Το Πράδο και η Οδύσσεια του Christopher Nolan, ένα οπτικό ταξίδι μέσα από αριστουργήματα εμπνευσμένα από τους κλασικούς μύθους

Στη Μαδρίτη, το Μουσείο Πράδο συνδέει την κινηματογραφική «Οδύσσεια» του Christopher Nolan με τη δική του ανεξάντλητη συλλογή έργων εμπνευσμένων από την αρχαιότητα. Ένα νέο βίντεο μετατρέπει τους μύθους σε οπτικό ταξίδι, που η κλασική τέχνη συναντά τη σύγχρονη μουσική και ανανεώνει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τις μεγάλες αφηγήσεις του παρελθόντος.

Ένα βίντεο αφιερωμένο στους μύθους της αρχαιότητας

Με αφορμή την κυκλοφορία της ταινίας The Odyssey του Christopher Nolan, το Πράδο παρουσιάζει ένα βίντεο που συνδυάζει πίνακες, γλυπτά και σχέδια από τις συλλογές του με μουσική της La Bien Querida.

Η πρωτοβουλία επιδιώκει να αναδείξει την πολιτιστική κληρονομιά του μουσείου μέσα από σύγχρονες καλλιτεχνικές γλώσσες, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

Κεντρικό θέμα του βίντεο είναι το ταξίδι, συνοδευόμενο από το τραγούδι «Dinamita».

Από τον Τρωικό Πόλεμο έως την καταστροφή της Τροίας

Το βίντεο αρχίζει με επεισόδια που σηματοδοτούν την απαρχή του Τρωικού Πολέμου:

Η Κρίση του Πάρη

Η Αρπαγή της Ελένης

Η Θυσία της Ιφιγένειας

Το Συμπόσιο του Τηλέμαχου

Η Πυρπόληση της Τροίας

Τα έργα προέρχονται από μεγάλους δημιουργούς όπως ο Ρούμπενς, ο Τιντορέττο, ο Κορράντο Τζακίντο και ο Φρανθίσκο Κολάντες.

Θάλασσα, ναυσιπλοΐα και το ταξίδι του Οδυσσέα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θάλασσα και τη ναυσιπλοΐα, με έργα όπως:

Shipwreck Washing Ashore του Jean Pillement

Seascape with Shipwreck του José Carlos de Borbón

Seascape with the Pillars of Hercules

Οι εικόνες αυτές ανακαλούν το μακρύ ταξίδι του Οδυσσέα και τα πανανθρώπινα θέματα της απώλειας, της αναζήτησης και της επιστροφής.

Οι ήρωες της Οδύσσειας στο Πράδο

Στο βίντεο εμφανίζονται κεντρικές μορφές του ομηρικού κόσμου:

Ο Οδυσσέας, όπως απεικονίζεται στο έργο του Ρούμπενς Achilles Found by Odysseus and Diomedes

Ο Πολύφημος

Η Κίρκη

Ο Αινείας

Η Εκάβη

Η καταστροφή της Τροίας, όπως την απέδωσε ο Κολάντες για το παλάτι Μπουέν Ρετίρο, αποκτά ιδιαίτερο συμβολικό και πολιτικό βάρος.

Αλληγορίες, μεταμορφώσεις και τραγικότητα

Το ταξίδι συνεχίζεται με έργα αλληγορικού χαρακτήρα:

Αφροδίτη και Άρης του Αντόνιο Κανόβα

Η Γέννηση του Γαλαξία του Ρούμπενς

Το Σιδηρουργείο του Βουλκάν του Βελάσκεθ

Την αφήγηση ολοκληρώνουν εικόνες που αναδεικνύουν τη μοίρα και τον πόνο:

Tizio του Ριμπέρα

Σίσυφος του Τιτσιάνο

Κρόνος devouring his Son του Ρούμπενς

Η Οδύνη της Εκάβης του Λεονάρτ Μπράμερ

Ένα νέο βλέμμα στη συλλογή του Πράδο

Με αυτό το έργο, το Πράδο επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του να προσφέρει νέες οπτικές στις συλλογές του, δείχνοντας πως οι μύθοι της αρχαιότητας εξακολουθούν να εμπνέουν τον κινηματογράφο, τη μουσική και τη σύγχρονη κουλτούρα.

Η έκθεση Παρθενόπη. Η Σειρήνα και η Πόλη εξερευνά τον μύθο και την ιστορία κ

Στη Νάπολη, που ο μύθος της Σειρήνας Παρθενόπης διατρέχει αιώνες ιστορίας και φαντασίας, ανοίγει μια έκθεση που συνδέει την αρχαιότητα με τη σύγχρονη αστική κουλτούρα. Ένα ταξίδι μέσα από τέχνη, αρχαιολογία και ανθρωπολογία αποκαλύπτει πώς η Παρθενόπη έγινε πνευματική πατρίδα και σύμβολο της ναπολιτάνικης ψυχής.

Μια έκθεση για τη μακραίωνη σχέση της Παρθενόπης με τη Νάπολη

Η έκθεση παρουσιάζει πάνω από 250 έργα, από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως τη σύγχρονη εποχή, φωτίζοντας την ιστορική, μυθολογική και πολιτισμική πορεία της Σειρήνας Παρθενόπης. Τα έργα προέρχονται από πάνω από 40 μουσεία της Ιταλίας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ενώ η επιστημονική επιμέλεια βασίζεται σε διεπιστημονική συνεργασία με Εφορείες και πανεπιστήμια της Καμπανίας.

