το κτήριο καιγόταν, η οροφή κατέρρευσε και σκέπασε τον αργαλειό. Η υψηλή θερμοκρασία απανθράκωσε το ξύλο, επιβραδύνοντας τη φθορά του, ενώ το βάρος των καταλοίπων τον προστάτευσε από την αποσύνθεση. Οι ερευνητές προσδιορίζουν ότι ο αργαλειός ήταν σε χρήση τη στιγμή της πυρκαγιάς, προσφέροντας μια αυθεντική εικόνα της υφαντικής τεχνολογίας της εποχής. 

Τι αποκαλύπτει για την υφαντική της Εποχής του Χαλκού

Η ανάλυση έδειξε ότι ο αργαλειός ήταν κάθετος με βαρίδια (warp-weighted loom), μια τεχνολογία που κυριαρχούσε στη δυτική Ευρώπη επί χιλιετίες. Τα βάρη, περίπου 200 γραμμάρια το καθένα, κρατούσαν τεντωμένα τα νήματα, ενώ η διάταξή τους υποδηλώνει ότι ο αργαλειός μπορούσε να παράγει τόσο απλή ύφανση (tabby) όσο και πιο πυκνή ύφανση τύπου twill.  Η ξυλεία προερχόταν από χαλέπιο πεύκη, με ώριμους κορμούς, γεγονός που δείχνει προσεκτική επιλογή υλικών. 

Ένα παράθυρο στην «υφαντική επανάσταση» της Ευρώπης

Το Cabezo Redondo ήταν ένας σημαντικός οικισμός με εκτεταμένο εμπορικό δίκτυο, που συνδεόταν με την Ιβηρική, τη Μεσόγειο και την Κεντρική Ευρώπη. Η περίοδος αυτή θεωρείται κομβική για την «υφαντική επανάσταση», κατά την οποία η παραγωγή υφασμάτων έγινε πιο εξειδικευμένη, οργανωμένη και τεχνολογικά προηγμένη. Οι γυναίκες φαίνεται να είχαν κεντρικό ρόλο στην υφαντική, όπως δείχνουν και ανθρωπολογικά ευρήματα από τον χώρο. 

Πηγή : https://www.discovermagazine.com/

Μεταανθρώπινες μορφές και εύθραυστοι κόσμοι: δύο καλλιτέχνιδες υφαίνουν νέους μύθους

Στην εποχή που οι οθόνες παράγουν κόσμους και οι αλγόριθμοι γεννούν σώματα που δεν έζησαν ποτέ, η τέχνη επιστρέφει εκεί όπου όλα ξεκινούν: στη φύση, στη μνήμη, στην υλικότητα. Στην έκθεση «Μίτοι για την Εποχή μας», στο Λόφος project η υφαντική γίνεται γλώσσα και οι καλλιτέχνιδες υφαίνουν νέους μύθους για έναν κόσμο που αλλάζει πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούμε να τον κατανοήσουμε.

Ψηφιακές μεταμορφώσεις και ένα νέο “δέντρο της ζωής”

Η τεχνολογία λογισμικών όπως το Maya έχει επιτρέψει τη δημιουργία ρεαλιστικών ψηφιακών χαρακτήρων και μεταανθρώπινων μορφών που μοιάζουν αληθινές χωρίς να είναι. Η Violeta Ortega Navarrete, όμως, επιλέγει μια διαφορετική διαδρομή: αντλεί έμπνευση από την παράδοση των Μάγια και παρουσιάζει μια μεταανθρώπινη παρουσία που δεν γεννιέται από τον υπολογιστή, αλλά από τη γη.

Ένα νέο «δέντρο της ζωής» με έντονα θηλυκά χαρακτηριστικά λειτουργεί ως μετα‑σώμα, όπου συνυπάρχουν οι πηγές της ζωής και τα αναθήματα που προσφέρουμε σε αυτές. Μια μορφή που θυμίζει πως η τεχνολογία δεν είναι ο μόνος δρόμος για να φανταστούμε το μέλλον.

