Αποκατάσταση των Θερμών Λεωνιδαίου στην Αρχαία Ολυμπία

Ένα από τα σημαντικότερα λουτρικά συγκροτήματα της ρωμαϊκής περιόδου στηνΑρχαία Ολυμπία αποκτά νέα ζωή. Το συγχρηματοδοτούμενο έργο «Αποκατάσταση, στερέωση και συντήρηση Θερμών Λεωνιδαίου» ολοκληρώθηκε με εντυπωσιακό ποσοστό απορρόφησης 99%, χάρη στις συστηματικές εργασίες της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟΑ. Η παρέμβαση, που υλοποιήθηκε την περίοδο 2022–2025, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ολυμπίας.

Οι Θέρμες Λεωνιδαίου: Ένα μνημείο υψηλής τεχνολογίας της ρωμαϊκής εποχής

Κατασκευασμένες στα τέλη του 2ου – αρχές 3ου αιώνα μ.Χ., οι Θέρμες Λεωνιδαίου αποτελούν ένα από τα καλύτερα διατηρημένα λουτρικά συγκροτήματα της Ολυμπίας. Το μνημείο διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την αρχιτεκτονική του μορφή, με εντυπωσιακές θολωτές οροφές και άρτιο σύστημα θέρμανσης, στοιχεία που αναδεικνύουν την τεχνολογική εξέλιξη της εποχής.

Στοχευμένες εργασίες συντήρησης και αντιμετώπιση φθορών

Πριν την επέμβαση, οι Θέρμες παρουσίαζαν σημαντικές φθορές στα επιχρίσματα και στα λίθινα μέλη, λόγω υγρασίας και βιολογικών επικαθίσεων.

Οι εργασίες συντήρησης περιλάμβαναν:

• καθαρισμό επιφανειών
• στερέωση και επανατοποθέτηση αποκολλημένων τμημάτων
• σφράγιση ρωγμών και αρμών
• αντιμετώπιση βιολογικών επικαθίσεων

Οι παρεμβάσεις αυτές εξασφάλισαν τη σταθερότητα του μνημείου και την προστασία του από μελλοντικές φθορές.

Νέα μελέτη για το ψηφιδωτό δάπεδο – Προοπτική ανάδειξης

Με αφορμή την ανακατασκευή του θόλου στον Χώρο Ι, εκπονήθηκε και εγκρίθηκε ειδική μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης για το ψηφιδωτό δάπεδο του χώρου.

Η παρέμβαση αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη μελλοντική αποκάλυψη και έκθεση του ψηφιδωτού στο κοινό, αναδεικνύοντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του λουτρικού συγκροτήματος.

Έργο με ευρύτερη σημασία για την πολιτιστική κληρονομιά

Οι επεμβάσεις στις Θέρμες Λεωνιδαίου αποτελούν μέρος μιας συνολικής προσπάθειας προστασίας και ανάδειξης της Ολυμπίας, ενισχύοντας την εμπειρία του επισκέπτη και διασφαλίζοντας τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Το έργο συμβάλλει ουσιαστικά στη μακροχρόνια βιωσιμότητα ενός από τα σημαντικότερα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου.

Συντελεστές του έργου

Προϊστάμενος τμήματος εκτέλεσης έργων συντήρησης: Παναγιώτης Κωσταλούπης

• Υπεύθυνες υποέργων συντήρησης:
• Κατερίνα Ευθυμίου, συντηρήτρια ΤΕ – Μουσειολόγος MSc
• Δέσποινα Παπαϊωάννου, συντηρήτρια ΤΕ
• ΤΕ Συντηρητών: Αδαμίδου Νίκη
• ΔΕ Συντηρητών: Σταθάτου Φανή, Μανθοπούλου Αλεξάνδρα, Μπροκολάκη Ελευθερία
• Με την υποστήριξη του Τμήματος Υποστήριξης Λειτουργίας της ΔΣΑΝΜ.