Η Σειρήνα στο ναπολιτάνικο φαντασιακό

Η έκθεση εξετάζει τις βαθιές ρίζες της Παρθενόπης στη συλλογική ταυτότητα της Νάπολης. Η Σειρήνα, υβριδικό πλάσμα συνδεδεμένο με τη θάλασσα, τη μουσική και τη γοητεία, θεωρείται η μυθική ιδρύτρια της πόλης — αλλά η γνώση γύρω από τη μορφή της έχει συχνά αλλοιωθεί μέσα από παραλλαγές και λαϊκές αφηγήσεις.

Η μεταμόρφωση των Σειρήνων μέσα στους αιώνες

Η έκθεση φωτίζει την εντυπωσιακή εξέλιξη της μορφής των Σειρήνων:πουλιά με ανθρώπινα κεφάλια, γυναίκες με πόδια πουλιών, γυναίκες με ουρά ψαριού από τον Πρώιμο Μεσαίωνα.

Ξεκινώντας από την Οδύσσεια και τη συνάντηση με τον Οδυσσέα, παρουσιάζονται οι μύθοι όπου οι Σειρήνες πρωταγωνιστούν και η μεταμόρφωσή τους από επικίνδυνες γοητεύτριες σε ευεργετικές συνοδούς.

Πολυμεσική αφήγηση και τελετουργίες

Ένα ολοκληρωμένο πολυμεσικό σύστημα συνοδεύει τα εκθέματα, μεταφέροντας τους μύθους και τις τελετουργίες με άμεσο και σύγχρονο τρόπο.

Η αρχαία Παρθενόπη στο Πιτσοφαλκόνε

Παρουσιάζονται άγνωστα έως τώρα ευρήματα από ιδιωτικές συλλογές και πρόσφατες ανασκαφές του μετρό, που χρονολογούν την ίδρυση της Παρθενόπης στον 8ο αιώνα π.Χ.   Τα ευρήματα φωτίζουν το δίκτυο εμπορικών και πολιτισμικών ανταλλαγών της πρώτης ελληνικής εγκατάστασης.

Η Σειρήνα στη Νεάπολη και η διαχρονική της παρουσία

Η έκθεση εξετάζει τον τελετουργικό και πολιτικό ρόλο της Σειρήνας στη Νεάπολη του 6ου αιώνα π.Χ., καθώς και την επιβίωσή της στην τέχνη, τη μουσική, τον κινηματογράφο και τη θρησκευτικότητα της σύγχρονης πόλης.

Site-specific έργο του Francisco Bosoletti στο MANN

Στο αίθριο του Μουσείου, ο Francisco Bosoletti δημιούργησε επί τόπου ένα έργο αφιερωμένο στη «βουτιά» της Παρθενόπης — το γενεσιουργό γεγονός της πόλης — παρουσία του κοινού.

Πρόσβαση και υποστήριξη

Η έκθεση φιλοξενείται στον τρίτο όροφο του MANN και είναι πλήρως προσβάσιμη μέσω ανελκυστήρων. Υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Καμπανίας και τη Scabec – Società Campana Beni Culturali, με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα campania>artecard.

Το εικαστικό αφήγημα «Το Κυπαρίσσι» στη Δημοτική Πινακοθήκη Καλλιθέας Σοφία Λασκαρίδου

 

Η Δημοτική Πινακοθήκη Καλλιθέας Σοφία Λασκαρίδου φιλοξενεί το πρωτότυπο εικαστικό αφήγημα «Το Κυπαρίσσι», μια έκθεση που εξερευνά τη βαθιά πολιτισμική, μυθολογική και αισθητική σημασία του κυπαρισσιού στην ελληνική παράδοση. Η έκθεση, που άρχισε την πορεία της από το Λαογραφικό Μουσείο Κυπαρισσίας, συνεχίζει τώρα το ταξίδι της στην Αθήνα.

 Η έκθεση θα διαρκέσει  έως τις 16 Μαΐου 2026, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει ένα πολυεπίπεδο εικαστικό αφήγημα που συνδέει μύθο, ιστορία, τέχνη και λαϊκή παράδοση.

Η έκθεση «Το Κυπαρίσσι»

Το εικαστικό αφήγημα αντλεί έμπνευση από τον μυθικό Κυπάρισσο, τη λογοτεχνία, την ποίηση και τη λαϊκή τέχνη, που το κυπαρίσσι εμφανίζεται ως σύμβολο πένθους, χαράς, νεότητας, ομορφιάς και αθανασίας. Το κυπαρίσσι, άλλοτε λυγερόκορμο και άλλοτε στιβαρό, αποτελεί διαχρονικό στοιχείο του ελληνικού τοπίου και της συλλογικής μνήμης.

Στην έκθεση συμμετέχουν διακεκριμένοι Έλληνες εικαστικοί, οι οποίοι δημιουργούν ένα ενιαίο οργανικό πεδίο με έργα που συνομιλούν με την ιστορία και τη συμβολική δύναμη του δέντρου. Παρουσιάζονται ζωγραφικά έργα, γλυπτικές συνθέσεις, αντικείμενα από ιδιωτικές συλλογές και αναφορές σε παραδοσιακές τεχνικές όπως η μαρμαροτεχνία, η ξυλογλυπτική, η κεντητική και η κοσμηματοποιία.