Ο κόσμος των μελισσών και οι απειλές που δεν βλέπουμε

Η Ελένη Κρίκκη μάς μεταφέρει στο θαύμα της κερήθρας και στον χνουδωτό, ακατάπαυστο κόσμο των μελισσών. Έναν κόσμο που εξακολουθεί να μας εκπλήσσει, ακριβώς επειδή η σχέση του με τη φύση παραμένει αδιάρρηκτη.

Ταυτόχρονα, η δουλειά της φωτίζει τις ευθύνες μας: οι μέλισσες απειλούνται από ζιζανιοκτόνα, γενετικά τροποποιημένα φυτά και τη βιομηχανοποιημένη γεωργία των μονοκαλλιεργειών. Και όσο διακινδυνεύεται η επικονίαση, διακινδυνεύεται και η δική μας ύπαρξη.

Πέντε τελευταίες ημέρες για ένα ταξίδι υφαντικής και μνήμης

Η έκθεση «Μίτοι για την Εποχή μας. Έκθεση σύγχρονης υφαντικής τέχνης» συνεχίζει για ακόμη πέντε ημέρες, έως τις 31 Δεκεμβρίου, καθημερινά 18:00–21:00.

Πόσο εσωτερικό κενό και ποιες συνδέσεις έχουμε σήμερα ; Η έκθεση Ma της Ελένης Κρίκκη απαντά

 

 

Το ma στην Ιαπωνική κουλτούρα είναι η έκφραση του κενού, της παύσης, του ενδιάμεσου διαστήματος. Μια λέξη  μοιάζει ιδιαίτερα φιλοσοφικά φορτισμένη στον Ιαπωνικό Πολιτισμό. Σε επίπεδο χώρου το ma είναι το κενό ανάμεσα σε δυο δέντρα στους κήπους,  για να αναπνέουν και να « συνομιλούν», ενώ ένα αόρατο δίκτυ δημιουργείται αναμεσά τους. Όχι τυχαία η εικαστικός Ελένη Κρίκκη επέλεξε αυτό τον τίτλο για την έκθεσή της σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου, μια έκθεση που μου δημιούργησε την αίσθηση ότι πρόκειται για  μια εσωτερική Εδέμ, ένα παράδεισο παιδικών αναμνήσεων και ονείρων.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Με μοναδική τρυφερότητα η καλλιτέχνης άγγιξε το ύφασμα για να το μεταμορφώσει σε ένα προσωπικό σύμπαν, με αναφορές στην παράδοση και σεβασμό στην υφαντική τέχνη του τόπου  καταγωγής της, την Θεσσαλία. Όλες οι καταβολές της, ακούσια ή εκούσια, αποτυπώνονται στα έργα της! Με έκαναν να αισθανθώ ότι παρατηρούσα μαρτυρίες ενός γυναικείου κόσμου: Τα προσεκτικά επιλεγμένα χρώματα, τα νήματα, ο συνδυασμός των υφασμάτων και των νημάτων μόνο από ένα γυναικείο μυαλό και  μια γυναικεία αισθητική θα μπορούσαν να συνδιάσουν. Άλλωστε, η επιλογή παρουσίασης –σειρά των έργων- παραπέμπει στην εσωτερικότητα και την βαθιά επιθυμία από την αρχή της έκθεσης, με  προϊδέασαν ως θεατή ότι πρόκειται για μια προσωπική εξομολόγηση.

Το παρελθόν

Με μια κατανυκτικότατα που αποπνέει ο χώρος, πλησίασα τα έργα και ένιωσα ότι  με συνδέουν με κάτι αρχέγονο την Γη, όχι μόνο ως έδαφος αλλά και  την αρχαία θεά που λάτρευαν οι πρώτοι πολιτισμοί. Η συρραφή των υφασμάτων, τα έντονα αιμάτινα κόκκινα και πελαγίσια μπλε χρώματα με έκαναν να σκεφτώ τον κύκλο της ζωής, το νερό της μήτρας και το ζωογόνο αίμα. Η δε παρουσίαση των έργων, σαν ιερά κειμήλια- ιδιαίτερα τα μπαούλα- με έφεραν  εικόνες  στο μυαλό των γυναικών παλαιότερων κοινωνιών που μέσα από την υφαντική ανέστηναν τις οικογένειές τους. Άλλα έργα της, όπως τα «Πρόσωπα», έργο με βάση έναν παλιό καθρέφτη,  καθώς και το «Προγονικό», με έκαναν να νιώσω ότι βρίσκομαι σε σκηνικά θεατρικής μεταφοράς έργων του Λόρκα. Θαύμασα τους κόμπους της που μεταμορφώνονται μέσα σε άδεια κουτιά σε άβακες  (εργο «Άθροισμα») αλλά και χάρτες, δίνουν «Συντεταγμένες» για την περιπλάνηση στη ζωή.

