Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της αρχαιολογικής αποστολής στον Άγιο Γεώργιο Πέγειας

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού Κύπρου ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της φετινής ερευνητικής περιόδου της αρχαιολογικής αποστολής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης στον Άγιο Γεώργιο Πέγειας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επιφανειακή επισκόπηση, ανασκαφές και μελέτη, υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Κλασικών Σπουδών Joan Breton Connelly. Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στο αρχαίο λιμάνι στη θέση Μανίκι και στο νεκροταφείο της θέσης Πέγεια–Μελέτης.

Διεθνής συνεργασία και μελέτη των ευρημάτων

Στο διεπιστημονικό πρόγραμμα συμμετείχαν επιστήμονες και φοιτητές από το NYU, το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Ινστιτούτο Κύπρου. Η καθηγήτρια Στέλλα Δεμέστιχα διηύθυνε την καταγραφή περισσότερων από 700 κιλών οστράκων αμφορέων της Ύστερης Ρωμαϊκής περιόδου. Κυρίαρχος τύπος ήταν οι αμφορείς Late Roman 1, τοπικής και κιλικιακής παραγωγής, καθώς και εισαγωγές από Παλαιστίνη και Γάζα του 6ου αιώνα μ.Χ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι 68 επιγραφές με κόκκινη μελάνη που διασώζονται σε αμφορείς από το Μανίκι, προσφέροντας σημαντικές προοπτικές για μελλοντική έρευνα.

Το μεγάλο σύνολο οστράκων προέρχεται από στρώμα επιχωμάτωσης που δημιουργήθηκε για την εξομάλυνση του απότομου βράχου, προκειμένου να κατασκευαστούν λιμενικά έργα. Τα έργα αυτά διευκόλυναν τη μεταφορά μαρμάρινων όγκων από την Προκόννησο, καθώς και σπονδύλων κιόνων και κιονοκράνων για τις βασιλικές που ανεγέρθηκαν στο Ακρωτήριο Δρέπανον επί Ιουστινιανού.

Ο λαξευτός τάφος και οι νέες αναλύσεις

Σημαντικό μέρος των φετινών εργασιών αφορούσε τον λαξευτό τάφο της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου, ο οποίος είχε εντοπιστεί το 2018. Η Καθηγήτρια Jolanta Mlynaczyk συνέχισε τη μελέτη της κεραμικής, που χρονολογείται από τον 1ο αιώνα π.Χ. έως τον 5ο αιώνα μ.Χ.

Η Δρ. Rebecca Gerdes από το Πανεπιστήμιο Cornell συνέλεξε δείγματα από ρωμαϊκά μαγειρικά σκεύη για ανάλυση οργανικών υπολειμμάτων, με στόχο την κατανόηση των διατροφικών συνηθειών και των ταφικών τελετουργιών της περιόδου.

Ο Δρ. Mariusz Burdajewicz συνέχισε την τεκμηρίωση των γυάλινων αγγείων, που χρονολογούνται από τα μέσα του 1ου αιώνα π.Χ. έως τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., με ευρήματα που περιλαμβάνουν χυτά και φυσητά γυάλινα σκεύη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορικής περιόδου.

Παρά τις εκτεταμένες αρχαίες και νεότερες διαρρήξεις του τάφου, εντοπίστηκαν πολύτιμα μεταλλικά αντικείμενα στην αρχική τους θέση. Ακόμη, μελετώνται από τη Δρ. Marianna Dági σε συνεργασία με το STARC του Ινστιτούτου Κύπρου,όπου διεξάγονται αναλύσεις hhXRF και προγραμματίζεται ανάλυση SEM.

Ανθρώπινα και ζωικά κατάλοιπα

Η Δρ. Έφη Νικήτα συνέχισε τη μελέτη των ανθρώπινων σκελετικών καταλοίπων, ενώ ο Δρ. Paul Croft ανέλυσε τα ζωικά οστά, τα οποία περιλαμβάνουν πρόβατα, αίγες, χοίρους, λαγούς, ψάρια και κοτόπουλα. Πολλά από αυτά φέρουν ίχνη καύσης, υποδηλώνοντας τελετουργικές πρακτικές ή προσφορές προς τους νεκρούς.

Επιφανειακές επισκοπήσεις και προφορική ιστορία

Ο Καθηγητής Thomas Tartaron καθοδήγησε φοιτητές σε νέα επιφανειακή επισκόπηση της Νεκρόπολης Μελέτης και προετοιμάζει συγκριτική μελέτη με τα δεδομένα του 2018 και 2019. Παράλληλα, συνέχισε το Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας των Ψαράδων της Πέγειας, καταγράφοντας μαρτυρίες ντόπιων που ψάρευαν στο Μανίκι από μικρή ηλικία.