Το κυπαρίσσι ως σύμβολο

Το κυπαρίσσι έχει βαθιές ρίζες στην ελληνική ιστορία. Εμφανίζεται ήδη στις πινακίδες της Γραμμικής Β ως τοπωνύμιο, ενώ στη μυθολογία συνδέεται με τον Κυπάρισσο, τον αγαπημένο του Απόλλωνα, που μεταμορφώθηκε στο δέντρο της θλίψης και της αιωνιότητας.

Στην αρχαιότητα και στα χριστιανικά χρόνια, το κυπαρίσσι συνδέθηκε με το πένθος, τη μνήμη και τη μετάβαση, ενώ το ξύλο του χρησιμοποιήθηκε σε ναούς, σπίτια, πλοία, σαρκοφάγους και ιστορικά μνημεία. Η παρουσία του στο ελληνικό τοπίο, από την Κρήτη έως την Ήπειρο, το καθιστά ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της ελληνικής φύσης.

Η επιμελήτρια

Η έκθεση επιμελείται από την Ίριδα Κρητικού, αρχαιολόγο και ιστορικό τέχνης, η οποία αναδεικνύει το κυπαρίσσι ως ένα ανοιχτό πεδίο διαλόγου ανάμεσα σε παλαιές και νέες αφηγήσεις, σε μύθους και σύγχρονες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις.

Κείμενο για social media

Η Δημοτική Πινακοθήκη Καλλιθέας Σοφία Λασκαρίδου παρουσιάζει την έκθεση «Το Κυπαρίσσι», ένα εικαστικό ταξίδι στη μυθολογία, την παράδοση και το ελληνικό τοπίο. Από 6 έως 16 Μαΐου, έργα διακεκριμένων εικαστικών συναντούν το διαχρονικό σύμβολο της μνήμης και της αθανασίας.

Ελληνικά hashtags

#ΤοΚυπαρίσσι #ΠινακοθήκηΚαλλιθέας #ΕικαστικήΈκθεση #ΕλληνικήΠαράδοση #ΣοφίαΛασκαρίδου

Μωσαϊκό 4ου αιώνα αποκαλύπτει τον θησαυρό της Τροίας: Η «Χρήσις» και ο κόσμος του πλούτου στην Ύστερη Αρχαιότητα

 

Ένα εντυπωσιακό μωσαϊκό του 4ου αιώνα, που ανακαλύφθηκε στην αρχαία πόλη της Δάφνης (Harbiye) στη νότια Τουρκία, επαναφέρει στο προσκήνιο τον μύθο και τον πλούτο της Τροίας. Το έργο, γνωστό ως «Μωσαϊκό της Χρήσιδος», δεν αποτελεί απλώς μια καλλιτεχνική σύνθεση, αλλά ένα οπτικό αφήγημα για την έννοια του πλούτου, της κατάκτησης και της πολιτισμικής μνήμης.

Η Δάφνη ήταν μια ελληνιστική πόλη με έντονο ελληνικό χαρακτήρα, γνωστή για το περίφημο ιερό άλσος της και τη λατρεία του Απόλλωνα και της νύμφης Δάφνης. Βρισκόταν κοντά στην Αντιόχεια (σημερινή Αντάκεια), και αποτελούσε έναν από τους πιο διάσημους τόπους λατρείας και αναψυχής της εποχής.

Ένα μωσαϊκό που κρύβει περισσότερα από όσα δείχνει

Το μωσαϊκό εκτίθεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Hatay Necmi Asfuroğlu και ξεχωρίζει για τη λεπτομέρεια και τη συμβολική του δύναμη. Στο κέντρο δεσπόζει η γυναικεία μορφή «Χρήσις», όπως δηλώνει η επιγραφή πάνω από το κεφάλι της. Το όνομα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «χρῆσις» και σημαίνει «αποκτημένος πλούτος», μια επιλογή που δεν είναι καθόλου τυχαία.

Στην Ύστερη Αρχαιότητα, προσωποποιήσεις όπως η Χρήσις χρησιμοποιούνταν για να αποδώσουν αφηρημένες έννοιες. Εδώ, η μορφή ερμηνεύεται ως ενσάρκωση του πλούτου που αποκτάται μέσω κατάκτησης, συνδέοντας το μωσαϊκό με τη μακραίωνη μνήμη των θησαυρών της Τροίας.

Η Χρήσις και ο μύθος της Τροίας

Η φιγούρα της Χρήσιδος συνδέεται με τον τρωικό κύκλο, καθώς οι αρχαίες πηγές την αναφέρουν ως κόρη ιερέα του Απόλλωνα, η οποία αιχμαλωτίστηκε από τον Αγαμέμνονα. Το μωσαϊκό, επομένως, δεν απεικονίζει απλώς μια αλληγορική μορφή, αλλά μια ιστορία αρπαγής, μεταφοράς και ιδιοποίησης — μια αφήγηση που αντανακλά την ίδια τη μοίρα των θησαυρών της Τροίας.

Πλούτος σε ανταλλαγή: το εικαστικό μήνυμα

Η Χρήσις κρατά έναν δίσκο γεμάτο κοσμήματα: χρυσά βραχιόλια με πολύτιμους λίθους, μαργαριταρένιο περιδέραιο και χρυσή πόρπη. Απέναντί της κάθεται μια δεύτερη μορφή, μερικώς φθαρμένη, που κρατά κέρας αφθονίας και προσφέρει ένα χρυσό κύπελλο. Η σκηνή δεν αφορά μόνο την κατοχή πλούτου, αλλά και την ανταλλαγή του — μια τελετουργική πράξη που υποδηλώνει κοινωνική ιεραρχία και δύναμη.