Θαύμμασα και εκείνα τα έργα που παραπέμπουν στα εργόχειρα των γιαγιάδων που έχουν την μυρωδιά του χρόνου και λειτουργούν σημάδια μιας αλησμόνητης πολιτιστικής κληρονομιάς. Ξυπνούν προσωπικές μνήμες πατρογονικών σπιτιών αλλά και συλλογικές μνήμες από την Υφαντουργική Τέχνη που για τους σύγχρονους αποτελούν ίχνη της Λαογραφίας και αποδείξεις  των επιτευγμάτων περασμένων γενεών.

Όμως η Υφαντουργική Τέχνη στα χέρια της Κρίκκη, νιώθω ότι αποτελεί σύμβολο μιας δύναμης αρχέγονης των γυναικών, μιας παράδοσης που κρατά από την Αίγυπτο, πέρασε Μεσοποταμία , από τότε που ο άνθρωπος άφησε  την προβιά του ζώου και κομμάτι- κομμάτι έφτιαξε το ύφασμα. Τα δε έργα της Κρίκκη έχουν κάτι αυθεντικό από Ελληνική παράδοση, ίσως είναι το μπλε που θυμίζει τις τοιχογραφίες από το Ακρωτήρι της Θήρας και άλλοτε με το πορφυρό που νιώθω ότι βγήκε από Μινωικό παλάτι. Παρατηρώντας τα έργα της αναλογίζομαι,  ότι κάπου μέσα της είχε τις ομηρικές αφηγήσεις για την Πηνελόπη που ξεγελούσε τους μνηστήρες υφαίνοντας και διαλύοντας το τεχνούργημά της, μια τέχνη  που σύμφωνα με τον Όμηρο της δίδαξε η Θεά Αθηνά!

Γιατί το ma;

 Ποσά σύμβολα και νοήματα πυκνά; Τα έργα μεγάλων διαστάσεων,με παράλληλα  τετραγωνισμένα κομμάτια υφάσματος μου θυμίζουν μεγάλα παζλ που δείχνουν χάρτες και άλλοτε σύμβολα που μπορούν να ταυτιστούν με τα βιώματα κάθε θεατή. Αλλού διακρίνω μεταφυσικές αγωνίες όπως στις «Αναχωρήσεις»  και στα «Λόγια της σιωπής». Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι η Ελένη Κρίκκη  που σπούδασε αρχιτεκτονική, επέλεξε το ma, γιατί αυτό μας λείπει σήμερα που ζούμε μέσα στη μοναξιά σε μια πυκνοδομημένη πόλη και σε μια κοινωνία που βιώνει τον απόλυτο βομβαρδισμό υπερπληροφόρησης, αλλά χάσκει μετέωρη μέσα στα υποτιθέμενα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.  Ίσως χρειαζόμαστε το ma για να επαναπροσδιορίσουμε το κενό και τις συνδέσεις μας σωματικά και πνευματικά. Προς το παρόν αυτή την αναγκαία ψυχική ανάταση μόνο η Τέχνη σαν αυτής της Ελένης Κρίκκη, μας την προσφέρει.

 

Έως  16 Φεβρουαρίου 2025
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή 11:00-19:00, Σάββατο-Κυριακή 10:00-15:00, Δευτέρα κλειστά

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Δήμου Αθηναίων (Αίθουσα 1ου ορόφου)
Ηρακλειδών 66 & Θεσσαλονίκης, Θησείο (Μετρό: Κεραμεικός)