Ψηφιδωτό παρεκκλήσι αναδύεται από τη λίμνη Σαπάντσα: Σπάνια βυζαντινή ανακάλυψη

 

Καθώς η στάθμη των νερών στη λίμνη Σαπάντσα υποχωρεί, ένα μνημείο που έμενε βυθισμένο επί αιώνες έρχεται ξανά στο φως. Πρόκειται για κτίσμα με ψηφιδωτό δάπεδο, το οποίο οι ειδικοί αποδίδουν σε παρεκκλήσι ή μικρή αγροτική εκκλησία της Ύστερης Αρχαιότητας, χρονολογούμενο μεταξύ 4ου και 6ου αιώνα μ.Χ. Η ανακάλυψη προκαλεί έντονο ενδιαφέρον, καθώς η περιοχή της Σακαρίας δεν διαθέτει πλούσια αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.

Η λίμνη Σαπάντσα βρίσκεται στη βορειοδυτική Τουρκία, μέσα στην επαρχία Σακαρία (Sakarya), η οποία ανήκει στη γεωγραφική ζώνη του Μαρμαρά. Στην αρχαιότητα η περιοχή της Σακαρίας ήταν γνωστή κυρίως με το όνομα του ποταμού Σαγγάριος (στα λατινικά Sangarius). Ο ποταμός αυτός, τρίτος μεγαλύτερος της Μικράς Ασίας, διέσχιζε την περιοχή που ανήκε γεωγραφικά στη Φρυγία και εν μέρει στη Βιθυνία.

Ψηφιδωτά που μαρτυρούν ιερό χαρακτήρα

Ο ιστορικός τέχνης Δρ. Görkem Işık από το Πανεπιστήμιο Σακαρίας επισημαίνει ότι τα σωζόμενα τμήματα ψηφιδωτού δείχνουν τεχνικές και μοτίβα που συνδέονται με χριστιανικούς λατρευτικούς χώρους της εποχής. Η διακόσμηση, αν και αποσπασματική, παραπέμπει σε εκκλησιαστικά σύνολα και όχι σε οικίες. Μία μόνο αίθουσα φέρει ψηφιδωτό, στοιχείο που συνήθως χαρακτηρίζει τον κύριο χώρο λατρείας σε μικρά εκκλησιαστικά συγκροτήματα, ενώ τα γειτονικά δωμάτια λειτουργούσαν ως βοηθητικοί χώροι.

Γιατί βρίσκεται κάτω από το νερό;

Το ερώτημα απαντάται μέσα από τις υδρολογικές μεταβολές της λίμνης. Όταν χτίστηκε το μνημείο, η ακτογραμμή βρισκόταν πιο πίσω. Με την πάροδο των αιώνων, η στάθμη ανέβηκε και κάλυψε τμήματα του οικισμού. Παρόμοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί και σε άλλες λίμνες της βορειοδυτικής Τουρκίας. Οι κάτοικοι της περιοχής αναφέρουν ότι κατά καιρούς, όταν υποχωρούν τα νερά, τα ίδια θεμέλια γίνονται ξανά ορατά.

Παράλληλο με τη βασιλική της λίμνης Ιζνίκ

Η εικόνα θυμίζει την υποβρύχια βασιλική στη λίμνη Ιζνίκ, που ανακαλύφθηκε πριν από μια δεκαετία. Αν και μικρότερο σε μέγεθος, το κτίσμα της Σαπάντσα φαίνεται να εντάσσεται στο θρησκευτικό τοπίο της εποχής, συνδεόμενο με τον βυζαντινό οχυρωμένο οικισμό στο Κουρτκιόι. Πιθανότατα εξυπηρετούσε μια αγροτική κοινότητα στις όχθες της λίμνης.

Πολιτιστική αξία για τη Σακαρία

Η Σακαρία δεν διαθέτει μνημεία αντίστοιχης κλίμακας με κέντρα όπως η Νίκαια ή η Κωνσταντινούπολη. Γι’ αυτό η νέα αποκάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Ο Δρ. Işık τονίζει ότι η προστασία και μελέτη του μνημείου θα ενισχύσει όχι μόνο την αρχαιολογική γνώση αλλά και τον πολιτιστικό τουρισμό της περιοχής. Ένα σπάνιο κομμάτι βυζαντινής κληρονομιάς αναδύεται από τα νερά, προσφέροντας νέα προοπτική στην ιστορία της Ανατολίας.