Η Δάφνη και ο κόσμος της ρωμαϊκής ελίτ

Το μωσαϊκό εντοπίστηκε στην περιοχή Defne της Αντιόχειας, στην αρχαία Δάφνη, γνωστή για τις πολυτελείς επαύλεις και τους κήπους της. Εκεί, η τέχνη λειτουργούσε ως μέσο προβολής κοινωνικής ταυτότητας. Το συγκεκριμένο έργο προέρχεται από την «Οικία του Θριάμβου του Διονύσου», έναν χώρο όπου η αφθονία, η γιορτή και η θεϊκή εύνοια αποτελούσαν κεντρικά θέματα.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Μωσαϊκό της Χρήσιδος εντάσσεται ιδανικά, καθώς αποτυπώνει μια κοσμοθεωρία όπου ο πλούτος δεν κρύβεται, αλλά επιδεικνύεται — αισθητικά, συμβολικά και κοινωνικά.

Ένα διαχρονικό αφήγημα για τον πλούτο και την ταυτότητα

Παρά τις φθορές, το μωσαϊκό διατηρεί εντυπωσιακή λεπτομέρεια, ιδιαίτερα στα κοσμήματα και στα σύμβολα αφθονίας. Πέρα όμως από την τεχνική αρτιότητα, η αξία του έγκειται στο ότι λειτουργεί ως κώδικας: αποκαλύπτει πώς οι άνθρωποι της Ύστερης Αρχαιότητας αντιλαμβάνονταν τον πλούτο, την κατάκτηση και την κοινωνική τους θέση. Μέσα από τη Χρήσιδα, οι αφηρημένες έννοιες αποκτούν μορφή και η ιστορία γίνεται ορατή.

πηγή : anatolianarcheology.net

«Ταξίδι από τη Δήλο στη Σελήνη»: Διάλεξη στο Κέντρο Επισκεπτών Πεντέλης

Μια ιδιαίτερη ομιλία που συνδέει τον αρχαίο μύθο με τη σύγχρονη διαστημική εξερεύνηση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στο Κέντρο Επισκεπτών Πεντέλης. Η εκδήλωση απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους φίλους της επιστήμης και της ιστορίας.

Από τη Δήλο και τον Απόλλωνα στη νέα σεληνιακή εποχή

Στη δεύτερη ομιλία της θεματικής σειράς, η ιστορικός τέχνης Ουρανία Πανούτσου θα παρουσιάσει ένα ταξίδι που ξεκινά από τη Δήλο και τους θεούς του φωτός, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη, και φτάνει μέχρι τις σύγχρονες αποστολές προς τη Σελήνη. Η διάλεξη εξετάζει πώς οι αρχαίοι συμβολισμοί, οι μύθοι και οι κοσμολογικές αντιλήψεις πέρασαν στη σύγχρονη επιστημονική ορολογία και επηρέασαν την ονομασία των διαστημικών προγραμμάτων.

Η αφήγηση συνδέει την ελληνική μυθολογία με τη σύγχρονη τεχνολογία, φωτίζοντας τον τρόπο με τον οποίο η πολιτιστική κληρονομιά συνεχίζει να εμπνέει την εξερεύνηση του Διαστήματος.

Μια διάλεξη που γεφυρώνει μύθο και επιστήμη

Η εκδήλωση επιχειρεί να αναδείξει τη συνέχεια ανάμεσα στον αρχαίο κόσμο και τη σύγχρονη επιστημονική σκέψη. Από τη Δήλο, ιερό τόπο γέννησης των δίδυμων θεών, έως τα σύγχρονα προγράμματα «Artemis» της NASA, η ομιλία εξερευνά πώς οι συμβολισμοί του φωτός, της αρμονίας και του ουρανού εξακολουθούν να καθορίζουν τη γλώσσα και τη φιλοσοφία της διαστημικής έρευνας.

Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια προσέγγιση που συνδυάζει ιστορία, τέχνη, μυθολογία και αστρονομία, προσφέροντας μια διαφορετική οπτική στη νέα σεληνιακή εποχή.

Ένα ταξίδι γνώσης στο Κέντρο Επισκεπτών Πεντέλης

Το Κέντρο Επισκεπτών Πεντέλης συνεχίζει να φιλοξενεί δράσεις που φέρνουν το κοινό πιο κοντά στην επιστήμη και την εξερεύνηση του ουρανού. Η διάλεξη «Ταξίδι από τη Δήλο στη Σελήνη» αποτελεί μια ακόμη ευκαιρία για όσους ενδιαφέρονται για τη σχέση του ανθρώπου με το Διάστημα, μέσα από το πρίσμα της πολιτιστικής και επιστημονικής ιστορίας.

πληροφορίες και προκρατήσεις θέσεων στον παρακάτω σύνδεσμο https://www.noa.gr/calendar/kep14-02-26/

Η εκδήλωση έχει ώρα προσέλευσης στις 6 μ.μ. και

Επιστροφή στο Μέλλον: Ηλέκτρα και Ορέστης στην αβυσσαλέα σκηνή του Νεκρομαντείου Αχέροντα

 

Στο σκοτεινό κατώφλι της αρχαίας μυσταγωγίας, εκεί που το τοπίο αγγίζει την ψυχή και η Ιστορία συνομιλεί με το σήμερα, αναβιώνει μια εμβληματική σκηνική εμπειρία: η παράσταση «Επιστροφή στο Μέλλον» επιστρέφει στον ιερό χώρο του Νεκρομαντείου του Αχέροντα, στις 8 και 9 Αυγούστου 2025, στις 21:00, στην Πρέβεζα. Οι μορφές της Ηλέκτρας και του Ορέστη ζωντανεύουν διπλά – τόσο ως αρχαίοι τραγικοί ήρωες όσο και ως σύγχρονοι νέοι της ελληνικής επαρχίας, μέσα σε ένα τελετουργικό δράμα που αμφισβητεί τα όρια χρόνου, ζωής και θανάτου.