Στα βήματα του Hogarth

Η φετινή περίοδος περιλάμβανε και άτυπη επισκόπηση στο Ακρωτήριο Δρέπανον και στη Νεκρόπολη του Δάσους Μελέτης, ακολουθώντας τη διαδρομή του David George Hogarth όπως καταγράφεται στο Devia Cypria του 1889. Ο George Marshall Peters και ο Καθηγητής Lorenzo Calvelli συνόδευσαν την καθηγήτρια Connelly στην αναβίωση της πορείας και των παρατηρήσεων του Hogarth

Μαρμαρίς: Λαξευτός τάφος συντηρήθηκε και πλέον είναι σε καθεστώς προστασίας

 

Ένας λαξευτός στον βράχο τάφος ηλικίας 2.500 ετών στο Μαρμαρίς, στη νοτιοδυτική Τουρκία, τέθηκε επίσημα υπό καθεστώς προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς, έπειτα από παρέμβαση συντήρησης που πραγματοποιήθηκε από τις τοπικές αρχές και ακαδημαϊκούς ειδικούς. Το μνημείο, γνωστό ως «Λαξευτός Τάφος Yeşilbelde», έχει πλέον καταχωριστεί ως προστατευόμενο πολιτιστικό αγαθό και έχει σταθεροποιηθεί απέναντι σε περιβαλλοντικούς και δομικούς κινδύνους.

 Ξεχωρίζει ως το μοναδικό γνωστό παράδειγμα στο Μαρμαρίς λαξευτού τάφου με πρόσοψη ναού, τύπος ταφικού μνημείου που συνδέεται ευρέως με την αρχαία Καρία και τη γειτονική Λυκία. Σε αντίθεση με τα περισσότερα αντίστοιχα μνημεία της περιοχής, τα οποία ακολουθούν τον ιωνικό ρυθμό, ο τάφος του Yeşilbelde διαθέτει δωρική πρόσοψη, επιλογή που ενισχύει τη σπανιότητα και τη σημασία του για την έρευνα.

Η Καρία (Caria) ήταν αρχαία περιοχή της Μικράς Ασίας, ελληνόφωνη σε μεγάλο βαθμό από την Κλασική περίοδο και μετά, με έντονη ελληνική πολιτιστική επιρροή, αλλά όχι καθαρά ελληνική στην καταγωγή. Ήταν ένα μείγμα τοπικών ανατολιακών πληθυσμών, ελληνικών αποικιών καιπερσικής διοικητικής επιρροής

Συντήρηση 

Η παρέμβαση περιλάμβανε απομάκρυνση βλάστησης, διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και δημιουργία ελεγχόμενης ζώνης. Τοποθετήθηκαν ενημερωτικές πινακίδες, φωτισμός και σύστημα επιτήρησης για μακροχρόνια προστασία.

Αρχικά εξεταζόταν η δυνατότητα περιορισμένης πρόσβασης του κοινού, όμως οι δομικές μελέτες εντόπισαν αδυναμίες στο βραχώδες υπόστρωμα και ίχνη που σχετίζονται με τον σεισμό του Φετιγιέ το 1957. Έτσι, το σχέδιο αναθεωρήθηκε ώστε να δοθεί προτεραιότητα στη διατήρηση και όχι στην επισκεψιμότητα.

Η καριακή ταφική παράδοση

Κατά την Κλασική περίοδο, η Καρία ανέπτυξε ιδιαίτερη ταφική αρχιτεκτονική που συνδύαζε τοπικά ανατολιακά στοιχεία με μορφές του ευρύτερου Αιγαίου. Οι λαξευτοί τάφοι με προσόψεις ναών αποτελούσαν σύμβολα κοινωνικού κύρους και τοπικής εξουσίας.

Οι Καρές τεχνίτες δεν αντέγραφαν απλώς ελληνικά πρότυπα, αλλά τα προσαρμόζαν στις δικές τους ανάγκες. Η δωρική πρόσοψη του τάφου Yeşilbelde δείχνει αυτή τη δημιουργική επιλογή. Ο τάφος χρονολογείται στον 4ο–5ο αιώνα π.Χ., εποχή πολιτικών και πολιτισμικών μετασχηματισμών στην Καρία υπό την περσική διοίκηση.

   πηγη : anatolianarcheology.net