ΠΗΓΗ: anatolianarcheology.net

Ανακαλύφθηκε ψηφιδωτό δάπεδο του 5ου αιώνα με ελληνική επιγραφή στο κάστρο της αρχαίας Έδεσσας

πηγη:Annadolu Agency

Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη ήρθε στο φως στο κάστρο Urhoy (Şanlıurfa) της Τουρκίας, όπου ερευνητές εντόπισαν ψηφιδωτό δάπεδο του 5ου αιώνα με ελληνική επιγραφή και πλούσια διακόσμηση. Το εύρημα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη βυζαντινή παρουσία στην περιοχή και την ιστορία του χριστιανισμού στην Εδέσσα.

Πρόκειται για την αρχαία Έδεσσα της Μεσοποταμίας, γνωστή στα ελληνικά ως Ουρρόη (Urhoy) και στα συριακά ως ܐܘܪܗܝ (Urhay). Η σημερινή πόλη είναι η Σανλιούρφα (Şanlıurfa) στη νοτιοανατολική Τουρκία.

Η αρχαία Έδεσσα υπήρξε σημαντικό θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο της Συριακής Χριστιανοσύνης, ιδιαίτερα κατά τη βυζαντινή περίοδο. Ήταν γνωστή για τη θεολογική της σχολή και τη συμβολή της στη διάδοση της συριακής γραμματείας και χριστιανικής σκέψης. Το εύρημα του ψηφιδωτού δαπέδου με ελληνική επιγραφή στο κάστρο Urhoy ενισχύει την ιστορική σημασία της πόλης ως σταυροδρόμι πολιτισμών και θρησκειών.

Ψηφιδωτό δάπεδο με ελληνική επιγραφή και βυζαντινά στοιχεία

Σύμφωνα με την επικεφαλής των ανασκαφών, καθηγήτρια Γκιουλρίζ Κοζμπέ του Πανεπιστημίου Batman, το ψηφιδωτό πιθανότατα ανήκε σε μικρή εκκλησία, παρεκκλήσι. Η επιγραφή ακολουθεί τυπική επιγραφική φόρμα της βυζαντινής περιόδου και αναφέρει: «Υπέρ προστασίας του κόμητος Ανασκά και της οικογενείας αυτού». Το δάπεδο είναι διακοσμημένο με φυτικά και ζωικά μοτίβα, καθώς και γεωμετρικά σχέδια υψηλής λεπτομέρειας.

Ιστορικά πρόσωπα και χρονολόγηση του ευρήματος

Η επιγραφή αναφέρεται επίσης σε έναν εκκλησιαστικό αξιωματούχο με το όνομα Ηλίας, ο οποίος υπηρετούσε ως διάκονος υπό τον επίσκοπο Κούρο. Η εκκλησία φαίνεται να χτίστηκε κατά την περίοδο του επισκόπου Ραβούλα, γεγονός που οδηγεί τη χρονολόγηση του ψηφιδωτού μεταξύ 460 και 495 μ.Χ. Αν η χρονολόγηση επιβεβαιωθεί, ο Ραβούλας ενδέχεται να είναι ο γνωστός επίσκοπος της Εδέσσης, ο οποίος υπηρέτησε από το 411 έως το 435 μ.Χ. και διακρίθηκε για την προσήλωσή του στη Μιαφυσίτικη Χριστολογία και την αντίθεσή του στον Νεστοριανισμό.

Η Εδέσσα ως κέντρο της Συριακής Χριστιανικής Παράδοσης

Κατά τον 5ο αιώνα, η Εδέσσα (Urhoy) αποτελούσε σημαντικό κέντρο της Συριακής Χριστιανικής Παράδοσης υπό βυζαντινή κυριαρχία, συχνά εμπλεκόμενο στις συγκρούσεις με την αυτοκρατορία των Σασσανιδών. Η πόλη φιλοξενούσε θεολογική σχολή υψηλού κύρους, η οποία αναδείχθηκε μετά την άφιξη του Μωρ Εφραίμ από τη Νίσιβη το 363 μ.Χ. Η σχολή έκλεισε το 489 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Ζήνωνα λόγω θεολογικών αντιπαραθέσεων.

Πηγή:https://syriacpress.com/