 Νεκρομαντείο Αχέροντα: Αρχαίο σκηνικό για μια σύγχρονη τραγωδία

Το Νεκρομαντείο του Αχέροντα, τόπος επικλήσεων και εσωτερικών οραμάτων στην αρχαιότητα, γίνεται το σκηνικό που οι Πύλες του Άδη δεν είναι απλώς συμβολικές, αλλά παρόντες δραματικοί συντελεστές. Εκεί, η πράξη της μητροκτονίας και η δίψα για λύτρωση σμίγουν με τις σκιές του τόπου. Η γη απαντά, ο βράχος πάλλεται, και η σκέψη αποκτά σώμα στη σκηνή που στήνεται μεταξύ κόσμου των ζωντανών και των νεκρών.

 Αρχαιοελληνικός Μύθος και Σύγχρονο Δίπολο: Ηλέκτρα και Ορέστης στην επαρχία του 2025

Στην παράσταση, η Ηλέκτρα και ο Ορέστης του σήμερα συνυπάρχουν με τους ομώνυμους ήρωες της αρχαίας μυθολογίας. Παρόλο που τους χωρίζουν αιώνες, βρίσκονται παγιδευμένοι σε κοινές δυνάμεις – την εκδίκηση, την ενοχή και την ανάγκη για δικαίωση. Το δράμα ξετυλίγεται παράλληλα σε δύο χρονολογικές πραγματικότητες, με το νήμα της μυθικής αφήγησης να διαπλέκεται με την ψυχογεωγραφία της ελληνικής επαρχίας.

 Καλλιτεχνική Ομάδα και συντελεστές της παράστασης

Η παράσταση συνυφαίνεται από μια πολυσχιδή δημιουργική ομάδα:

- Μετάφραση & δραματουργία: Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Πάνος Ζυγούρος

- Σκηνοθεσία & μουσική: Μαριάμ Ρουχάτζε, Πάνος Ζυγούρος

- Κινησιολογία: Σοφία Πάσχου

- Σχεδιασμός φωτισμών: Κωνσταντίνος Ασπιώτης

- Ερμηνεία: Ηλέκτρα Μαγγίνα, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Μαριάμ Ρουχάτζε, Πάνος Ζυγούρος

- ΑΜΚΕ Art Core: Παραγωγή και διοργάνωση

Η μουσική, η κίνηση και ο φωτισμός δεν πλαισιώνουν απλώς το έργο – χτίζουν τον ίδιο τον μύθο επί σκηνής, εντείνοντας την ψυχική εμπλοκή του θεατή.

Από το σκοτάδι στο φως: Υπαρξιακά ερωτήματα και κάθαρση

Η παράσταση διερευνά τον πιο σκοτεινό πυρήνα της ψυχής: τι μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο στην εκδίκηση, και τι περιμένει κανείς μετά από μια πράξη βίας ως δικαίωση; Στο όριο της ζωής και του θανάτου, το δράμα οδηγεί σε εκτροπή, στοχασμό και ανατροπή. Όταν η πράξη συντελείται, απομένει η λύτρωση —ή μήπως όχι;

Ποιά αρχαία πόλη ιδρύθηκε από τον άγνωστο γιο του Οδυσσέα;

Το άγαλμα του Τηλέγονου στο Parco dell' Ombrellino.
Πηγή: http://www.mamilius.com/tusculum.php? 

Με ένα βλέμμα στην ιστορία και στις ρωγμές του χρόνου εκεί που φωλιάζει η μυθολογία, ο επισκέπτης της ιταλικής χερσονήσου μπορεί να ανακαλύψει μια πόλη που αναδύει την αίγλη της από τους ομηρικούς ήρωες.

Μια πόλη κοντά στη Ρώμη, το Tusculum έχει συνδεθεί με τον μυθικό ήρωα Τηλέγονο, γιο του Οδυσσέα και της Κίρκης, ο οποίος φέρεται άθελά του να προκάλεσε τον θάνατο του ομηρικού ήρωα, όταν αποβιβάστηκε στην Ιθάκη για να τον γνωρίσει. Αυτή η εικόνα μεταφέρεται στην Τηλεγονία, η οποία αποδίδεται στον Ευγάμμωνα τον Κυρηναίο, η οποία αποτελεί συνέχεια της Οδύσσειας, όπως περιγράφει η καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής, Γιόλα Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου.  

πηγή: http://www.palmografos.com/

Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, ο Οδυσσέας σκοτώθηκε από ένα δόρυ που είχε μαζί του ο Τηλέγονος, το οποίο είχε στην αιχμή του δηλητήριο από σαλάχι. Μάλιστα το θάνατο αυτό είχε προβλέψει στην ομηρική νεκρομαντεία ο Τειρεσίας. Κατά τον Οράτιο, ο Τηλέγονος  στη συνέχεια έφυγε στην Ιταλία και ίδρυσε την πόλη Tusculum.

Πρόκειται για την πόλη Frascati, στην οποία η ιστορία συναντά τον μύθο. Πολλές αναφορές, υπαινίσσονται ότι αποτέλεσε σταθμό του Οδυσσέα κατά την περιπλάνησή του και άλλες ότι ο γιος τους Τελέγονος ήταν ο ιδρυτής της. Πιο πρόσφατη θεωρία υποστηρίζει ότι ιδρύθηκε από τους Ετρούσκους. Η αλήθεια είναι ότι η θέση της είναι πάνω σε λόφο και μακριά από την θάλασσα, καθώς ακόμη εκτιμάται ότι ιδρύθηκε 400 χρόνια πριν από την Ρώμη αλλά καταστράφηκε το 1191 μ.Χ..

 

πηγή: /www.italiadelight.it/

Σήμερα, το Αρχαιολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Tusculum δεν προσφέρει μόνο ένα συναρπαστικό ταξίδι πίσω στην ιστορία, αλλά είναι επίσης μια ευκαιρία να απολαύσετε τη φυσική ομορφιά. Τα ερείπια της πόλης στέκονται κατά μήκος του λόφου με θέα στο Monte Albano και πλαισιώνεται από την πυκνή βλάστηση που χαρακτηρίζει το μεσογειακό θάμνο. Η Via Basolata dei Sepolcri, για παράδειγμα, είναι διάσπαρτη με φτέρες και γαϊδουράγκαθο και το Ρωμαϊκό Θέατρο βρίσκεται σε μια μικρή πλαγιά που περιβάλλεται από επιβλητικά οξιά.

Πηγή:http://www.mamilius.com/tusculum.php?

 Τα αρχαιολογικά ευρήματα στην καρδιά της ακρόπολης χρονολογούνται από την εποχή του Σιδήρου. Η εν λόγω πόλη ΄ήταν ο ηγέτης του Λατινικού Συνδέσμου, μιας συνομοσπονδίας χωριών στην περιοχή του Λατίου κατά της Ρώμης και στη συνέχεια έγινε ο ίδιος ένας ρωμαϊκός δήμος. Στους Ρεπουμπλικανικούς χρόνους, η μικρή πόλη επιλέχθηκε ως καταφύγιο από μέλη της αριστοκρατίας Ουρμπ που έχτισαν πολυτελείς βίλες εκεί.

Πηγή: http://www.mamilius.com

Όπως μαρτυρούν τα ευρήματα στην κορυφή του λόφου υπήρξε ιερός χώρος. Την εποχή  που έζησαν εκεί οι αριστοκράτες κατασκευάστηκαν βίλες των κυβερνώντων οικογενειών, των Cecilii, των Mamilii, των Furii και τα μεγάλα δημόσια έργα των οποίων τα ερείπια που μπορούμε να θαυμάσουμε σήμερα: το Θέατρο, το Αμφιθέατρο, τη Βασιλική, το λιθόστρωτο και στοά Φόρουμ, η Δικαστική Βασιλική, το Ναό του Ερμή και την Αρχαϊκή Κρήνη. Τα ερείπια της πόλης ανήκουν στην ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο. 

Η ρωμαϊκή αίγλη

Διακόσμηση από την Villa dei Cecilii,
 πηγή:http://www.mamilius.com/tusculum.php

Αναλυτικά, στα ρωμαϊκά χρόνια το Τοσκούλο χωρίστηκε σε δύο μέρη: την ακρόπολη όπου, σύμφωνα με τις λογοτεχνικές πηγές, στεκόταν οι ναοί των Διοσκούρων και του Δία Maius, παρόλο που σήμερα δεν υπάρχει ίχνος αυτών των ναών. Η πόλη επεκτάθηκε κατά μήκος της κορυφογραμμής του λόφου. Ο κεντρικός δρόμος οδηγεί μέσα από την περιοχή του φόρουμ στο θέατρο όπου διακλαδίζεται και στις δύο πλευρές και στη συνέχεια συνεχίζει προς την ακρόπολη. 

Πηγή: https://www.italiadelight.it/f

Είναι δυνατόν να διακρίνουμε τα ερείπια της curia, του αμφιθεάτρου και των βιλών της Αυτοκρατορικής περιόδο. Δεν είναι εύκολα ορατά όλα τα απομεινάρια της πόλης, αλλά ένα τμήμα του τείχους της πόλης κατά μήκος της πλαγιάς διατηρείται καλά και μπορεί να χρονολογηθεί μεταξύ του 5ου και του 4ου αι.π.Χ. λόγω του τύπου και της τεχνικής κατασκευής του. Ένα καλοσυντηρημένο μέρος του θεάτρου έχει επιβιώσει. Είναι χτισμένο στην πλευρά του λόφου με ελληνικό τρόπο, του 1ου αι. A.D. Η λεγόμενη Βίλα του Τιβερίου βρίσκεται λίγο πιο μετά.

Το θέατρο και η βίλα του Τιβερίου είναι προσβάσιμα ως αποτέλεσμα των ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1825 και 1841, ενώ το αμφιθέατρο και το μεγαλύτερο μέρος της αρχαίας πόλης και της ακρόπολης δεν έχουν εξερευνηθεί συστηματικά.

 Πηγές:

Ο θάνατος του Οδυσσέα, Άρθρο της Γιόλας Αργυροπούλου - Παπαδοπούλου είναι επ. καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αναρτήθηκε την 28 Μαϊου 2012http://www.palmografos.com/permalink/14688.html

Από Palmografos.com: Palmografos.com - Ο θάνατος του Οδυσσέα - Της Γιόλας Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου*

Πηγή: http://www.terreospitali.info/en/castelli-romani-e-monti-prenestini/punti-di-interesse/camminare-tra-le-rovine-dellantica-tusculum

http://www.mamilius.com/tusculum.php?

perseus.tufts.edu

Η σχέση των Ιαπώνων με την παράδοσή τους μέσα από μια έκθεση 68 έργων για την αστική ζωή στο Τόκιο

Με αφορμή τον εορτασμό των 120 χρόνων διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας-Ιαπωνίας μια συλλογή 68 Ιαπωνικών έργων του Μουσείου Ασιατικής Τέχνης Κερκυρας ταξιδεύει στην Αθήνα. Τα περισσότερα απ'αυτά τα έργα είναι έγχρωμες ξυλογραφίες μεγάλων καλλιτεχνών της σχολής ukiyo-e. Ξυλογραφίες που απεικονίζουν την αστική ζωή στην εποχή ακμής του Edo, που είναι σήμερα γνωστότερο ως Tokyo.

Επισκεπτόμενος λοιπόν στην έκθεση «Η Ιαπωνία και το Βιβλίο» και παρατηρώντας τις εντυπώσεις των ανθρώπων γύρω μου αμέσως ήρθε στο μυαλό μου το ερώτημα: πώς μπορεί μια Ελληνίδα ή ένας Έλληνας, να έρθει σε επαφή με έναν αρκετά μακρινό πολιτισμό μέσω σκόρπιων κομματιών του απλωμένων μέσα σε έναν χώρο;  Το κύριο εμπόδιο θα έλεγα πως είναι ο τρόπος που συχνά αντιμετωπίζουμε την παράδοση στην Ελλάδα, λες και πρόκειται για κάτι σχεδόν ξένο όχι κάτι οικείο. Περισσότερο ένα κατάλοιπο απ' το απολίτιστο, βλάχικο παρελθόν μας που αναμένουμε ότι σύντομα θα αποβάλλουμε απ' την συλλογική μας μνήμη. Ένα φολκλόρ παγωμένο στον χρόνο που ελάχιστα ακουμπάει το μοντέρνο μας παρόν και την καθημερινότητα μας και όχι μια συνέχεια ή ένα κοινό μας κτήμα πάνω στο οποίο χτίζουμε κάτι όλοι μαζί και μοιραζόμαστε.

του Ασημάκη Ασημακόπουλου

Οι Ιάπωνες έχουν μια διαφορετική σχέση με την παράδοση τους.  Στην Ιαπωνία, αντιθέτως με τον Δυτικό ή Δυτικοποιημένο κόσμο, η θρησκεία υπάρχει παντού και αυτό σπάνια είναι κάτι που ενοχλεί. Οι θρησκείες άλλωστε -  πέρα απ' τα διάφορα «στραβά» παραλειπόμενα που συχνά συνδέονται με αυτές π.χ. στην περίπτωση της Ιαπωνίας η επίθεση με αέριο Σάριν σε σταθμό του Tokyo - είναι και φορείς παραδόσεων και πολιτισμών.  

Κάπως έτσι ο μαγικός κόσμος της θρησκείας και μυθολογίας των Ιαπώνων καταλήγει να βρίσκεται σχεδόν παντού στην ποπ τέχνη που παράγουν σήμερα,  μια τέχνη που πολλοί στον κόσμο έχουν γνωρίσει μέσω των manga (κόμικς) και anime (κινουμένων σχεδίων) τους.

Αυτή την ιδιότυπη σχέση των Ιαπώνων με την μυθολογία και την θρησκευτικότητα έχουν προσπαθήσει να ερμηνεύσουν πολλοί συγγραφείς,  ιδιαιτέρως εστιάζοντας στον τρόπο που εκφράζεται αυτή στα Ιαπωνικά animation (anime) και στον γνωστότερο εκφραστή τους τον Hayao Miyazaki.  

Χαρακτηριστικά γράφει ο Yamanaka Hiroshi αναφερόμενος στο έργο του Miyazaki: "Προσφέρει ένα κοσμικό όραμα της παραδοσιακής ιαπωνικής θρησκείας του Σιντοϊσμού, το οποίο μεταφέρει ένα βαθιά πνευματικό μήνυμα αυτοανανέωσης". 

Επίσης με παρόμοιο τρόπο γράφουν οι James W. Boyd και Tetsuya Nishimura πως:  "Είναι η ερμηνεία μας ότι ο Miyazaki επαναβεβαιώνει τις πτυχές της ιαπωνικής παράδοσης οι οποίες διατηρούνται στη σκέψη και την πρακτική του Σιντοϊσμού,  που μπορούν να χρησιμεύσουν ως μετασχηματιστικές πηγές εμπιστοσύνης και ανανέωσης τόσο για τους νέους όσο και για τους ηλικιωμένους».  

Οπότε πέρα απ'τις εικόνες (e) της αστικής ζωής την εποχή edo (ukiyo), όπως εικόνες θέασης ανθισμένων λουλουδιών (χαναμι), από τις γιορτές πυροτεχνημάτων (χαναμπι), το Ιαπωνικό θέατρο Καμπούκι κλπ,  έχουμε και αρκετά πράγματα περισσότερο μαγικά στην έκθεση αυτή:  Ukiyo-e με δαίμονες και φαντάσματα (γιοκαϊ), και παλιές εκδόσεις των σχετικών Ιστοριών που είχε περισυλλέξει ο κατά το ήμισυ Ελληνικής καταγωγής Λευκάδιος Χέρν.

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

 Έως 3 Μαΐου.

Χώρος: Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, κτίριο Μεταξουργείου   

(Λεωνίδου & Μυλλέρου, Πλ. Αυδή, στάση μετρό: Μεταξουργείο, τηλ.: 210 5202420)

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη: 10:00 – 21:00, Τετάρτη – Σάββατο 10:00 - 19:00, Κυριακή 10:00 – 16:00

Πηγές:

(α) Jolyon Thomas "Drawing on tradition".

(β) www.gr.emb-japan.go.jp

Ο Πικάσο και οι αρχαίες ελληνικές επιρροές του! Μια έκθεση στο Palazzo Reale του Μιλάνου!

"Αν όλοι οι δρόμοι που έχω διασχίσει σημειώνονταν σε έναν χάρτη και ενώνονταν με μια γραμμή, ίσως απεικόνιζαν έναν Μινώταυρο".    

     Πάμπλο Πικάσο,

 Μινωταυρομαχία (1935)    

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Την ιδιαίτερη σχέση που είχε αναπτύξει ο Πάμπλο Πικάσο με την αρχαία ελληνική τέχνη και μυθολογία αναδεικνύει η έκθεση "Πικάσο - Μεταμόρφωση", που αρχίζει την προσεχή Κυριακή στο Palazzo Reale του Μιλάνου και θα διαρκέσει έως τις 17 Φεβρουαρίου. Η έκθεση διοργανώνεται στο πλαίσιο του τριετούς αφιερώματος "Πικάσο-Μεσόγειος" (Picasso-Méditerranée), το οποίο προωθείται από το Μουσείο Πικάσο του Παρισιού και άλλους διεθνείς οργανισμούς. 

Παρότι ο ιδιοφυής Ισπανός καλλιτέχνης δεν επισκέφτηκε ποτέ την Ελλάδα, είχε αναπτύξει μια πολυπρόσωπη και εποικοδομητική σχέση με τον μύθο και την αρχαιότητα, καθ' όλη την διάρκεια της εκπληκτικής καριέρας του. 

Οι επισκέπτες της νέας έκθεσης μπορούν να διαπιστώσουν την επιρροή που είχε η ελληνική και η ρωμαϊκή αρχαιότητα στην έντονη και περίπλοκη δημιουργική διαδικασία του σπουδαίου ζωγράφου. 

   

Περισσότερα από 200 αριστουργήματα παρουσιάζονται στο Palazzo Reale, περιλαμβανομένων έργων του Πικάσο αλλά και αρχαίων έργων τέχνης που αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τον μεγάλο δάσκαλο της ζωγραφικής. 

Τα εκθέματα προέρχονται από το Εθνικό Μουσείο Πικάσο στο Παρίσι, καθώς και από άλλα σημαντικά μουσεία της Ευρώπης. Έργα δάνεισαν για την έκθεση, μεταξύ άλλων, το Μουσείο Λούβρου, τα Μουσεία του Βατικανού στη Ρώμη, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Νάπολης, το Μουσείο Πικάσο στη γαλλική πόλη Αντίμπ, το Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι και το Μουσείο Πικάσο στη Βαρκελώνη. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το  Palazzo Reale έχει μελετήσει ιδιαίτερα τον Πικάσο κατά τις τελευταίες δεκαετίες, με μια σειρά εκθέσεων που έχει κάνει ξεχωριστή τη σχέση ανάμεσα στο Μιλάνο και τον καινοτόμο Ισπανό καλλιτέχνη.

Η πρώτη από αυτές ήταν η έκθεση του πίνακα "Γκουέρνικα" στη Sala delle Cariatidi (Αίθουσα των Καρυάτιδων) το 1953, ένα εξαιρετικό πολιτιστικό γεγονός και ένα αυθεντικό δώρο που έκανε ο Πικάσο στην ιταλική μεγαλούπολη. 

Σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, μεγάλη έκθεση για τον Πικάσο διοργανώθηκε στο Μιλάνο τον Σεπτέμβριο του 2001, μόλις τέσσερις ημέρες μετά από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Η έκθεση αυτή κατέστη εφικτή με την συνεργασία των κληρονόμων του Πικάσο. 

Εξάλλου, το 2012, έκθεση αφιερωμένη στον Ισπανό ζωγράφο εστίασε, με μια μεγάλη χρονολογική ανάλυση, στη ποικιλία των τεχνικών και στα μέσα έκφρασης που χαρακτήρισαν το έργο του σπουδαίου καλλιτέχνη.  

Αντιθέτως, στην έκθεση Πικάσο-Μεταμόρφωση είναι οι επιρροές του ζωγράφου από την ελληνική αρχαιότητα και μυθολογία, που παρουσιάζονται σε έξι διαφορετικές αίθουσες. Τα έργα του μεγάλου καλλιτέχνη συνδυάζονται με αυτά της αρχαίας τέχνης: κεραμικά, αγγεία, αγάλματα, στήλες, ειδώλια και άλλα, τα οποία ενέπνευσαν τον Πικάσο  και τον επηρέασαν βαθύτατα.      

Επομένως, η έκθεση προτείνει να διεισδύσουμε στο εργαστήριο του καλλιτέχνη με το φως των αρχαίων πηγών. Ακόμα, τα εκθέματα αποκαλύπτουν τους μηχανισμούς μιας μοναδικής αλχημείας, που τοποθετεί την Αρχαιότητα στην καρδιά ενός εκμοντερνισμού. Ο εν λόγω εκμοντερνισμός υπήρξε αποφασιστικός για την τέχνη του 20ου αιώνα. 

Πηγή 

Palazzo Reale 

http://www.mostrapicassomilano.it